Jakie dokumenty należy zgromadzić, aby skorzystać z ulg za 2011 rok

Mimo że do końca rozliczenia PIT za 2011 rok jest jeszcze ponad 5 miesięcy, już dziś warto rozpocząć przygotowania. Szczególnie ważne jest zgromadzenie odpowiedniej dokumentacji, która pozwoli na poprawne wypełnienie deklaracji, a także może dać podatnikowi prawo do pomniejszenia podstawy opodatkowania lub zmniejszenia podatku.

Opodatkowaniu PIT podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o PIT oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Gdy podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania w danym roku jest suma dochodów z wszystkich źródeł przychodów. Dochodem będzie nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Podatnik, który w roku podatkowym opłacał składki ubezpieczeniowe, może uwzględnić je w rocznym PIT. Dochód pomniejszą składki:

● zapłacone w roku podatkowym bezpośrednio na własne ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe oraz wypadkowe podatnika oraz osób z nim współpracujących,

● potrącone w roku podatkowym przez płatnika ze środków podatnika.

Odliczeniu od dochodu podlegają również składki zapłacone w roku podatkowym ze środków podatnika na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne podatnika lub osób z nim współpracujących, zgodnie z przepisami dotyczącymi obowiązkowego ubezpieczenia społecznego obowiązującymi w innym niż Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub w Konfederacji Szwajcarskiej.

Składki ubezpieczeniowe pomniejszą też podatek. Przepisy podatkowe wskazują, że od podatku w rocznym PIT można bowiem odliczyć składki zapłacone na ubezpieczenie zdrowotne. Odliczenie to jest limitowane. Kwota składki na ubezpieczenie zdrowotne, o którą zmniejsza się podatek, nie może przekroczyć 7,75 proc. podstawy wymiaru tej składki.

Podatek pomniejszą również składki zdrowotne zapłacone w roku podatkowym ze środków podatnika na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne podatnika lub osób z nim współpracujących, zgodnie z przepisami dotyczącymi obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego obowiązującymi w innym niż Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, lub w Konfederacji Szwajcarskiej.

Wysokość wydatków na składki ustala się na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie. Warto więc zbierać takie dokumenty. Będą nim np. informacje z ZUS o wysokości zapłaconych składek, dokumenty potwierdzają zapłacenie składek za granicą.

Z ulgi rehabilitacyjnej mogą skorzystać osoby niepełnosprawne lub na utrzymaniu których są niepełnosprawni członkowie rodziny: współmałżonek, dzieci własne i przysposobione, dzieci obce przyjęte na wychowanie, pasierbowie, rodzice, rodzice współmałżonka, rodzeństwo, ojczym, macocha, zięciowie i synowe - jeżeli w roku podatkowym dochody tych osób niepełnosprawnych nie przekraczają kwoty 9120 zł.

W ramach tej ulgi odliczeniu od dochodu podlegają wydatki na cele rehabilitacyjne oraz wydatki związane z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych.

Podatnicy, którzy chcą z tego odliczenia skorzystać, muszą mieć udokumentowaną niepełnosprawność. Zatem trzeba posiadać orzeczenie o niepełnosprawności. Ponadto wydatki, które podlegają odliczeniu, są określone w przepisach ustawy o PIT. Również większość z nich trzeba odpowiednio udokumentować, czy to fakturami, rachunkami lub innymi dowodami ich poniesienia, aby można było je odliczyć od dochodu.

Wysokość wydatków na cele rehabilitacyjne ustala się na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie. Dokumentować nie trzeba jednak wydatków poniesionych na przewodników osób niewidomych, utrzymanie psa przewodnika oraz na dojazdy własnym samochodem na zabiegi rehabilitacyjne. Trzeba tu pamiętać, że brak obowiązku dokumentacji tych wydatków nie oznacza, że podatnik nie będzie musiał ich potwierdzać. Jeśli np. urząd skarbowy poprosi podatnika o potwierdzenie, że faktycznie poniósł wydatki rehabilitacyjne, konieczne będzie udowodnienie, że koszty takie zostały poniesione. Przykładowo dla potwierdzenia, że podatnik dojeżdżał na zabiegi rehabilitacyjne własnym autem, można przedstawić w urzędzie kopię karty zabiegowej.

Warto tu dodać, że od 1 stycznia 2011 r. w przepisach ustawy o PIT znajduje się regulacja, zgodnie z którą na żądanie organów podatkowych lub organów kontroli skarbowej osoba korzystająca z ulgi jest zobowiązana przedstawić dowody niezbędne do ustalenia prawa do odliczenia, w szczególności:

● wskazać z imienia i nazwiska osoby, które opłacono w związku z pełnieniem przez nie funkcji przewodnika;

● okazać certyfikat potwierdzający status psa asystującego;

● okazać dokument potwierdzający zlecenie i odbycie niezbędnych zabiegów leczniczo-rehabilitacyjnych.

Od rozliczenia PIT za 2011 r. zmieniły się zasady korzystania z ulgi internetowej. Są one bardziej liberalne niż dotychczas i z ulgi powinno skorzystać więcej osób niż dotychczas. To skutek nowelizacji ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z listopada 2010 r., która ma zastosowanie po raz pierwszy do zeznań składanych za 2011 rok.

