Jak traktować przychody z aukcji, pożyczek i kart bankowych

Źródłem przychodów, które będziemy zmuszeni wykazać w zeznaniu rocznym, są najczęściej: sprzedaż na aukcjach internetowych, odsetki od pożyczek udzielanych za pośrednictwem wyspecjalizowanych portali internetowych oraz dochody z umieszczonych na prywatnych stronach internetowych linków sponsorowanych i banerów reklamowych. Podatek trzeba też zapłacić od przychodu z tytułu zwrotów dokonywanych przez banki na rachunek karty kredytowej (lub innej karty bankowej), które stanowią swoistą nagrodę za dokonywanie zakupów na odpowiednim poziomie.

I tak zasady opodatkowania sprzedaży dokonywanej za pośrednictwem internetu nie odbiegają od transakcji dokonywanych przez nas w sposób tradycyjny.

W przypadku sprzedaży rzeczy innych niż nieruchomości obowiązuje zasada, że podatek zapłacimy tylko wówczas, gdy sprzedajemy rzecz, która była naszą własnością krócej niż pół roku. Zasada ta wynika z przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (ustawy o PIT).

Z takim przypadkiem będziemy mieli do czynienia m.in. wówczas, gdy za pośrednictwem internetowych serwisów aukcyjnych dokonamy zakupu jakiejś rzeczy, a następnie stosunkowo szybko odsprzedamy ją z zyskiem. Jeśli między zakupem a sprzedażą mija krótszy czas niż pół roku, od dochodu z takiej transakcji trzeba będzie zapłacić podatek.

Odsetki od pożyczek prywatnych uważa się za przychody z kapitałów pieniężnych, które podlegają co do zasady opodatkowaniu PIT. Jeśli pożyczka jest oprocentowana, od odsetek trzeba będzie zapłacić 19-proc. PIT. Samego dochodu nie łączy się przy tym z dochodami z innych źródeł, lecz rozlicza w odrębnym zeznaniu PIT-38 (poz. 37).

W przypadku pożyczek nieoprocentowanych też nie uda się uniknąć podatku. Zmienia się jedynie podmiot, który podatek taki zapłaci - zamiast pożyczkodawcy zapłaci go pożyczkobiorca. Nieoprocentowana pożyczka stanowi nieodpłatne świadczenie dla pożyczkobiorcy, którego wysokość stanowią odsetki, jakie należałoby uiścić wtedy, gdyby pożyczka taka była oprocentowana na normalnych rynkowych zasadach.

Podatku od takich wirtualnych odsetek nie uda się też uniknąć wówczas, gdy przez internet uzyskamy oprocentowaną pożyczkę, przy spłacie której pożyczkodawca umorzy nam odsetki, przyjmując wyłącznie spłatę kapitału.

Również i w tym przypadku potraktowane będzie to jako nieodpłatny przychód biorącego pożyczkę (pożyczkobiorcy) na dokładnie takich samych zasadach jak wówczas, gdy pożyczka nie jest w ogóle oprocentowana.

Dochody z pożyczek (odsetki) zaliczane są do tzw. dochodów kapitałowych. Jeżeli zatem pożyczkodawca naliczy odsetki od pożyczki udzielonej za pośrednictwem portalu pożyczkowego, wykaże je tak jak inne dochody kapitałowe w odrębnym zeznaniu. A zatem dokona tego w zeznaniu PIT-38. Od odsetek płaci się wówczas zryczałtowany 19-proc. PIT. Jeśli natomiast odsetek nie naliczono, u pożyczkobiorcy powstaje przychód z tzw. innych źródeł, który musi on wykazać w zeznaniu PIT-36.

Do poszczególnych grup podatkowych w podatku od spadków zalicza się:

● do grupy I - małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów;

● do grupy II - zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych;

● do grupy III - innych nabywców.

