Jak przekazać 1 proc. podatku

1 Od kilku lat podatnicy mogą przekazywać 1 proc. podatku. Od ubiegłego roku jest to dużo łatwiejsze. Dlaczego?

Możliwość przekazywania 1 proc. podatku na rzecz organizacji pożytku publicznego istnieje od 2004 roku. Wtedy też 1 proc. swojego podatku na cele społeczne przekazało zaledwie 680 tys. uprawnionych do tego podatników, a wartość środków wyniosła 41 mln zł. Dla porównania w 2010 roku uczyniło to ponad 8,6 mln podatników, co dało łączną sumę 357 mln zł. Dane te pokazują, że coraz więcej osób dobrowolnie i świadomie podejmuje decyzję o podzieleniu się częścią swojego podatku z organizacjami pożytku publicznego.

Warto podkreślić, że obecnie takie działanie nie wiąże się dla podatnika z żadnymi kosztami, jest też nieskomplikowane pod względem formalnym. Przed 1 stycznia 2007 r. podatnik był zobowiązany osobiście dokonać przelewu na rzecz wybranej przez siebie organizacji, a następnie odliczyć tę kwotę w swoim rocznym rozliczeniu. Obecnie większa część obowiązków związanych z przekazaniem 1 proc. została przeniesiona z podatników na urzędy skarbowe. Od 2011 roku wystarczy, że w swoim zeznaniu rocznym wskażemy numer KRS wybranej przez siebie organizacji, a wpłatą 1 proc. podatku zajmuje się naczelnik urzędu skarbowego.

Wprowadzone ułatwienia sprawiają, że przekazanie 1 proc. potrzebującym zajmuje coraz mniej czasu - a ten zaoszczędzony na formalnościach warto poświęcić na wybór organizacji pożytku publicznego.

2 Co musi zrobić podatnik, aby jego 1 proc. podatku trafił do potrzebujących?

Aby przekazać część swojego podatku, wystarczy wybrać dowolną organizację z aktualnej listy stowarzyszeń i organizacji pożytku publicznego, którą udostępnia na swojej stronie m.in. resort pracy. Kiedy już wiemy, komu chcemy przekazać pieniądze, podajemy numer KRS i wypełniamy deklarację podatkową. Oprócz numeru KRS niezwykle ważne jest dokładne wyliczenie 1 proc. podatku i wpisanie kwoty we właściwą rubrykę formularza. Pamiętajmy, że kwota ta nie może być większa niż 1 proc. podatku, ale może stanowić jego mniejszą część.

3 Na wsparcie jakich organizacji najczęściej decydują się podatnicy?

Dostrzegamy bardzo pozytywny trend - osoby, które decydują się na przekazanie 1 proc. podatku, coraz częściej samodzielnie poszukują fundacji czy stowarzyszeń, które realizują inicjatywy na rzecz lokalnych społeczności, wspierając przy tym najbardziej potrzebujących z najbliższego otoczenia podatnika. Tak więc wśród odbiorców pomocy pojawiają się również nieduże organizacje, podejmujące interesujące i cenne inicjatywy. Oczywiście, na wsparcie liczyć mogą również, a właściwie przede wszystkim pozarządowi giganci. Niemniej jednak niezmiernie cieszy fakt, że Polacy, decydując o tym, komu przekazać swój 1 proc. podatku, coraz częściej robią to w sposób przemyślany, nie ulegając wielkim kampaniom reklamowym, na które mogą sobie pozwolić te organizacje pożytku publicznego, dla których płynność finansowa nie stanowi problemu. W tej dziedzinie także wskazana jest różnorodność - im więcej organizacji korzysta z możliwości przekazania im przez podatników 1 proc. podatku, tym lepiej. W przypadku wątpliwości, czy dokonaliśmy właściwego wyboru organizacji, powinniśmy zapoznać się ze statutem i z celami, na które dana organizacja pożytku publicznego chce przeznaczyć pozyskane w ramach 1 proc. podatku środki. Warto również zapoznać się ze sprawozdaniem rocznym potencjalnego beneficjenta naszego 1 proc.

4 Czym warto kierować się przy wyborze OPP?

Wybór organizacji pożytku publicznego nie jest prosty. Można zdecydować się na przekazanie 1 proc. podatku jednej z największych i najbardziej rozpoznawalnych organizacji. Jednak z naszych doświadczeń, zdobytych podczas realizacji projektów w ramach wolontariatu pracowniczego, wynika, że szczególnie cenne są inicjatywy lokalne. Wiele niewielkich organizacji działających w regionach jest w stanie bardziej precyzyjnie poznać rzeczywiste potrzeby odbiorców pomocy i lepiej na nie odpowiedzieć. Dodatkowo dla darczyńcy bardzo przyjemna i satysfakcjonująca może być możliwość obserwowania zmian na lepsze zachodzących w jego bezpośrednim otoczeniu.

Tak więc często wybieramy te instytucje, które działają w jednej konkretnej sprawie, zbieżnej z naszymi przekonaniami, np. pomagają osobom chorym i niepełnosprawnym, dbają o ochronę praw zwierząt czy też realizują inicjatywy na rzecz kultury i ochrony środowiska. Przede wszystkim jednak istotne jest dla nas to, w jaki sposób przekazane pieniądze zostaną później wykorzystane.

