Dochód z umorzenia zostanie wykazany w PIT-38

Obowiązujące przepisy dochód uzyskany z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) na rzecz spółki w celu umorzenia tych udziałów (akcji) zaliczają do dochodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych. Dochód taki podlega opodatkowaniu 19-proc. zryczałtowanym podatkiem dochodowym pobieranym przez płatnika (spółkę). Od 2011 roku, zgodnie z nowelizacją ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z 25 listopada, dochód ten będzie kwalifikowany jako odpłatne zbycie akcji (udziałów) i rozliczany przez podatników w sposób podobny do rozliczenia akcji sprzedanych na giełdzie czy na podstawie umowy cywilnoprawnej.

Obecna konstrukcja przepisów była już przedmiotem sporów podatników z organami podatkowymi. Problem polega na tym, że przypadku skupu akcji własnych czy udziałów w celu ich późniejszego umorzenia, realizowanego przez spółkę w drodze wezwania akcjonariuszy (udziałowców), spółki ze względu brak możliwości identyfikację konkretnych akcjonariuszy czy udziałowców przy najczęściej rozliczeniu nie uwzględniają kosztów nabycia akcji (udziałów) poniesionych przez akcjonariuszy czy udziałowców. Problem ten często pojawia się w transakcjach na giełdzie. Związane jest to z tym, że podatnik, zbywając akcje na giełdzie, nie zna drugiej strony umowy. Akcjonariusz czy udziałowiec zbywający akcje nie zna celu, jaki przyświeca nabywcy akcji, a nabywca (spółka) nie jest w stanie zidentyfikować sprzedającego.

Skutkiem tego jest to, że spółka jako płatnik podatku od takiego dochodu odprowadza ten od całości wypłaconego przychodu, a nie od dochodu.

Z uwagi na brak możliwości ustalenia przez niego wydatków poniesionych na nabycie akcji, podatek jest pobierany od wypłacanej kwoty przychodu bez uwzględnienia kosztów uzyskania. A zgodnie z art. 24 ust. 5 pkt 2 ustawy, opodatkowaniu podlega dochód, zatem aby odzyskać nadpłacony podatek, podatnik (sprzedający) zmuszony jest wystąpić do organu podatkowego z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty.

Taki problem nie wystąpiłby, gdyby podatek ten nie był odprowadzany przez spółkę, ale bezpośrednio przez akcjonariuszy czy udziałowców. Takie rozwiązanie zostało właśnie wprowadzone nowelizacją ustawy o PIT.

Nowelizacja przyjmuje, że dochód uzyskany ze zbycia udziałów (akcji) w celu umorzenia jest dochodem z tytułu udziału w zyskach osoby prawnej. Dochód ten byłby ustalany - tak jak w przypadku pozostałych dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia udziałów - samodzielnie przez podatnika i podlegałby opodatkowaniu 19-proc. podatkiem dochodowym rozliczanym w zeznaniu rocznym PIT-38.

Dochód uzyskany ze zbycia udziałów (akcji) w celu umorzenia jest dochodem z tytułu udziału w zyskach osoby prawnej

Przemysław Molik

przemyslaw.molik@infor.pl

Art. 1 pkt 16 lit. d ustawy z 25 listopada 2010 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. nr 226, poz. 1478)

Art. 24 ust. 5 pkt 2 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).