Z odpisu skorzysta jedna osoba

Jeśli między małżonkami nie ma rozdzielności majątkowej, to sprzęt nabyty w czasie trwania wspólności ustawowej i dodatkowo służący do prowadzenia przedsiębiorstwa wchodzi w skład majątku dorobkowego małżonków. W przypadku urządzenia nabytego z kredytu zaciągniętego przez jednego małżonka takie urządzenie również stanowi ich majątek dorobkowy, o którym mowa w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym. Oznacza to, że albo jeden, albo drugi z małżonków jest uprawniony do dokonywania odpisów amortyzacyjnych, przy czym prawo do dokonywania odpisów amortyzacyjnych według wyższej stawki ma tylko ten małżonek, który używa tego środka trwałego w swojej firmie.

Jeśli więc żona prowadząca działalność gospodarczą wydzierżawiła sprzęt mężowi, który prowadzi odrębną działalność gospodarczą, to prawo do stosowana preferencyjnej amortyzacji (według współczynnika nie wyższego niż 3,0) przysługuje temu współmałżonkowi, który wykorzystuje ten sprzęt w swojej działalności gospodarczej. W tym przypadku chodzi o fizyczne wykorzystywanie urządzenia w firmie danego podatnika.

Takie stanowisko potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 31 marca 2011 roku (sygn. II FSK 2068/09).

We wspomnianym orzeczeniu sąd postawił tezę, że w sprawach opodatkowania małżonków pozostających w ustawowej wspólności majątkowej tylko wówczas można odstąpić od zasad regulujących tę wspólność, gdy odstępstwo takie przewiduje ustawa podatkowa. Odstępstwo to nie przekreśla jednak podstawowych zasad kształtujących stosunki majątkowe między małżonkami, o których mowa w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym.

Inną kwestią jest również możliwość zawiązywania umów zobowiązaniowych, np. odpłatnej dzierżawy między małżonkami, którzy nie mają rozdzielności majątkowej, a dzierżawa dotyczy rzeczy pochodzących z ich majątku wspólnego.

Sąd uznał, że współwłasność łączna jest bezułamkowa, co oznacza, że współwłasność przedmiotowego urządzenia przysługiwała niepodzielnie obojgu małżonkom, co w konsekwencji powodowało, że urządzenie to nie mogło być w czasie trwania ustawowej wspólności majątkowej przedmiotem czynności zobowiązujących, wynikających z zawartej między małżonkami umowy dzierżawy, gdyż mieli oni do tego urządzenia równe prawa i obowiązki, zarówno w zakresie użytkowania, jak i zarządu tym sprzętem. Wobec bezskuteczności takiej umowy przychód uzyskany z tytułu dzierżawy urządzenia wchodzącego w skład majątku dorobkowego małżonków nie może być traktowany jako przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej.

Przemysław Molik

przemyslaw.molik@infor.pl

Art. 3 ust. 1 i art. 6 ust. 1 i 2, art. 22 ust. 5, art. 22a ust. 1, art. 22f ust. 5 i art. 22k ust. 1 pkt 2 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Art. 31, art. 32 par. 1 i art. 33 pkt 5 ustawy z 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 1964 r. nr 9, poz. 59 z późn. zm.).