Wzrost ulgi na dzieci będzie kosztował państwo... 3 mln zł

Od 1 stycznia 2013 r. mają ulec zmianie przepisy dotyczące ulgi prorodzinnej. Co się zmieni?

Tomasz Napierała: Ulga prorodzinna funkcjonuje od 2007 roku. Obecnie jej wysokość na każde dziecko jest taka sama (nie zależy ona od liczby dzieci w rodzinie) i wynosi 1112,04 zł rocznie (1/6 kwoty zmniejszającej podatek miesięcznie). Ulga nie zależy też od poziomu dochodu rodziców.

Najważniejsze zmiany, planowane od 2013 roku, są następujące:

ww przypadku wychowywania jednego dziecka ulga będzie przysługiwała tylko osobom o niższych dochodach, tzn. z ulgi nie będą mogły skorzystać osoby zarabiające rocznie powyżej 56 000 zł, w przypadku małżonków łączny dochód nie może przekroczyć 112 000 zł,

wzwiększeniu ulegnie ulga na wychowanie trojga i więcej dzieci; i tak: na trzecie dziecko ulga zwiększy się o 50 proc., do kwoty 1668,12 zł (z 1/6 kwoty zmniejszającej podatek do 1/4 tej kwoty), na czwarte i każde kolejne dziecko ulga zwiększy się o 100 proc., do kwoty 2224,08 zł (z 1/6 kwoty zmniejszającej podatek do 1/3 tej kwoty).

Co to oznacza dla rodzin?

Paulina Skonieczna: W praktyce oznacza to zniesienie ulgi dla dobrze zarabiających rodzin z jednym dzieckiem. Dla rodzin z dwojgiem dzieci nie będzie żadnych zmian. Dla rodzin wielodzietnych ulga będzie wyższa. Przedstawmy to na przykładach. Rodzina z trojgiem dzieci odlicza obecnie 3336,12 zł, po zmianach 3892,20 zł; rodzina z czworgiem dzieci odlicza obecnie 4448,16 zł, po zmianach 6116,28 zł, a rodzina z pięciorgiem dzieci odlicza obecnie 5560,20 zł, a po zmianach 8340,36 zł.

Jak zostało wskazane, w przypadku osób wychowujących jedno dziecko ulga zależy od wysokości ich dochodów. W pierwotnej wersji rządowego projektu przepisy nie były wystarczająco jasne co do limitu dochodu dla osób, które tylko przez część roku pozostawały w związku małżeńskim. Ostatni projekt po zmianach podkomisji te wątpliwości usuwa, wskazując, że takie osoby uznaje się za niepozostające w związku małżeńskim, w związku z tym dla nich limit dochodu jest niższy.

Jak widać, kwota ulgi rzeczywiście wzrasta dla rodzin wielodzietnych. Ale już przy obowiązujących stawkach tej ulgi były wątpliwości czy rodziny te mają wystarczający przychód, by odliczyć pełną kwotę. Czy zatem ten wzrost ulgi będą mogły wykorzystać?

T.N.: Rzeczywiście, ulga podlega odliczeniu od podatku, a zatem aby z niej w pełni skorzystać, trzeba dysponować wystarczającym dochodem podlegającym opodatkowaniu. Jak wykazaliśmy, w przypadku czwórki dzieci ulga będzie wynosić ok. 6100 zł, a w przypadku piątki dzieci ok. 8300 zł. Aby w pełni ją wykorzystać - w przypadku umowy o pracę - wynagrodzenie miesięczne łącznie obojga rodziców musi wynosić odpowiednio co najmniej ok. 6500 zł i 8500 zł brutto.

Jak liczyć limit dochodów uprawniających do skorzystania z ulgi?

P.S.: Należy zwrócić uwagę, że w limicie dochodów osób wychowujących jedno dziecko uwzględnia się dochody opodatkowane według skali (np. dochody z pracy), dochody z kapitałów pieniężnych, dochody z działalności gospodarczej opodatkowane liniowo. Nie uwzględnia się natomiast np. dochodów ze zbycia nieruchomości czy dochodów opodatkowanych ryczałtem. Dochód ten pomniejsza się także o składki na ubezpieczenie społeczne.

