Charakter gruntu decyduje o opodatkowaniu

Przychody uzyskane ze sprzedaży całości lub części nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego są zwolnione z podatku dochodowego. Zwolnienie nie dotyczy jednak przychodu uzyskanego ze sprzedaży gruntów, które w związku z tą transakcją utraciły swój dotychczasowy - rolny lub leśny charakter.

W wyrokach dotyczących zwolnień i ulg podatkowych sądy zwracają uwagę na to, że przepisy przewidujące takie preferencje należy interpretować ściśle, a więc zgodnie z ich literalnym brzmieniem (nierozszerzająco). Dotyczy to również zwolnienia dotyczącego sprzedaży nieruchomości rolnych. Jak orzekły ostatnio Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie (wyrok z 21 kwietnia 2011 r., I SA/Ol 92/11) oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku (wyrok z 27 kwietnia 2011 r., I SA/Bk 68/11), jeśli w wyniku sprzedaży gruntu rolnego dojdzie do zmiany jego przeznaczania, to sprzedawca będzie musiał zapłacić podatek dochodowy od osób fizycznych.

Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 1 pkt 28 ustawy o PIT wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane z tytułu sprzedaży całości lub części nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. Jak stwierdziły sądy, zwolnienie nie dotyczy przychodu uzyskanego ze sprzedaży gruntów, które w związku z tą sprzedażą utraciły swój rolny lub leśny charakter. Olsztyński sąd nie zgodził się ze skarżącą, że dla zwolnienia przychodu od podatku obojętne jest, do którego ze źródeł przychodu wymienionych w art. 10 ust. 1 ustawy o PIT była przyporządkowana sprzedaż całości lub części nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego.

W sprawie białostockiej nabywcą gruntów rolnych był zakład usług komunalnych, który nie prowadził działalności rolniczej. Zajmował się on m.in. przetwarzaniem odpadów metalowych i niemetalowych, sprzedażą hurtową odpadów, odprowadzaniem, i oczyszczaniem ścieków, działalnością sanitarną i pokrewną, transportem drogowym pojazdami specjalistycznymi. Jak stwierdził WSA w Białymstoku, charakter działalności wykonywanej przez nabywcę wykluczał wykorzystywanie nabywanych działek do produkcji rolnej. Podobnie było w sprawie olsztyńskiej. Nabywcami gruntów były podmioty, które nie zajmowały się działalnością rolniczą, a zakupu dokonały w celach inwestycyjnych. WSA w Olsztynie uznał więc, że okoliczności sprzedaży świadczyły o utracie charakteru rolnego zbywanych nieruchomości.

Sąd wyjaśnił, że nie ma znaczenia to, że nabywcy działek nie podjęli działań, które doprowadziłyby do zmiany przeznaczenia gruntów w ewidencji gruntów i budynków (ujęte były jako rolne).

Utrata charakteru rolnego, o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 28 ustawy o PIT, wiąże się bowiem z faktyczną, a nie formalnoprawną zdolnością produkcyjną gruntów.

Sąd wyjaśnił również, że zwolnienie określone w spornym przepisie, zgodnie z jego literalnym brzmieniem, dotyczy wyłącznie przychodów uzyskanych z tytułu sprzedaży całości lub części nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. Tymczasem w sprawie olsztyńskiej przedmiotem sprzedaży były udziały we współwłasności nieruchomości, nie zaś nieruchomość lub jej część.

Łukasz Zalewski

lukasz.zalewski@infor.pl

Art. 21 ust. 1 pkt 28 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).