Co zrobić, żeby rozliczać zaliczki PIT uproszczone lub kwartalne

Przedsiębiorcy, do których zastosowanie mają przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w ramach wybranego sposobu opodatkowania - tzn. zasady ogólne lub jednolity 19-proc. podatek liniowy - mogą również dokonać wyboru formy rozliczeń z fiskusem w trakcie roku podatkowego. Podatnik nie musi opłacać zaliczek na podatek dochodowy co miesiąc. Jeżeli spełnia określone warunki i wybierze kwartalny sposób rozliczeń, może wpłacać podatek tylko cztery razy w roku. Natomiast przedsiębiorca, który chce się pozbyć żmudnego obowiązku wyliczania kwoty należnych zaliczek, może opłacać je w sposób uproszczony, tzn. w stałej wysokości przez cały rok podatkowy.

Możliwość opłacania zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych kwartalnie przysługuje określonej grupie podatników. Przede wszystkim przywilej ten został powiązany z posiadaniem statusu małego podatnika. Za takiego uważany jest przedsiębiorca, u którego wartość przychodu ze sprzedaży (wraz z kwotą należnego podatku od towarów i usług) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 1,2 mln euro. Limit ten dla podatników chcących opłacać zaliczki kwartalne w 2010 roku wynosi 5067 tys. zł.

Zaliczki kwartalne mogą wpłacać nowe firmy, czyli podatnicy rozpoczynający prowadzenie działalności gospodarczej. Nie dotyczy to podatnika, który w roku rozpoczęcia tej działalności, a także w okresie dwóch lat, licząc od końca roku poprzedzającego rok jej rozpoczęcia, prowadził działalność gospodarczą samodzielnie lub jako wspólnik spółki niemającej osobowości prawnej lub działalność taką prowadził małżonek tej osoby, jeżeli między małżonkami istniała w tym czasie wspólność majątkowa.

Kwartalny sposób wpłacania zaliczek mogą wybrać zarówno przedsiębiorcy obliczający podatek według skali podatkowej, jak i przedsiębiorcy, którzy wybrali liniową metodę rozliczania podatku. Obowiązek wpłacania zaliczki powstaje, poczynając od kwartału, w którym dochody podatnika przekroczą kwotę powodującą obowiązek zapłaty podatku (3091 zł). Podatek już za I kwartał muszą zapłacić przedsiębiorcy opodatkowani stawką liniową. Zaliczkę za kolejne kwartały wpłaca się w wysokości różnicy między podatkiem należnym od dochodu osiągniętego od początku roku a sumą należnych zaliczek za poprzednie kwartały. Kwartalna forma wpłaty zaliczek może stanowić przydatne narzędzie usprawniające zarządzanie środkami pieniężnymi przedsiębiorcy, a także przyczynić się do zredukowania obsługi administracyjno-księgowej prowadzonej działalności. Przesunięcie terminu zapłaty zaliczki umożliwia lepsze gospodarowanie gotówką w czasie, a mniejsza liczba wpłat zaliczek w trakcie roku przyczynia się do istotnego uproszczenia rozliczeń podatnika z fiskusem.

Przedsiębiorca prowadzi działalność od dwóch lat. Jest małym podatnikiem rozliczającym się według skali. W tym roku zamierza opłacać zaliczki kwartalne. Zaliczki w 2010 roku będzie wpłacał w terminach:

● do 20 kwietnia - za I kwartał

● do 20 lipca - za II kwartał

● do 20 października - za III kwartał

● do 20 grudnia - za IV kwartał (w wysokości zaliczki za III kwartał).

Obowiązek wpłacania zaliczki powstanie u podatnika, poczynając od kwartału, w którym dochody jego przekroczą kwotę powodującą obowiązek zapłacenia podatku, tj. 3091 zł.

Zaliczki uproszczone uiszcza się wyłącznie za okresy miesięczne. Nie ma możliwości opłacania zaliczek uproszczonych za okresy kwartalne

Przedsiębiorcy mogą również wybrać opłacanie zaliczek metodą uproszczoną. Przywilej ten dotyczy firm prowadzących już działalność. Przepisy o zaliczkach uproszczonych nie mają zastosowania do podatników, którzy po raz pierwszy podjęli działalność w roku podatkowym albo w roku poprzedzającym rok podatkowy.

Metoda uproszczona opłacania zaliczek ma zastosowanie zarówno do przedsiębiorców opłacających podatek według skali, jak i według stawki liniowej. Podstawową zaletą tego sposobu rozliczeń jest opłacanie przez cały rok podatkowy stałej kwoty podatku. Za podstawę wyliczenia uproszczonych zaliczek przyjmuje się dochód wykazany w zeznaniu podatkowym złożonym w roku poprzedzającym rok, w którym podatnik zamierza płacić takie zaliczki (zeznanie za 2008 rok). Jeśli w tym zeznaniu podatnik dochodu nie wykazał (lub dochód nie przekraczał kwoty powodującej obowiązek zapłaty podatku), podstawą określenia wysokości zaliczek może być dochód wykazany w zeznaniu złożonym przed dwoma laty (zeznanie za 2007 rok). Do wyliczenia wysokości zaliczki stosuje się stawki podatkowe roku bieżącego (jeśli podatnik opodatkowuje dochody z działalności według 19-proc. stawki liniowej, to zaliczki uproszczone obliczy z zastosowaniem tej stawki). Zaliczka wyniesie 1/12 tak obliczonej kwoty.

