Z jakich ulg skorzystają podatnicy, którzy sprzedali nieruchomości

Przychody ze sprzedaży nieruchomości podlegają podatkowi od osób fizycznych. Podatku można uniknąć, korzystając z ulg podatkowych. Aby wybrać właściwe zwolnienie podatkowe, trzeba sprawdzić, w którym roku zbywana nieruchomość została nabyta. Przy rozliczeniu zbycia nieruchomości zastosowanie bowiem mają przepisy ustawy o PIT obowiązujące w momencie jej nabycia.

Przepisy obowiązujące do końca 2006 roku przewidują możliwość skorzystania z pewnych ulg podatkowych przy sprzedaży nieruchomości. Zgodnie z nimi wolne od podatku są przychody uzyskane ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych związanych z nieruchomościami:

a) w części wydatkowanej nie później niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży:

- na nabycie w Polsce budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,

- na nabycie w Polsce spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,

- na nabycie w Polsce gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie przeznaczonych pod budowę budynku mieszkalnego, w tym również gruntu lub udziału w gruncie albo prawa wieczystego użytkowania gruntu lub udziału w takim prawie z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego,

- na budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę, remont lub modernizację własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego, położonych na terytorium RP,

- na rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację - na cele mieszkalne - własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego, położonych w Polsce,

b) w całości - jeżeli sprzedaż nastąpiła w celu uzyskania, w zamian za te nieruchomości lub prawa, spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu albo budynku mieszkalnego lub jego części,

c) w całości - jeżeli sprzedaż nastąpiła w wykonaniu lub w związku z wielostronną umową o zamianie tych budynków lub praw do lokali,

d) w całości - jeżeli ich nabycie nastąpiło w drodze spadku lub darowizny,

e) w części wydatkowanej, nie później niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży, na spłatę kredytu lub pożyczki, a także odsetek od kredytu lub pożyczki zaciągniętych na cele, o których mowa w lit. a), w banku lub w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, mających siedzibę na terenie Polski, w tym na spłatę kredytu lub pożyczki oraz odsetek od tego kredytu lub pożyczki zaciągniętych przed dniem uzyskania tych przychodów.

Aby skorzystać z tego zwolnienia od PIT przy sprzedaży nieruchomości nabytej do końca 2006 roku, ważny jest sposób jej otrzymania, a także wydatkowanie zarobionych na sprzedaży pieniędzy. W sytuacji, gdy mieszkanie lub dom podatnik otrzymał w spadku lub darowiźnie i teraz będzie chciał je sprzedać, nie zapłaci PIT bez względu na to, ile czasu minęło od otrzymania nieruchomości do jej sprzedaży.

Konieczność zapłaty podatku nie wystąpi również wtedy, gdy podatnik będzie sprzedawał nieruchomość nabytą do końca 2006 roku i środki z tej sprzedaży przeznaczy na inne cele mieszkaniowe. Aby skorzystać z tego drugiego zwolnienia, trzeba w urzędzie skarbowym złożyć odpowiednie oświadczenie o korzystaniu z tej ulgi, PIT-23 i wydać pieniądze w ciągu dwóch lat.

Podatnicy, którzy zdecydują się na skorzystanie z ulgi mieszkaniowej obowiązującej w przepisach ustawy o PIT do końca 2006 roku, będą musieli w ciągu 14 dni od dnia sprzedaży złożyć w urzędzie skarbowym oświadczenie, że przychód ze sprzedaży nieruchomości przeznaczą na inne cele mieszkaniowe (tylko wymienione w ustawie o PIT). Sytuacja się zmieni, gdy podatnik zadeklarowanych przy uldze mieszkaniowej środków nie wyda w ciągu dwóch lat. W takim przypadku podatek jest płatny najpóźniej następnego dnia po upływie terminów określonych w tym przepisie wraz z odsetkami naliczanymi:

● od 14-dniowego terminu płatności do dnia, w którym upłynęły dwa lata, licząc od dnia sprzedaży - w wysokości połowy odsetek za zwłokę pobieranych od zaległości podatkowych,

● począwszy od następnego dnia po upływie dwóch lat, licząc od dnia sprzedaży, aż do dnia zapłaty - w pełnej wysokości odsetek za zwłokę pobieranych od zaległości podatkowych.

W terminie płatności podatku podatnik jest zobowiązany złożyć deklarację podatkową.

Z innych ulg mogą skorzystać podatnicy, którzy kupili mieszkanie lub dom w latach 2007-2008, a teraz je sprzedają. W ustawie o PIT, obowiązującej od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2008 r., istniała ulga meldunkowa. Aby z niej skorzystać, podatnik musi być zameldowany na co najmniej 12 miesięcy w zbywanej nieruchomości. Wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane m.in. z odpłatnego zbycia lokalu lub domu, jeżeli podatnik był zameldowany w budynku lub lokalu na pobyt stały przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy przed datą zbycia. Co ważne, do 12-miesięcznego okresu zameldowania podatnika na pobyt stały wlicza się okres zameldowania zarówno przed 1 stycznia 2007 r. (dniem wprowadzenia ulgi meldunkowej), jak i przed datą nabycia nieruchomości.

Podatnik, który spełni warunki do skorzystania z ulgi meldunkowej, musi zawiadomić o tym urząd skarbowy, właściwy według miejsca zamieszkania podatnika. W tym celu trzeba złożyć oświadczenie, w którym podatnik powiadomi urząd, że korzysta z ulgi meldunkowej. Niedopełnienie tego warunku pozbawia prawa do skorzystania ze zwolnienia. Podatnicy na złożenie oświadczenia o uldze meldunkowej mają czas do 30 kwietnia następnego roku podatkowego po roku, w którym sprzedali mieszkanie lub dom. Oznacza to, że podatnik, który w 2009 roku sprzedał mieszkanie nabyte w 2008 roku i korzysta z ulgi meldunkowej, oświadczenie o tym zwolnieniu musi złożyć do 30 kwietnia 2010 r.

Od 1 stycznia 2009 r. do ustawy o PIT wróciła ulga mieszkaniowa, choć w zmodyfikowanej formie w stosunku do tej, która obowiązywała do końca 2006 roku. Dochody uzyskane ze sprzedaży nieruchomości są zwolnione z podatku, pod warunkiem że w ciągu dwóch lat zostaną przeznaczone na inne cele mieszkaniowe. Te cele są ściśle określone w ustawie o PIT.

Podatnik, który nie wyda wszystkich zarobionych pieniędzy w ciągu dwóch lat na inne cele mieszkaniowe, będzie musiał złożyć korektę zeznania podatkowego wraz z pisemnym uzasadnieniem przyczyn korekty oraz zapłacić 19-proc. PIT wraz z odsetkami.

ewa.matyszewska@infor.pl

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).