Skarbówka sprawdza ko nkubentów

Podatnicy, którzy chcieliby skorzystać z preferencyjnego opodatkowania wspólnie z dziećmi, powinni pamiętać, że jest ono skierowane tylko do osób samotnie wychowujących dzieci. Zgodnie z regulacjami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.) za osobę samotnie wychowującą dzieci uważa się jednego z rodziców albo opiekuna prawnego, jeżeli osoba ta jest panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów. Za osobę samotnie wychowującą dzieci uważa się również osobę pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności.

- Rodzice samotnie wychowujący dzieci mają prawo do obliczenia podatku dochodowego za dany rok w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy swoich dochodów - przypomina Jakub Rychlik, doradca podatkowy.

Ekspert zastrzega od razu, że zasada ta nie znajduje zastosowania do dochodów opodatkowanych zryczałtowanym podatkiem dochodowym (np. z kapitałów pieniężnych), a także gdy dochody uzyskiwane przez dziecko lub przez rodzica są dochodami z działalności gospodarczej opodatkowanymi podatkiem liniowym albo podatkiem zryczałtowanym.

- Od 1 stycznia 2011 r. do przepisów wprowadzona została zasada, zgodnie z którą konkubenci wychowujący wspólnie dziecko nie są traktowani jako osoby samotnie wychowujące dzieci - ostrzega Małgorzata Brzoza z Ministerstwa Finansów.

Zmiana definicji - jak zauważa Anna Misiak, doradca podatkowy w MDDP Michalik Dłuska Dziedzic i Partnerzy - mogła wzmóc czujność organów podatkowych co do uprawnienia do rozliczenia wspólnie z dzieckiem.

Kontrole osób samotnie wychowujących małoletnich dotyczą rozliczeń za ostatni rok podatkowy, tj. za 2010 i lata ubiegłe. Według Ewy Opalińskiej, doradcy podatkowego w kancelarii Gide Loyrette Nouel, w tym okresie obowiązywały regulacje ustawy o PIT, które w zakresie definicji osób samotnie wychowujących dzieci budziły spore kontrowersje.

- Ostatecznie w praktyce ukształtowało się dosyć jednolite orzecznictwo sądów administracyjnych w zakresie wykładni tych przepisów - dodaje Ewa Opalińska.

Nasza rozmówczyni cytuje za sądami, że osobą samotnie wychowującą dziecko jest niewątpliwie jeden z rodziców lub opiekun prawny, z którym dziecko faktycznie mieszka, który troszczy się o jego codzienny byt, o jego stan zdrowia, który osobiście lub przy pomocy zaufanej osoby towarzyszy dziecku do i ze szkoły/przedszkola, który interesuje się postępami dziecka w nauce, rozwojem fizycznym i intelektualnym dziecka. Tylko przeprowadzenie postępowania, które dostarczyłoby odpowiedzi na te pytania, pozwoli na zakwalifikowanie do art. 6 ust. 4 ustawy o PIT (tak stwierdził m.in. WSA w Gdańsku 28 września 2011 r., sygn. akt I SA/Gd 517/11).

W sytuacji uzasadnionych wątpliwości urząd skarbowy może wszcząć postępowanie podatkowe, w trakcie którego weryfikuje zasadność zastosowania preferencyjnej formy opodatkowania. Małgorzata Brzoza z Ministerstwa Finansów podkreśla, że w toku postępowania można podej

mować różne niezbędne czynności, które zmierzają do wyjaśnienia tej kwestii. Ordynacja podatkowa jako dowód dopuszcza wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.

Ewa Opalińska dodaje, że kontrole dotyczące osób samotnie wychowujących dziecko, poza kwestią formalną dotyczącą stanu cywilnego opiekuna, będą dotyczyć ustalenia przede wszystkim okoliczności sprawowania opieki, tj. z kim faktycznie dziecko mieszka, kto się nim opiekuje, w jaki sposób jest sprawowana władza rodzicielska.

W postępowaniu przed urzędem trzeba pamiętać, że zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.) jako dowód może być dopuszczone wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.

- Przepisy dotyczące prawa do rozliczenia się wspólnie z dzieckiem jako samotny rodzic nie przewidują żadnego dokumentowania tego, że jest się samotnym rodzicem - stwierdza Anna Misiak.

Dlatego też zdaniem naszej rozmówczyni z MDDP podstawowym dowodem w sprawie będą z pewnością oświadczenia samych podatników. Oczywiście przepisy ordynacji przewidują również, że dowodem w sprawie mogą być m.in. zeznania świadków czy materiały i informacje zebrane w trakcie oględzin.

- Wydaje się jednak, że w takich przypadkach wystarczające powinno być oświadczenie podatnika - ocenia Anna Misiak.

Skorzystanie z preferencyjnej formy opodatkowania następuje przez jej wybór w składanym zeznaniu podatkowym. Jakub Rychlik zwraca uwagę, że nieuprawnione skorzystanie przez podatnika z tej preferencji będzie prowadziło do zaniżenia zobowiązania podatkowego. Zachowanie takie, o ile jest umyślne, stanowi czyn zabroniony (przestępstwo albo wykroczenie skarbowe) na gruncie kodeksu karnego skarbowego.

- Z uwagi na to, że kwoty uszczuplonego podatku zazwyczaj nie są wysokie, to najczęstszym rozwiązaniem preferowanym przez fiskusa jest nałożenie kary grzywny w formie mandatu - wyjaśnia Jakub Rychlik.

Jednocześnie radzi, że w celu uniknięcia odpowiedzialności za złożenie błędnego zeznania należy je skorygować oraz złożyć uzasadnienie przyczyn korekty, a ponadto wpłacić zaległy podatek wraz z odsetkami.

@RY1@i02/2011/215/i02.2011.215.18300020i.803.jpg@RY2@

Rozliczenie samotnych rodziców

Ewa Matyszewska

ewa.matyszewska@infor.pl