Co się bardziej opłaca - skala czy ryczałt

Obowiązujące przepisy przewidują, że dochody osiągane przez podatników z najmu (z wyjątkiem składników majątku związanych z działalnością gospodarczą) są opodatkowane na zasadach określonych w ustawie o PIT (czyli na tzw. zasadach ogólnych, przy których podatek opłacany jest według skali podatkowej ze stawkami 18 i 32 proc.), chyba że podatnicy złożą właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego pisemne oświadczenie o wyborze opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. To drugie rozwiązanie jest w 2010 roku o tyle atrakcyjne, że zaczyna obowiązywać jedna stawka tego podatku w wysokości 8,5 proc. (do końca 2009 roku były to dwie stawki: 8,5 i 20 proc.). To sprawia, że w większości przypadków opłacanie przy najmie podatku według zasad ogólnych będzie całkowicie nieopłacalne i nieracjonalne. Szczególnie przy niskich kosztach, co przy najmie jest raczej zasadą. Proste porównanie pokazuje, że już przy czynszu 3,5 tys. zł miesięcznie podatek płacony według zasad ogólnych będzie w skali roku dwukrotnie wyższy, niż ten płacony w formie ryczałtu. Oczywiście im wyższy czynsz, tym ta różnica będzie wyższa - na niekorzyść zasad ogólnych.

Nawet gdyby ponoszone w związku z najmem koszty sięgały 50 proc. przychodów (co jest raczej trudne do uzyskania), to i tak podatek płacony od przychodu w wysokości 8,5 proc. będzie niższy, niż płacony od dochodu według najniższej stawki ze skali podatkowej, czyli 18 proc. Ryczałt jest zatem rozsądnym wyborem.

Zaletą ryczałtu jest nie tylko to, że zastosowanie ma niższa stawka, lecz także to, że tak opodatkowane przychody nie zwiększają sumy dochodów do opodatkowania według skali podatkowej. A zatem nie spowodują, że po połączeniu z innymi dochodami podatnika ten zacznie płacić PIT według drugiego przedziału skali podatkowej ze stawką 32 proc. Ryczałt powinien być zatem obowiązkowym wyborem dla tych wszystkich, którzy poza najmem uzyskują także przychody z innych źródeł opodatkowane według skali, np. z wynagrodzenia za pracę.

Podatnicy opłacający ryczałt od przychodów ewidencjonowanych nie składają deklaracji w trakcie roku podatkowego, lecz po zakończeniu roku podatkowego wykazują wysokość uzyskanych przychodów w składanym do końca stycznia zeznaniu na formularzu PIT-28. Zeznanie o wysokości uzyskanego przychodu, wysokości dokonanych odliczeń i należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, podatnicy muszą złożyć w urzędzie skarbowym do 31 stycznia następnego roku (za 2009 rok do 1 lutego 2010 roku).

Co ważne, w przypadku opodatkowania najmu ryczałtem nie traci się możliwości wspólnego opodatkowania pozostałych, opodatkowanych według skali dochodów (np. z pracy) wspólnie z małżonkiem. Co prawda, co do zasady podleganie ryczałtowi pozbawia prawa do wspólnego opodatkowania, ale dla najmu prywatnego zrobiono wyjątek. Dlatego podatnik opłacający ryczałt od najmu zupełnie spokojnie może rozliczyć się z małżonkiem lub na prawach osoby samotnie wychowującej dziecko.

Marek Kutarba