W poprzednich latach warunkiem korzystania z niej było używanie internetu w miejscu zamieszkania oraz posiadanie faktury. Obecnie odliczenia może dokonać także podatnik korzystający z internetu i ponoszący koszty z tym związane poza miejscem swego zamieszkania.

Dodatkowo dokument, który potwierdza wydatki, musi zawierać dane identyfikujące kupującego i sprzedającego, określenie rodzaju zakupionej usługi oraz wskazywać kwotę.

Zatem faktura nadal może być podstawą do odliczenia wydatków na internet, ale nie jest jedynym i wyłącznym dokumentem uprawniającym do ulgi.

Oprócz faktury podatnik może posłużyć się też np. samym wydrukiem szczegółowo opisanego przelewu bankowego czy też opłaconym gotówką rachunkiem z kawiarenki internetowej.

Podatnik może od podatku obliczonego zgodnie ze skalą PIT, pomniejszonego o kwotę składki zdrowotnej odliczyć ulgę na każde małoletnie dziecko. Odliczenie nie przysługuje, poczynając od miesiąca kalendarzowego, w którym dziecko:

1) na podstawie orzeczenia sądu zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych,

2) wstąpiło w związek małżeński.

W przypadku gdy w tym samym miesiącu kalendarzowym w stosunku do dziecka wykonywana jest władza, pełniona funkcja lub sprawowana opieka, każdemu z podatników przysługuje odliczenie w kwocie stanowiącej 1/30 kwoty ulgi za każdy dzień sprawowania pieczy nad dzieckiem.

Odliczenia dokonuje się w zeznaniu rocznym, podając liczbę dzieci i ich numery PESEL, a w przypadku braku tych numerów - imiona, nazwiska oraz daty urodzenia dzieci.

Trzeba też wiedzieć, że na żądanie organów podatkowych lub organów kontroli skarbowej podatnik będzie zobowiązany przedstawić zaświadczenia, oświadczenia oraz inne dowody niezbędne do ustalenia prawa do odliczenia, w szczególności: odpis aktu urodzenia dziecka, zaświadczenie sądu rodzinnego o ustaleniu opiekuna prawnego dziecka, odpis orzeczenia sądu o ustaleniu rodziny zastępczej lub umowę zawartą między rodziną zastępczą a starostą, zaświadczenie o uczęszczaniu pełnoletniego dziecka do szkoły.

Wszystkie uzyskane w danym roku podatkowym dochody należy wykazać przed urzędem skarbowym i opodatkować

Aby podatnik mógł skorzystać z ulgi rehabilitacyjnej, musi posiadać orzeczenie o niepełnosprawności. Warunkiem odliczenia wydatków rehabilitacyjnych jest posiadanie przez osobę, której dotyczy wydatek:

1) orzeczenia o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech stopni niepełnosprawności, określonych w odrębnych przepisach, lub

2) decyzji przyznającej rentę z tytułu całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy, rentę szkoleniową albo rentę socjalną, albo

3) orzeczenia o niepełnosprawności osoby, która nie ukończyła 16 roku życia, wydanego na podstawie odrębnych przepisów.

Zatem podatnik, który nie posiada orzeczenia o niepełnosprawności, z ulgi w PIT nie może skorzystać, nawet wtedy, gdy rzeczywiście jest osobą niepełnosprawną. Urząd skarbowy sprawdzając poprawność odliczeń związanych z rehabilitacją w pierwszej kolejności poprosi o orzeczenie o niepełnosprawności.

Podatnicy mogą odliczyć od dochodu wartość przekazanej honorowo krwi. Odliczenia dokonuje się do wysokość ekwiwalentu pieniężnego za pobraną krew. Ekwiwalent ten wynosi obecnie 130 zł za każdy litr oddanej krwi lub jej składników, np. osocza. Odliczenie dokonywane jest w ramach przekazywanej darowizny i nie może przekroczyć kwoty stanowiącej 6 proc. dochodu. Dowodem potwierdzającym przekazanie krwi, a tym samym prawo do dokonania odliczenia od dochodu w rocznym zeznaniu podatkowym, jest dokument otrzymany ze stacji krwiodawstwa oraz oświadczenie o przyjęciu krwi. W dokumencie tym nie uwzględnia się wartości krwi, za którą dawca otrzymał ekwiwalent pieniężny.

Przepisy ustawy o PIT pozwalają na odliczenie od dochodu przekazywanych darowizn. Odliczeniu podlegają darowizny przekazane na cele:

● określone w art. 4 ustawy o działalności pożytku publicznego organizacjom, o których mowa w art. 3 ust. 2 i 3 tej ustawy, lub równoważnym organizacjom określonym w przepisach regulujących działalność pożytku publicznego obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, prowadzącym działalność pożytku publicznego w sferze zadań publicznych, realizującym te cele,

● kultu religijnego,

● krwiodawstwa realizowanego przez honorowych dawców krwi w wysokości ekwiwalentu pieniężnego za pobraną krew.

Pomniejszenia dochodu dokonuje się w wysokości wpłaconej darowizny, nie więcej jednak niż kwoty stanowiącej 6 proc. dochodu.

Od dochodu można odliczyć darowizny, jeżeli ich wysokość jest udokumentowana dowodem wpłaty na rachunek bankowy obdarowanego, a w przypadku darowizny innej niż pieniężna - dokumentem, z którego wynika wartość tej darowizny.

Ewa Matyszewska

ewa.matyszewska@infor.pl

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Ustawa z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).