Wypłaty z III filaru i subkont ZUS będą opodatkowane

Pojawienie się w systemie ubezpieczeń społecznych IKZE, które zaczną działać od 1 stycznia 2012 r., to kolejna opcja oszczędzania na emeryturę. Zasady ich funkcjonowania będą podobne do istniejących obecnie w ramach III filaru indywidualnych kont emerytalnych (IKE). Na przykład środki zgromadzone na IKZE będzie można dziedziczyć. Oszczędzający będzie mógł też wskazać inną osobę uprawnioną do otrzymania środków z tego konta w przypadku jego śmierci. Ponadto oszczędzanie w IKZE będzie się wiązać z preferencjami podatkowymi.

Wspomniane konta powstaną w przyszłym roku. Także od przyszłego roku będzie obowiązywać nowa ulga w PIT. I tak zgodnie z nowymi przepisami od dochodu będzie można odliczyć w zeznaniu podatkowym kwoty wpłacone na IKZE w danym roku podatkowym. Warunkiem skorzystania z odliczenia będzie jednak gromadzenie oszczędności tylko na jednym koncie tego typu. Ponadto ulga będzie limitowana - nie będzie można odliczyć więcej niż 4 proc. podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie emerytalne. Przy czym kwota tej podstawy nie może przekroczyć tzw. kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe (tj. 30 średnich pensji).

Przepisy określają również sposób liczenia limitu dla osób, które osiągają niskie dochody. Tacy podatnicy będą mogli wpłacić na IKZE kwotę nieprzekraczającą 4 proc. równowartości 12-krotności minimalnego wynagrodzenia za pracę (zgodnie z obwieszczeniem wydanym do 15 września poprzedniego roku kalendarzowego).

Możliwość odliczenia wpłat nie wyczerpuje ewentualnych korzyści podatkowych. Z PIT zwolniono tzw. opłaty transferowe środków dokonywane m.in. pomiędzy instytucjami, które prowadzą IKZE.

Natomiast jeżeli podatnik posiadał wcześniej IKE, to przez cały 2012 r. będzie mógł przenieść do IKZE środki tam zgromadzone i przy okazji skorzystać z ulgi. Może się wtedy pojawić nadwyżka ponad wspomniany limit odliczenia. Wprawdzie będzie można ją odliczyć w latach następnych, jednak do czasu zakończenia tego odliczenia nie będzie można dokonywać wpłat do IKZE. Należy również wspomnieć, że od przyszłego roku nabycie środków z IKZE po śmierci oszczędzającego będzie zwolnione z podatku od spadków i darowizn.

Wraz z zakończeniem oszczędzania pojawi się obowiązek podatkowy. PIT będą podlegać np. wypłaty z IKZE zarówno na rzecz oszczędzającego, jak i osoby uprawnionej. Zgodnie z nowymi przepisami wypłaty zostały zaliczone do tzw. przychodów z innych źródeł. Będą one opodatkowane według skali podatkowej obowiązującej w czasie wypłaty. Problem w tym, że obecnie nieznane są stawki PIT, które będą obowiązywać w przyszłości.

Wypłata z IKZE będzie dokonywana na wniosek oszczędzającego po osiągnięciu przez niego wieku 65 lat, przy czym okres ciągłego oszczędzania nie może być krótszy niż 5 lat. Jeżeli wypłaty będą dokonywane ratalnie, wówczas płatności będą trwały co najmniej 10 lat. Przy wyborze takiego wariantu wypłaty miesięczne zaliczki na poczet podatku od osób fizycznych obliczy (według najniższej stawki podatkowej) i odprowadzi płatnik, tj. instytucja prowadząca indywidualne konta zabezpieczenia.

Środki będzie można również wypłacić jednorazowo. Wtedy podatek odprowadzi sam emeryt. Prowadzący IKZE nie pobierze zaliczki, sporządzi tylko tzw. imienną informację, którą przekaże podatnikowi (emerytowi) oraz właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie ustalonym w ustawie.

Wraz ze zmianami wprowadzono tzw. subkonta. Przypomnijmy, że od 1 maja 2011 r. składka odprowadzana na tzw. II filar będzie podzielona na dwie części. Pierwsza będzie przekazywana do OFE, a druga ewidencjonowana na subkoncie prowadzonym w ZUS w ramach konta ubezpieczonego.

Składki na subkoncie będą dziedziczone, a ich nabycie przez spadkobiercę będzie zwolnione (od 1 maja 2011 r.) z podatku od spadków i darowizn. Zwolnieniu w PIT będzie też podlegało przekazanie funduszy zgromadzonych na subkoncie - ma dotyczyć tylko przekazania na subkonto współmałżonka, np. w związku z rozwodem czy śmiercią jednego z małżonków. Wypłaty dla osoby uprawnionej lub spadkobiercy będą obciążone 19-proc. zryczałtowanym PIT.

Z możliwości odliczenia wpłat do IKZE mogli skorzystać również prowadzący działalność gospodarczą opodatkowani podatkiem liniowym (19 proc.) oraz tzw. ryczałtem

Anna Rymaszewska

anna.rymaszewska@infor.pl

Art. 2 - 3, art. 7 pkt 2 lit. a), pkt 6, art. 12, art. 31, art. 33 ustawy z 25 marca 2011 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem systemu ubezpieczeń społecznych (Dz.U. nr 75, poz. 398).

Art. 11 ust. 1 ustawy z 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. nr 144, poz. 930 z późn. zm.).