Udzielenie pomocy organizacji, której działalność jest nam bliska, ma jeszcze jeden bardzo istotny aspekt. Daje nadzieję, że przynajmniej dla części osób przekazujących 1 proc. podatku będzie to początek bardziej aktywnej pomocy potrzebującym, ponieważ wiele organizacji, oprócz pieniędzy na swoją działalność, poszukuje również wolontariuszy.

Obserwujemy to na przykładzie realizowanego przez nas programu wolontariatu pracowniczego, w ramach którego w ostatnich 6 latach udało nam się zrealizować 570 różnorodnych projektów i tym samym pomóc szkołom, przedszkolom, domom dziecka, ośrodkom dla osób w niepełnosprawnych i starszych oraz schroniskom dla bezdomnych zwierząt w całej Polsce. Często poświęcenie czasu i praca na rzecz innych są potrzebne nawet bardziej niż wsparcie materialne - a bez wątpienia przynosi więcej pozytywnych emocji zarówno osobom ofiarującym, jak i otrzymującym pomoc.

5 Czy zdarzają się pomyłki przy przekazywaniu 1 proc. podatku i na co warto zwrócić uwagę?

Przekazując pieniądze w ramach 1 proc. wybranemu stowarzyszeniu czy fundacji, należy pamiętać o kilku istotnych zmianach, jakie ostatnio wprowadziło Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej.

W połowie lutego 2012 r. resort pracy opublikował zaktualizowany wykaz organizacji, które są uprawnione do otrzymania 1 proc. podatku za 2011 rok. Część z nich w ubiegłym roku straciła możliwość ubiegania się o dotację w ramach 1 proc., co wynika z tego, że nie przekazały one do resortu sprawozdania finansowego ze swojej działalności w określonym terminie. Dlatego też zanim dokonamy wyboru, warto sprawdzić, czy organizacja, którą wspieraliśmy od lat, w danym roku rozliczeniowym nie znalazła się poza wykazem ze względów formalnych.

Zmianie uległa także forma wpisywania organizacji w rozliczeniu PIT. Do tej pory należało podać pełną nazwę instytucji wraz z numerem, pod którym jest ona zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym. Obecnie wystarczy jedynie podać jej prawidłowy numer KRS. Pomyłka w numerze KRS może spowodować przekazanie środków zupełnie innej organizacji niż ta, którą zamierzaliśmy wesprzeć. Pamiętajmy, że jeśli błąd w naszym zeznaniu pojawił się z naszej winy, to my będziemy zobligowani do jego poprawienia lub uzupełnienia.

Obecnie wykaz organizacji, na których konto podatnik może przekazać pieniądze, liczy nieco ponad 7 tys. instytucji, które działają w różnych obszarach. Dotyczy to takich sfer, jak np. wspieranie kultury i sztuki, pomoc społeczna i socjalna czy też ochrona środowiska i zwierząt. Spośród dostępnej liczby organizacji, niestety, możemy wybrać tylko jedną.

6 Czy warto sprawdzić w informacjach publikowanych przez OPP, jak pieniądze z 1 proc. są wykorzystywane?

Obowiązkiem każdej organizacji pożytku publicznego, która jest uprawniona do otrzymywania 1 proc. podatku, jest sporządzenie rocznego sprawozdania ze swojej działalności oraz podanie go do publicznej wiadomości. Oznacza to, że każdy zainteresowany przekazaniem części swojego podatku na rzecz wybranej organizacji pożytku publicznego ma pełne prawo do tego, by zapoznać się z takim sprawozdaniem. Ponadto instytucje te mają obowiązek przekazywać je bezpośrednio Ministerstwu Pracy i Polityki Społecznej, które prowadzi stronę internetową na temat organizacji pożytku publicznego, na której można znaleźć pełną bazę sprawozdań.

Oczywiście wśród podatników mogą pojawić się wątpliwości, czy organizacja, którą zamierzają wesprzeć, odpowiednio wykorzysta przekazane jej pieniądze. Warto więc upewnić się, czy ta instytucja otrzymywała już środki z 1 proc. w poprzednich latach i w jaki sposób je zagospodarowała. Bez wątpienia wśród ponad 7 tys. organizacji pożytku działających w Polsce jest wiele realizujących niezwykle potrzebne inicjatywy. Każdy podatnik może znaleźć tę, której profil działalności lub sposób wykorzystania środków od darczyńców najbardziej mu odpowiada. Przede wszystkim jednak warto korzystać z możliwości przekazania 1 proc. potrzebującym.

w 2010 roku ponad 8,6 mln podatników przekazało w ramach 1 proc. podatku kwotę 357 mln zł

@RY1@i02/2012/084/i02.2012.084.071001200.802.jpg@RY2@

Materiały prasowe

Krzysztof Kaczmar, dyrektor Fundacji Kronenberga przy Citi Handlowym

Rozmawiała Ewa Matyszewska