Współwłasność małżeńska nie decyduje o prawie do ulgi

W latach 1999-2002 podatnik poniósł wraz z żoną wydatki na budowę wielorodzinnego budynku mieszkalnego z przeznaczeniem na wynajem. Wydatki te podatnicy odliczyli w ramach obowiązujących limitów od dochodów w zeznaniach za lata 1999-2002. W latach, za które podatnik wspólnie z małżonką dokonali odliczeń, istniała między nimi ustawowa wspólność majątkowa. W 2003 roku wspólność ta została zniesiona aktem notarialnym i część dotychczasowego wspólnego majątku podatnika i współmałżonki nabytego w trakcie trwania związku małżeńskiego została podzielona bez jakichkolwiek spłat i dopłat. Natomiast część majątku, na którą składał się udział w nieruchomości przeznaczonej na wynajem, nie została fizycznie podzielona. W związku z tym udział podatnika i małżonki w tej nieruchomości przekształcił się z mocy prawa we wspólność w częściach ułamkowych. W 2006 roku sąd wydał prawomocny wyrok w sprawie orzeczenia rozwodu między małżonkami.

Podatnik zamierza dokonać faktycznego rozdzielenia przedmiotowej nieruchomości tak, by udziały w niej w całości nabyła małżonka. Nabycie to będzie miało charakter nieodpłatny. Czy podatnicy stracą prawo do odliczeń z tytułu budowy mieszkania na wynajem?

Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2000 r., podstawę obliczenia podatku stanowi dochód po odliczeniu kwot: wydatków poniesionych w roku podatkowym na budowę własnego lub stanowiącego współwłasność budynku mieszkalnego wielorodzinnego, z przeznaczeniem znajdujących się w nim co najmniej pięciu lokali mieszkalnych na wynajem, oraz wydatków na zakup działki pod budowę tego budynku.

Wymieniona ulga została zlikwidowana 31 grudnia 2001 r., natomiast przysługiwała ona jeszcze do końca 2003 roku, w przypadku inwestycji rozpoczętej przed 1 stycznia 2002 r.

Przesłanki utraty nabytego już prawa do tej ulgi regulował art. 26 ust. 10 ustawy o PIT w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2000 r., który stanowił, że jeżeli przed upływem dziesięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym otrzymano decyzję o pozwoleniu na użytkowanie budynku lub lokalu, w związku z budową którego dokonano odliczeń:

1) nastąpiło zbycie budynku, lokalu mieszkalnego, udziału we współwłasności lub

2) wynajęto budynek albo lokal mieszkalny osobom, które w stosunku do właściciela lub chociażby do jednego ze współwłaścicieli zaliczone są do I grupy podatkowej, lub

3) dokonano zmiany przeznaczenia budynku lub lokalu z mieszkalnego na użytkowy albo przeznaczono budynek lub lokal mieszkalny na potrzeby właściciela lub współwłaściciela

- podatnik jest zobowiązany wykazać w zeznaniu i doliczyć do dochodów roku podatkowego, w którym zaistniały te okoliczności, odliczone kwoty w części przypadającej na ten budynek lub lokal. Kwoty doliczone do dochodu zwiększa się o 10 proc. za każdy rok brakujący do upływu okresu, o którym mowa w zdaniu poprzedzającym.

W związku z tym zniesienie wspólności małżeńskiej i podział majątku wspólnego nie powoduje utraty prawa do ulgi, a także nie wiąże się ze zwrotem wykorzystanej ulgi podatkowej. Nie stanowi ono bowiem zbycia budynku, lokalu mieszkalnego bądź udziału we współwłasności.