Artystyczne zawiłości podatkowe

Osoby fizyczne, które nie mają miejsca zamieszkania w Polsce (nierezydenci), podlegają co do zasady obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów albo przychodów osiąganych w Polsce (art. 3 ust. 2a ustawy z 26 lipca 1991 r. o PIT, t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.). Na gruncie art. 29 ust. 1 pkt. 2 tej ustawy podatek dochodowy od uzyskanych przez nierezydentów przychodów z opłat za usługi w zakresie działalności widowiskowej, rozrywkowej lub sportowej, wykonywanej przez osoby fizyczne mające miejsce zamieszkania za granicą, a organizowanej za pośrednictwem osób fizycznych lub osób prawnych prowadzących działalność w zakresie imprez artystycznych, rozrywkowych lub sportowych na terytorium Polski, pobiera się w formie ryczałtu w wysokości 20 proc. przychodu.

Konsekwentnie, w przypadku wypłaty zagranicznemu artyście wynagrodzenia z tytułu występu w Polsce podatek pobiera się od wartości uzyskanego przez niego przychodu bez możliwości odliczenia kosztów jego uzyskania (np. kosztów transportu i montażu sceny, przejazdu, zakwaterowania). Należny podatek pobierają osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, dokonujące wypłaty wynagrodzenia na rzecz nierezydenta. Oznacza to, że w przypadku zagranicznych artystów występujących w Polsce pobiera się zryczałtowany podatek w wysokości 20 proc., niezależnie od tego, czy i w jakiej wysokości osiągnęli dochód. W środowisku zajmującym się opodatkowaniem dochodów sportowców i artystów podkreśla się, że w praktyce faktyczne koszty uzyskania przychodów związane z przychodami z zagranicznych źródeł osiągają średnio 75 proc. uzyskanego przychodu. Konsekwentnie, wysokość pobieranego w Polsce podatku może stanowić niewspółmiernie wysokie obciążenie podatkowe w porównaniu z osiągniętym realnie dochodem.

Zaznaczyć należy, że od 1 stycznia 2009 r. polskie przepisy podatkowe przewidują alternatywne rozwiązanie opodatkowania wskazanych dochodów, które może być z powodzeniem wykorzystane przez zagranicznych artystów. Zgodnie bowiem z art. 29 ust. 4 ustawy o PIT nierezydenci na wniosek wyrażony w zeznaniu podatkowym składanym za dany rok podatkowy mogą wybrać opodatkowanie dochodów osiągniętych w Polsce na zasadach ogólnych wg skali podatkowej. Wówczas pobrany od przychodów zryczałtowany podatek dochodowy traktuje się na równi z pobraną przez płatnika zaliczką na podatek. Wybór ten jest jednak zastrzeżony dla osób, które mają miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w innym niż Polska państwie UE lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Szwajcarii i udokumentowali to certyfikatem rezydencji.

Wprowadzenie powyższego przepisu od 1 stycznia 2009 r. do ustawy o PIT jest konsekwencją rozstrzygnięć Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 12 czerwca 2003 r. w sprawie Arnoud Gerritse (C-234/01) oraz z 3 października 2006 r. w sprawie FKP Scorpio Konzertproduktionen GmbH (C-290/04). W wyroku w sprawie Gerritse trybunał orzekł m.in., że brak możliwości uwzględnienia kosztów uzyskania przychodu przez nierezydentów, którzy znajdują się w porównywalnej sytuacji z rezydentami danego kraju, oraz brak możliwości dokonania zwykłego rozliczenia podatkowego po zakończeniu roku podatkowego pozostają w sprzeczności z zasadami Traktatu Unii Europejskiej. Wyrok w sprawie Gerritse nie rozstrzygnął jednak, kiedy koszty mogą być przez nierezydenta potrącone, tj. czy już w momencie wypłaty należnego mu wynagrodzenia, czy dopiero po zakończeniu roku podatkowego. Z kolei w sprawie Scorpio trybunał zaznaczył, iż powinna istnieć możliwość potrącenia bezpośrednich kosztów związanych z danym przychodem w momencie wypłaty wynagrodzenia, natomiast pośrednie koszty mogą być rozliczone w momencie rozliczenia rocznego. W tym zakresie jednak przepisy polskie jak na razie dają możliwość rozliczenia wszystkich kosztów dopiero w momencie złożenia zeznania rocznego.

@RY1@i02/2012/190/i02.2012.190.071000200.802.jpg@RY2@

Paweł Szymański szef Zespołu Sports, Arts & Entertainment w MDDP Michalik Dłuska Dziedzic i Partnerzy

Paweł Szymański

szef Zespołu Sports, Arts & Entertainment w MDDP Michalik Dłuska Dziedzic i Partnerzy