Czy zmieniają się też inne warunki?

T.N.: Pozostałe warunki skorzystania z ulgi nie ulegają zmianie. W szczególności ulga ciągle przysługuje tylko na dzieci małoletnie, dzieci (bez względu na ich wiek) otrzymujące zasiłek pielęgnacyjny lub rentę socjalną, uczące się (do 25. roku życia). Ponadto ulga przysługuje podatnikom, którzy wykonywali władzę rodzicielską, pełnili funkcję opiekuna prawnego (jedynie w przypadku, gdy dzieci z nimi zamieszkiwały) lub sprawowali opiekę poprzez pełnienie funkcji rodziny zastępczej. Warto zauważyć, iż proponowana nowelizacja nie zmieni sytuacji podatników rozliczających się liniowym PIT, ryczałtem ewidencjonowanym ani rolników. Oni nadal nie będą mogli skorzystać z ulgi prorodzinnej.

Kiedy można będzie skorzystać z tej ulgi?

P.S.: Należy pamiętać, że nowe przepisy będą obowiązywały dopiero w rozliczeniu za 2013 rok - czyli w zeznaniach składanych w 2014 r. Warto jednak zwrócić uwagę, że potencjalnie istnieje możliwość uwzględnienia tej ulgi również w ciągu roku, w zaliczkach na podatek. Zgodnie z art. 22 par. 2 i 2a ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.), organ podatkowy może zwolnić płatnika z obowiązku poboru podatku lub ograniczyć pobór zaliczek na podatek, jeżeli podatnik wykaże niewspółmierność zaliczek do podatku należnego od dochodu przewidywanego na rok podatkowy. Naszym zdaniem możliwość ta powinna dotyczyć również sytuacji, gdy niewspółmierność zaliczek do podatku za cały rok wynika z możliwości skorzystania z ulgi prorodzinnej. W praktyce jednak, ze względu na uznaniowy charakter decyzji organu podatkowego w tej sprawie oraz procedurę wydawania decyzji, należy liczyć się z tym, że uzyskanie decyzji pozytywnej będzie trudne. Wydaje się, że prostszym rozwiązaniem zmierzającym do uwzględnienia ulgi prorodzinnej w zaliczkach na PIT byłaby możliwość skorzystania z regulacji przewidzianych dla małżonków rozliczających się wspólnie (art. 32 ust. 1a ustawy o PIT - t.j. Dz.U z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.).

Ile te zmiany będą kosztować budżet państwa?

T.N.: Dość zaskakujące są skutki budżetowe omawianych zmian, wskazane w uzasadnieniu do ustawy zmieniającej. O ile wprowadzenie limitu w zakresie 50-proc. kosztów uzyskania przychodów dla twórców przyniesie budżetowi dodatkowo 173 mln zł wpływów, likwidacja ulgi internetowej to dodatkowo 424 mln zł wpływów, to zmiany w zakresie ulgi prorodzinnej będą kosztować budżet jedynie 3 mln zł. Obnaża to moim zdaniem fasadowość tych działań. W mojej ocenie przynajmniej całe oszczędności z ulgi internetowej powinny być przeznaczone na ulgę prorodzinną. Posłowie zaproponowali nam mniej niż 1 proc. z tego.

@RY1@i02/2012/180/i02.2012.180.07100020a.803.jpg@RY2@

Tomasz Napierała, doradca podatkowy w ABC Tax Sp. z o.o.

@RY1@i02/2012/180/i02.2012.180.07100020a.804.jpg@RY2@

Paulina Skonieczna, stażysta w ABC Tax Sp. z o.o.

Posłowie zaproponowali, by wydatki na dzieci wzrosły o mniej niż 1 proc. oszczędności uzyskanych z likwidacji ulgi internetowej

Rozmawiała Ewa Ciechanowska