Rekompensata za błędy pracodawcy nie podlega opodatkowaniu

Sąd rejonowy zasądził od spółki na rzecz podatnika odszkodowanie tytułem przyznania zaniżonej liczby akcji pracowniczych. Czy taka rekompensata będzie zwolniona z podatku?

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkie dochody osiągane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały wymienione przez ustawodawcę jako zwolnione z podatku, bądź od których na podstawie Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Jednak stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.) wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, z wyjątkiem:

● określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,

● odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,

● odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,

● odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,

● odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,

● odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali podatkowej lub na zasadach podatku liniowego,

● odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.

Natomiast zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT zwalnia się z opodatkowania inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą lub dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Dłużnik zobowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

W sprawach nieunormowanych przepisami prawa pracy do stosunku pracy stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu cywilnego, jeżeli nie są one sprzeczne z zasadami prawa pracy.

W analizowanej sprawie odszkodowanie zostało zasądzone wyrokiem sądu rejonowego. Podstawą jego wypłaty były postanowienia art. 471 kodeksu cywilnego w związku z art. 300 kodeksu pracy. Wysokość odszkodowania stanowiła różnicę między liczbą akcji, którą faktycznie podatnik otrzymał, a tą, którą powinien otrzymywać, gdyby pracodawca prawidłowo zakwalifikował wykonywaną przez niego pracę. Obejmuje ono wyłącznie stratę, jakiej doznał podatnik w związku z błędami popełnionymi przez byłego pracodawcę, a nie utratę zarobku, który by się urzeczywistnił, gdyby zdarzenie wywołujące szkodę nie nastąpiło.

W konsekwencji odszkodowanie z tytułu przyznania zaniżonej liczy akcji korzysta ze zwolnienia przedmiotowego, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT. Jego wypłata nie rodzi u podatnika obowiązku podatkowego.

Oprac. Ewa Matyszewska

@RY1@i02/2011/142/i02.2011.142.086.004a.001.jpg@RY2@

Tomasz Wickel, doradca podatkowy w Spaczyński, Szczepaniak i Wspólnicy

Zgodnie z regulacjami PIT odszkodowania otrzymane na podstawie wyroku sądowego są wolne od podatku dochodowego do wysokości określonej w tym wyroku. Wyjątkiem od tej zasady są odszkodowania otrzymane w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz odszkodowania dotyczące utraconych korzyści. Takie odszkodowania nie korzystają ze zwolnienia nawet wówczas, gdy orzeczone są wyrokiem sądowym. Odszkodowanie zasądzone wyrokiem sądowym na rzecz osoby fizycznej z tytułu przyznania jej przez pracodawcę mniejszej liczby akcji, niż wynikało to ze stażu pracy tej osoby, z pewnością korzysta ze zwolnienia podatkowego. Wątpliwości można mieć natomiast co do możliwości objęcia tym zwolnieniem odszkodowania z tytułu dywidendy, która przypadałaby na nieotrzymane przez osobę fizyczną akcje. We wniosku o interpretację wnioskodawca argumentował, że utracona dywidenda stanowi jego szkodę rzeczywistą. Wydaje się jednak, że utracona dywidenda powinna być raczej uznana za utracone korzyści, które wyłączone są z zakresu zwolnienia. Niestety, minister nie odniósł się w interpretacji do tego zagadnienia.