Organizator konkursu musi rozliczyć PIT osób wygrywających

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlega, co do zasady, każda korzyść majątkowa (przysporzenie) otrzymane przez osobę fizyczną, a więc także nagroda otrzymana w konkursie.

- W konsekwencji organizator konkursu zobowiązany będzie zwykle do rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych związanego z wydawanymi w konkursach nagrodami - zauważa Jarosław Żemantowski, doradca podatkowy w Kancelarii Ożóg i Wspólnicy.

Nagroda w konkursie, zaliczana według zasad ogólnych do przychodów podatkowych, w okolicznościach wskazanych w ustawie o PIT będzie korzystać ze zwolnienia z podatku dochodowego, co skutkować może dla organizatora konkursu zniesieniem obowiązków płatnika podatku.

- Zwolniona z podatku jest wartość wygranych w konkursach i grach organizowanych i emitowanych (ogłaszanych) przez środki masowego przekazu (prasa, radio i telewizja), jeżeli jednorazowa wartość tych wygranych lub nagród nie przekracza 760 zł - przypomina Jarosław Żemantowski.

Ekspert dodaje, że literalne brzmienie powołanego przepisu wskazuje, że zwolnienie stosuje się w przypadku konkursów i gier organizowanych i emitowanych (ogłaszanych) przez środki masowego przekazu. Ustawodawca wprawdzie nie zdefiniował wprost, czym jest środek masowego przekazu, jednak w treści przepisu wyliczone zostały prasa, radio i telewizja. Wyliczenie to - według Jarosława Żemantowskiego - wobec braku sformułowania "w szczególności" można traktować jako zamknięte, chociaż bez wątpienia takie rozumienie przepisu musiałoby prowadzić do kontrowersji związanych chociażby z konkursami ogłaszanymi w internecie - bez wątpienia stanowiącym środek masowego przekazu w potocznym rozumieniu. W wyroku WSA w Szczecinie z 29 września 2010 r. (sygn. akt I SA/Sz 581/10) sąd wskazał, że w dzisiejszych czasach nie sposób kwestionować znaczenia internetu jako środka masowego porozumiewania się i zdobywania różnego rodzaju informacji. Zdaniem sądu dostępność, którą można uznać za powszechną, pozwala zaliczyć internet do środków masowego przekazu.

Do niedawna bez większych wątpliwości uznawano, że zwolnione są z podatku dochodowego wygrane w konkursach i grach zorganizowanych przez środki masowego przekazu (wydawcę prasowego, stację telewizyjną lub radiową), jak również organizowane przez inne podmioty, ale ogłaszane w środkach masowego przekazu, do których zaliczono w orzecznictwie również internet.

- W ostatnim czasie to liberalne stanowisko uległo radykalnej zmianie - ostrzega Jarosław Żemantowski.

Przykładowo w interpretacji z 22 czerwca 2011 r. (nr IPPB2/415-307/11-2/MK) dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie wskazał, że oba elementy, tj. organizacja konkursu przez środki masowego przekazu oraz jego emisja (ogłaszanie) przez środki masowego przekazu, muszą wystąpić łącznie, aby zwolnienie miało zastosowanie. Według autora powołanej interpretacji świadczy o tym użyty w treści omawianej normy spójnik "i" w wyrażeniu "organizowanych i emitowanych (ogłaszanych) przez środki masowego przekazu". Ponadto podkreślono, że internet nie został w treści art. 21 ust. 1 pkt 68 ustawy o PIT wymieniony jako jeden ze środków masowego przekazu, chociaż stanowi niewątpliwie ważny środek komunikacji.

Zwolniona z podatku jest również wartość wygranych w konkursach z dziedziny nauki, kultury, sztuki, dziennikarstwa i sportu, jeżeli jednorazowa wartość tych wygranych lub nagród nie przekracza 760 zł. W tym wypadku - jak dodaje Jarosław Żemantowski - nie jest istotne, kto organizuje taki konkurs ani też forma jego ogłaszania. Wydaje się, że zakres zastosowania tego zwolnienia jest z woli ustawodawcy szeroki i podlega ograniczeniu tylko w zakresie przedmiotu konkursu. W praktyce organy podatkowe uznają za konkursy z dziedziny nauki te z nich, w których zdobyta wiedza stanowi "wycinek dziedziny nauki".