Przedsiębiorca zamierza opłacać w 2010 roku zaliczki na PIT metodą uproszczoną. Jeżeli do 22 lutego zawiadomi naczelnika urzędu skarbowego o tej formie rozliczeń, będzie musiał ją stosować przez cały rok podatkowy. Oznacza to, że nie ma możliwości rezygnacji z opłacania zaliczek w tej formie w trakcie roku podatkowego, nawet jeśli spadną obroty firmy. Podatnik będzie zobowiązany wpłacać zaliczki za okres od stycznia do listopada w terminie do 20 dnia następnego miesiąca za miesiąc poprzedni. Zaliczkę za grudzień w wysokości zaliczki za listopad podatnicy są zobowiązani wpłacić w terminie do 20 grudnia. Rozliczenia podatku za rok podatkowy dokona w zeznaniu rocznym.

Stosując uproszczone zaliczki, podatnik może zaplanować przepływy finansowe na płatności podatku z góry na cały rok. Metoda uproszczona jest korzystna dla podatników, którzy w bieżącym roku podatkowym prognozują znacząco wyższe dochody niż w zeznaniu złożonym w poprzednim roku. Jeżeli rok 2008 zakończył się dochodem znacząco niższym od dochodu, którego podatnik oczekuje w 2010 roku, to przez cały rok kwota zaliczek będzie niższa od zaliczek, które byłyby należne na zasadach ogólnych. Przedsiębiorca będzie wpłacał stosunkowo niskie zaliczki miesięczne, natomiast różnicę dopłaci dopiero, składając zeznanie roczne w 2011 roku. Jednak może się wówczas pojawić konieczność wpłaty znacznej kwoty podatku, na co podatnik powinien się przygotować. Inną ważną korzyścią jest zwolnienie z konieczności szczegółowych obliczeń podatku do 20 dnia następnego miesiąca. Ponadto zmniejsza się ryzyko podatkowe. Przy stosowaniu zasad ogólnych źle obliczony dochód za dany miesiąc, powodujący zaniżoną zapłatę zaliczki, stanowi zaległość podatkową, ze wszelkimi konsekwencjami. W przypadku zaliczek uproszczonych problem taki nie występuje. Trzeba pamiętać, że podatnik musi stosować wybraną, uproszczoną formę wpłacania zaliczek przez cały rok podatkowy. Jeżeli zatem działalność w roku bieżącym będzie przynosiła mniejsze dochody lub nawet straty, obowiązek wpłacania zaliczek w jednakowej wysokości będzie trwał przez cały rok podatkowy.

Przy obliczaniu zaliczki według tej metody konieczne jest odniesienie się do dochodów z lat poprzednich. W praktyce oznacza to, że wybór opłacania zaliczek na zasadach uproszczonych jest szczególnie korzystny dla tych podatników, których dochód waha się sezonowo lub z roku na rok jest wyższy. Na ten sposób opłacania podatku powinni zdecydować się przedsiębiorcy, którzy w bieżącym roku podatkowym prognozują znacząco wyższe dochody niż w zeznaniu złożonym w poprzednim roku. Taka sytuacja zwykle wystąpi u podatników, którzy rozpoczęli działalność w roku 2008 i w związku z tym wykazali w zeznaniu za ten rok niewielkie dochody. Uproszczony mechanizm naliczania zaliczek nie będzie natomiast korzystny, gdy w roku, który stanowił podstawę do określenia wysokości zaliczki, działalność gospodarcza przynosiła większe zyski niż w trakcie roku bieżącego. W takim przypadku zaliczki obliczone w sposób uproszczony mogą okazać się zawyżone. Powstała nadpłata będzie mogła zostać rozliczona w zeznaniu rocznym.

Podatnicy, którzy wybrali kwartalną lub uproszczoną formę wpłacania zaliczek, są zobowiązani do 20 lutego roku podatkowego zawiadomić w formie pisemnej właściwego naczelnika urzędu skarbowego o wyborze tej formy. W tym roku podatnicy mają więcej czasu na poinformowanie urzędu skarbowego. Ponieważ 20 lutego wypada w sobotę, termin ten przesunął się na poniedziałek 22 lutego. Należy zwrócić uwagę, że podatnicy rozpoczynający działalność, którzy chcą się rozliczać kwartalnie, składają zawiadomienie do dnia poprzedzającego dzień rozpoczęcia działalności gospodarczej, nie później jednak niż w dniu uzyskania pierwszego przychodu.

W przypadku zawiadomienia o wyborze metody opłacania zaliczek brak jest urzędowych druków. Podatnik zobowiązany jest do złożenia własnoręcznie napisanego zawiadomienia. Część urzędów skarbowych udostępnia wzory druków, z których podatnik może skorzystać. Pisemne zawiadomienie naczelnika urzędu skarbowego o dokonanym wyborze powinno zawierać:

● dane osobowe podatnika: imię, nazwisko, adres zamieszkania oraz NIP,

● datę sporządzenia zawiadomienia,

● wskazanie adresata, czyli właściwego naczelnika urzędu skarbowego,

● przedmiot zawiadomienia, czyli wybór kwartalnej lub uproszczonej metody wpłacania zaliczek na podatek dochodowy,

● sposób wyliczania podatku dochodowego (według skali podatkowej lub metodą liniową),

● podpis podatnika.

Złożenie zawiadomienia nie podlega żadnym opłatom. Podatnik może je złożyć osobiście w urzędzie skarbowym lub wysłać pocztą. Aby zawiadomienie odniosło skutek, nie jest wymagana żadna czynność ze strony organu podatkowego. Raz złożone zawiadomienie odnosi skutek na kolejne lata i nie ma potrzeby ponownego składania go za dany rok podatkowy. Natomiast podatnik, który chciałby wrócić do podstawowej metody opłacania zaliczek w 2010 roku, powinien złożyć zawiadomienie o rezygnacji ze stosowanej przez siebie metody do 22 lutego.

Magdalena Majkowska

magdalena.majkowska@infor.pl