Podatnik kupił okazyjnie na aukcji internetowej płytę z dedykacją wykonawcy za 100 zł. Następnie w ciągu tygodnia sprzedał ją na kolejnej aukcji za 700 zł. Dochód uzyskany ze sprzedaży wyniósł zatem 600 zł. Składając zeznanie za 2009 rok, podatnik powinien zatem wykazać w zeznaniu w części dotyczącej dochodów z innych źródeł (poz. 75 zeznania PIT-36) przychód w wysokości 700 zł, koszty uzyskania w wysokości 100 zł, dochód w wysokości 600 zł. Ustalenie dochodu z internetowych transakcji odbywa się na takich samych zasadach, jak w przypadku innych transakcji sprzedaży. Dochodem do opodatkowania jest różnica między przychodem ze sprzedaży (ceną uzyskaną za sprzedawany na aukcji przedmiot) i kosztami uzyskania tego przedmiotu (ceną, jaką wcześniej zapłaciliśmy, kupując ten przedmiot na internetowej aukcji lub w sklepie oraz innymi kosztami nabycia, takimi jak np. opłata pocztowa). Jeśli taka sprzedaż nie ma charakteru działalności gospodarczej, uzyskany w ten sposób dochód należy rozliczyć jako dochód z tzw. innych źródeł. Oznacza to, że trzeba będzie wykazać go w rozliczeniu rocznym PIT. Rozliczenia transakcji z 2009 roku dokonamy zatem w zeznaniu składanym do 30 kwietnia 2010 r. Rozliczenia takiego dokonuje się na formularzu PIT-36.

Podatnik udzielił na rok pożyczki za pośrednictwem portalu pożyczkowego. Pożyczona kwota to 6 tys. zł. Odsetki ustalono na 20 proc. rocznie płatne w momencie zwrotu pożyczki. Z chwilą spłaty pożyczki podatnik uzyskał zatem przychód z kapitałów pieniężnych w wysokości 1200 zł (20 proc. z 6 tys. zł). Powinien rozliczyć go i w zeznaniu rocznym PIT-38 (poz. 37) wpisać kwotę należnego podatku z tytułu otrzymanego przychodu z odsetek, czyli kwotę 228 zł (1200 zł x 19 proc.).

Podatnik pożyczył znajomemu 2000 zł. Po roku otrzymał zwrot takiej samej kwoty, ale nie przyjął odsetek. W takim przypadku u podatnika nie powstał przychód i nie musi on rozliczyć się z tej pożyczki w zeznaniu PIT. Takiego rozliczenia powinien dokonać jednak pożyczkobiorca. W jego przypadku powstał przychód z tzw. innego źródła w takiej wysokości, w jakiej byłaby oprocentowana na warunkach rynkowych podobna pożyczka. Można przyjąć, że pożyczka gotówkowa byłaby w tym przypadku oprocentowana w banku na poziomie 15 proc. A zatem po zwolnieniu z zapłaty odsetek u pożyczkobiorcy powstaje przychód w wysokości 300 zł (15 proc. z 2000 zł). Przychód ten nie będzie jednak rozliczany stawką 19 proc. w PIT-38, ale zostanie wykazany w zeznaniu PIT-36 i opodatkowany według skali podatkowej. Identycznie traktowany jest zwrot dokonywany przez bank na rachunek naszej karty kredytowej. Również w tym przypadku mamy do czynienia z tzw. nieodpłatnym świadczeniem, które trzeba wykazać w rocznym PIT. W innej sytuacji jest natomiast pożyczkodawca. W przypadku gdy pożyczkodawca udzielił nieoprocentowanej pożyczki lub zrezygnował z żądania zapłaty odsetek, nie ciąży na nim obowiązek zapłaty podatku dochodowego od odsetek, które powstałyby w związku z udzieleniem pożyczki. Problemu z nieodpłatnymi świadczeniami nie ma jedynie w przypadku pożyczek udzielanych w rodzinie, ustawa o PIT przewiduje bowiem, że wolna od podatku jest wartość świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń, otrzymanych od osób zaliczonych do I i II grupy podatkowej w rozumieniu przepisów o podatku od spadków i darowizn.

Krystyna Górczak

dgp@infor.pl

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 30).