Dla rozliczenia kosztów ważny jest moment poniesienia wydatku

Podatnik jako właściciel mieszkania sam pokrywa wobec spółdzielni koszty mediów oraz opłaty z tytułu użytkowania lokalu z otrzymanych od najemcy środków. Faktury rozliczeniowe za prąd i gaz (uwzględniające faktyczne zużycie oraz opłacone zaliczki), jakie otrzymuje podatnik od dostawców, są wystawiane dwa razy do roku, natomiast płatności za media są dokonywane przez podatnika na podstawie faktur prognozowanych (przewidujących zużycie w danym okresie) lub tylko blankietów z kwotami do zapłaty na podstawie zestawienia prognozowanych należności miesięcznych. Czy w sytuacji otrzymania faktury rozliczeniowej za media wystawionej w danym roku, która dotyczy częściowo rozliczenia za okres kilku miesięcy roku poprzedniego, należy koszty zużycia mediów ująć w kosztach uzyskania przychodu jednego i drugiego roku?

Możliwość zaliczenia konkretnego wydatku do kategorii kosztów uzyskania przychodów zależy od istnienia związku przyczynowo-skutkowego, tzn. poniesienie wydatku ma lub może mieć wpływ na powstanie lub zwiększenie tego przychodu bądź funkcjonowanie tego źródła przychodu. Kosztami uzyskania przychodów są koszty zarówno bezpośrednio, jak i pośrednio związane z uzyskiwanymi przychodami, pod warunkiem że podatnik wykaże, iż zostały one w sposób racjonalny poniesione w celu uzyskania przychodów oraz nie zostały wymienione w art. 23 ustawy o PIT (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.) zawierającym katalog wydatków nieuznawanych za koszty uzyskania przychodów.

Kosztem uzyskania przychodu w przypadku osiągania przychodów z najmu lokalu mieszkalnego, nieprowadzonego w ramach działalności gospodarczej, oraz gdy z umowy najmu wynika, że to wynajmujący jest zobowiązany do ich ponoszenia (a nie jedynie pośredniczenia w przekazywaniu pieniędzy od najemcy), są opłaty eksploatacyjne, m.in. opłaty za gaz i prąd.

Koszty uzyskania przychodów, z wyjątkiem kosztów związanych z działalnością gospodarczą u podatników prowadzących księgi rachunkowe i podatkową księgę przychodów i rozchodów, są potrącane tylko w tym roku podatkowym, w którym zostały poniesione. Przy metodzie tej nie ma znaczenia okres, którego koszt dotyczy, lecz okres, w którym został on poniesiony. Tym samym dla zaliczenia danego kosztu do kosztów podatkowych danego roku podatkowego istotny jest moment, w którym koszt został poniesiony.

Zgodnie z przyjętą linią orzecznictwa sądowego wykładnia językowa użytego sformułowania "koszty poniesione" wskazuje na czas dokonany, co oznacza, że chodzi tu o taki stan, w którym nastąpiło obciążenie kosztem nie tylko w sensie ewidencyjnym, lecz także w znaczeniu realnym, a więc w faktycznym poniesieniu wydatku. Koszt poniesiony to koszt faktycznie zrealizowany - wydatek w znaczeniu kasowym. Zatem wydatek można zaliczyć do kosztów podatkowych w momencie dokonania zapłaty. Koszt jest więc związany z wydatkiem.

W sytuacji otrzymania faktury rozliczeniowej za media wystawionej w danym roku podatkowym, która dotyczy częściowo rozliczenia za okres kilku miesięcy roku poprzedniego, a częściowo za okres kilku miesięcy danego roku podatkowego, wydatek taki powinien zostać zaliczony do kosztów z tytułu najmu w momencie poniesienia, tj. w momencie zapłaty, bez względu na to, jakiego okresu dotyczy.

Oprac. Ewa Matyszewska

@RY1@i02/2010/236/i02.2010.236.086.004a.001.jpg@RY2@

Gabriela Nowicka, prawnik w Auxilium

Moment potrącenia kosztów został wskazany w art. 22 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ustanawia on podstawową zasadę, zgodnie z którą koszty uzyskania przychodów są potrącane w roku podatkowym, w którym zostały poniesione. Istotą momentu jest wyjaśnienie poniesienia kosztów. W tym miejscu należy zgodzić się z interpretacją katowickiej izby, że koszt poniesiony to koszt faktycznie zrealizowany. Szczególnego znaczenia stwierdzenie to nabiera w stosunku do księgowania faktur wydawanych na podstawie prognozowanych należności miesięcznych. Takie podejście znacznie ułatwia potrącanie kosztów. Dzięki temu samo ich potrącanie staje się bardziej przejrzyste i proste.