Remanent będzie obejmować produkcję w toku

Nowelizacja ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, która zacznie obowiązywać od 2011 roku, wprowadza istotne zmiany dotyczące sposobu ustalania dochodu przez przedsiębiorców rozliczających się na zasadach ogólnych (według skal podatkowych 18-proc. i 32-proc.) i dla celów ewidencji podatkowej prowadzących księgę przychodów i rozchodów (KPiR).

Obecnie jednym z przedmiotów sporów podatników z organami podatkowymi jest to, czy remanentem, który przeprowadza się m.in. na koniec każdego roku czy na dzień rozpoczęcia działalności, należy obejmować również produkcję w toku.

Zgodnie z brzmieniem art. 24 ust. 2 ustawy o PIT, remanentem (spis z natury) obejmuje towary handlowe, materiały (surowce) podstawowe i pomocnicze, półwyroby, wyroby gotowe, braki i odpadki. Ustawa nie wymienia w tym katalogu produkcji w toku.

Tymczasem w praktyce remanentem obejmuje się również produkcję w toku, uznając, że mieści się ona w pojęciu produkcji niezakończonej, która z kolei jest odpowiednikiem półwyrobów. Dlaczego tak się dzieje. Otóż wynika to z przepisów rozporządzenia ministra finansów z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz.U. nr 152, poz. 1475 z późn. zm.). Przepis par. 27 ust. 1 tego rozporządzenie określa wprost, że spisem z natury należy objąć również towary handlowe, materiały (surowce) podstawowe i pomocnicze, półwyroby, wyroby gotowe, braki i odpady oraz właśnie produkcję w toku.

Taka nieścisłość między regulacją ustawową a przepisem zawartym w rozporządzeniu była wielokrotnie rozpatrywana przez sądy administracyjne. Zgodnie ze stanowiskiem sądów, jeśli z żadnego innego przepisu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie wynika, by podatnicy mieli obowiązek uwzględnienia w remanencie produkcji w toku, to przepis rozporządzenia w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów jest przekroczeniem delegacji ustawowej (np. wyrok NSA z 24 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FSK 376/07).

Dlatego też nowelizacja rozszerza ustawowe rozumienie pojęcie spisu z natury i w art. 23 ust. 3 ustawy o PIT dodaje produkcję w toku.

Spis z natury obejmujący produkcję w toku oraz towary handlowe, materiały (surowce) podstawowe i pomocnicze, półwyroby, wyroby gotowe, braki i odpady będą musieli również sporządzić podatnicy prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą i opodatkowani ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Obowiązek powstaje na dzień zaprowadzenia ewidencji oraz na koniec każdego roku podatkowego i dotyczy również podatników prowadzących działalność w formie spółki cywilnej osób fizycznych lub spółki jawnej osób fizycznych.

Spis z natury podlega wpisowi do księgi przychodów i rozchodów. W przypadku podatników opodatkowanych ryczałtowo spis z natury należy wpisać do ewidencji przychodów.

Podatnik powinien przeprowadzić remanent 1 stycznia, na koniec każdego roku podatkowego, na dzień rozpoczęcia działalności w ciągu roku podatkowego, a także w razie zmiany wspólnika, zmiany proporcji udziałów wspólników lub likwidacji działalności.

Produkcję w toku stanowią częściowo wykonane produkty lub usługi, które w trakcie procesu gospodarczego czy technologicznego ulegną przekształceniu w gotowe wyroby lub skończone usługi

Przemysław Molik

przemyslaw.molik@infor.pl

Art. 1 pkt 16; art. 3 pkt 1 ustawy z 25 listopada 2010 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. nr 226, poz. 1478).

Art. 24 ust. 2 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Art. 20 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. z 1998 r. nr 144, poz. 930 z późn. zm.).