Przykładowo dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji z 6 grudnia 2010 r. (nr ILPB2/415-1162/10-4/JK) wskazał, że konkurs mający na celu kształtowanie świadomości dzieci w zakresie ochrony środowiska, a także wykorzystanie zdobytej przez uczniów wiedzy na temat zasad ochrony środowiska korzysta ze zwolnienia. [Przykład]

- W wielu wypadkach, niemieszczących się np. we wskazanym katalogu zwolnień, nagroda w konkursie będzie opodatkowana, a obowiązek obliczenia i odprowadzenia podatku będzie spoczywał właśnie na podmiocie świadczącym nagrodę - podpowiada Jarosław Żemantowski.

Ekspert dodaje, że od przychodów z tytułu wygranych w konkursach (w tym uzyskanych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego) podatek dochodowy wynosi 10 proc. wygranej lub nagrody.

Pobranie podatku w sytuacji, gdy nagroda ma charakter świadczenia pieniężnego, nie stanowi zwykle problemu - podatek potrącany jest wówczas przez płatnika z wypłacanej kwoty. Co jednak w sytuacji, gdy nagroda nie ma charakteru świadczenia pieniężnego? Jarosław Żemantowski odpowiada, że ustawodawca przewidział sytuację, w której przedmiotem nagrody nie są pieniądze. Wówczas to podatnik, czyli osoba wygrywająca nagrodę, zobowiązany jest wpłacić płatnikowi kwotę należnego zryczałtowanego podatku przed udostępnieniem wygranej.

Dla płatnika podatku niezwykle istotną kwestią jest określenie wartości przychodu. Jarosław Żemantowski przypomina, że wartości wygranych nie kumulują się w ciągu roku. Zwolnienie będzie zatem przysługiwać, jeżeli pojedyncze wygrane nie przekraczają 760 zł w wypadku nagród w konkursach, choćby nawet ich łączna wysokość w ciągu roku podatkowego przekroczyła tę kwotę.

Ustawa o PIT nie wskazuje, w jaki sposób należy określić wartość uzyskanej przez daną osobę nagrody. Wydaje się - zdaniem Jarosława Żemantowskiego - że w tym zakresie należy stosować przepisy dotyczące ustalania wartości świadczeń w naturze oraz innych nieodpłatnych świadczeń. Wartość pieniężną świadczeń w naturze określa się zasadniczo na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca ich uzyskania. Wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń ustala się w zależności od tego, o jakim świadczeniu jest mowa. Jeżeli przedmiotem świadczenia są usługi wchodzące w zakres działalności gospodarczej dokonującego świadczenia, wycenę prowadzi się według cen stosowanych wobec innych odbiorców. Jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi zakupione, wyceny dokonuje się według cen zakupu. W pozostałych przypadkach wartość określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem, w szczególności, ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia.

Przekazanie nagrody niepieniężnej wiąże się z obowiązkiem przekazania kwoty podatku przez podatnika do płatnika.

- W praktyce zwycięzcy konkursów zwykle nie muszą płacić podatku od nagrody, gdyż organizatorzy konkursów przewidują w regulaminach konkursów tzw. ubruttowienie nagrody - dodaje Jarosław Żemantowski.

Wówczas zwycięzca otrzymuje nagrodę rzeczową oraz kwotę pieniężną odpowiadającą podatkowi, jaki musiałby zapłacić łącznie od nagrody niepieniężnej i pieniężnej. Nie jest właściwe postępowanie polegające na uregulowaniu przez płatnika podatku za podatnika. Przepisy przewidują wprost, że to podatnik pokrywa ze swojego majątku kwotę podatku.

Istnieje jeszcze jedno zwolnienie, aczkolwiek nieodnoszące się bezpośrednio do nagród w konkursach. Mowa tutaj o zwolnionej z podatku wartości nieodpłatnych świadczeń, otrzymanych od świadczeniodawcy w związku z jego promocją lub reklamą, jeżeli jednorazowa wartość tych świadczeń nie przekracza 200 zł. Trzeba podkreślić, że zwolnienie nie ma zastosowania, jeżeli świadczenie jest dokonywane na rzecz pracownika świadczeniodawcy lub osoby pozostającej ze świadczeniodawcą w stosunku cywilnoprawnym.

Ewa Matyszewska

ewa.matyszewska@infor.pl

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).