Krok po kroku: jak w PIT odliczyć darowizny

Aby można było uwzględnić darowiznę w zeznaniu podatkowym, trzeba pamiętać o kilku warunkach, które przewiduje ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych. Odliczeniu od dochodu podlegają darowizny przekazane:

a) określone w art. 4 ustawy o działalności pożytku publicznego, organizacjom, o których mowa w art. 3 ust. 2 i 3 tej ustawy, lub równoważnym organizacjom określonym w przepisach regulujących działalność pożytku publicznego obowiązujących w innym niż Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, prowadzącym działalność pożytku publicznego w sferze zadań publicznych, realizującym te cele,

b) na cele kultu religijnego,

c) na cele krwiodawstwa realizowanego przez honorowych dawców krwi

- w wysokości dokonanej darowizny, nie więcej jednak niż kwoty stanowiącej 6 proc. dochodu.

Krok 1: pamiętaj o limicie

Większość ulg przewidzianych w ustawie o PIT jest w pewien sposób limitowana. Oznacza to, że odliczamy czy to od dochodu, czy od podatku tylko określoną kwotę, a nie np. całą sumę, jaką wydaliśmy na dany cel. Podobnie jest z darowiznami. Darowizny pomniejszą dochód do opodatkowania. Jednak kwota odliczenia nie może przekroczyć 6 proc. dochodu, jaki podatnik za dany rok wykaże w zeznaniu. Przykładowo, jeśli podatnik w 2011 r. zarobił 100 tys. zł, odliczenie z tytułu przekazanych darowizn nie będzie mogło być wyższe niż 6 tys. zł, pod warunkiem oczywiście, że te 6 tys. zł podatnik przekazał w darowiźnie na odpowiedni cel. Jeśli podatnik przekazał 12 tys. zł darowizny, to i tak od dochodu odliczy 6 tys. zł. Pozostałe 6 tys. zł nie znajdzie odzwierciedlenia w rozliczeniach z fiskusem. Nie można ich bowiem przenosić na kolejne lata podatkowe.

Trzeba też wiedzieć, że odliczeniu od dochodu nie podlegają darowizny poniesione na rzecz: osób fizycznych; osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, prowadzących działalność gospodarczą polegającą na wytwarzaniu wyrobów przemysłu elektronicznego, paliwowego, tytoniowego, spirytusowego, winiarskiego, piwowarskiego, a także pozostałych wyrobów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 1,5 proc. oraz wyrobów z metali szlachetnych albo z udziałem tych metali lub handlu tymi wyrobami.

W praktyce mogą też zdarzyć się sytuacje, że przekazana darowizna zostanie podatnikowi zwrócona. Wtedy obdarowany jest zobowiązany przekazać urzędowi skarbowemu informację o zwróconej podatnikowi darowiźnie w ciągu miesiąca od dnia dokonania zwrotu. Jeśli np. podatnik złożył już PIT za 2011 r. i odliczył w nim przekazaną w ubiegłym roku darowiznę, a teraz otrzymał jej zwrot, powinien skorygować złożoną deklarację. W uzasadnieniu przyczyn korekty trzeba będzie podać, że korekta wynika ze zwrotu darowizny, a tym samym z braku możliwości odliczenia jej od podstawy opodatkowania w rozliczeniu podatkowym.

Istotne jest również to, że odliczenia darowizn nie stosuje się w przypadku, gdy podatnik zaliczył wartość przekazanej darowizny do kosztów uzyskania przychodów

Krok 2: możliwe są wpłaty zagraniczne

Z cytowanych przepisów ustawy o PIT wynika, że podatnik może od dochodu odliczyć darowizny przekazane na rzecz organizacji działających za granicą. Jednak aby odliczenie było prawidłowe, trzeba zadbać o kilka rzeczy.

Prawo do odliczenia tego typu darowizn na rzecz organizacji określonej w przepisach regulujących działalność pożytku publicznego obowiązujących w innym niż Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, prowadzącej działalność pożytku publicznego w sferze zadań publicznych, przysługuje podatnikowi pod warunkiem:

1) udokumentowania przez podatnika oświadczeniem tej organizacji, że na dzień przekazania darowizny była ona równoważną organizacją do organizacji, o których mowa w art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o działalności pożytku publicznego, realizującą cele określone w art. 4 ustawy o działalności pożytku publicznego i prowadzącą działalność pożytku publicznego w sferze zadań publicznych,

2) istnienia podstawy prawnej wynikającej z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Polska, do uzyskania przez organ podatkowy informacji podatkowych od organu podatkowego państwa, na którego terytorium organizacja posiada siedzibę.

Krok 3: dawca krwi ma ulgę podatkową

Ulga na krew, podobnie jak inne darowizny odliczane od dochodu, jest limitowana. Jednak tu limit jest podwójny. Po pierwsze odliczenia dokonuje się do wysokości ekwiwalentu pieniężnego za pobraną krew. Po drugie ulga na krew jest odliczeniem dokonywanym w ramach przekazywanej darowizny. Odliczenia podatkowego z tytułu darowizny można dokonać w wysokości dokonanej darowizny, nie więcej jednak niż kwoty stanowiącej 6 proc. dochodu.

Podatnikowi bezpłatnie oddającemu krew przysługuje odliczenie w wysokości ekwiwalentu wynikającego z przepisów rozporządzenia ministra zdrowia w sprawie określenia rzadkich grup krwi, rodzajów osocza i surowic diagnostycznych wymagających przed pobraniem krwi zabiegu uodpornienia dawcy lub innych zabiegów oraz wysokości ekwiwalentu pieniężnego za pobraną krew i związane z tym zabiegi. W rozporządzeniu o ekwiwalentach za krew określono, że za litr oddanej krwi podatnikowi przysługuje 130 zł, a za litr oddanego osocza 170 zł. Jednak w zeznaniu podatkowym podatnik będzie mógł odliczyć tylko 130 zł za litr oddanej krwi bądź jej składników. Taką interpretację podaje Ministerstwo Finansów, podkreślając, że taka zasada wynika z ustawy o PIT. Aby obliczyć kwotę do odliczenia w zeznaniu, wystarczy pomnożyć ilość oddanej krwi przez kwotę ekwiwalentu. Odliczenie to nie może oczywiście przekroczyć 6 proc. dochodu.

W praktyce może się zdarzyć, że podatnik w zeznaniu rocznym poza darowizną na krew będzie chciał ująć jeszcze inne darowizny. Wtedy łączna kwota odliczeń z tytułu wszystkich darowizn nie może przekroczyć 6 proc. dochodu. Trzeba będzie więc zsumować wszystkie przekazane darowizny i sprawdzić, czy nie przekraczają one 6 proc. rocznych dochodów.

Krok 4: zadbaj o dokumenty

Kluczową sprawą dla prawidłowego odliczenia darowizn jest ich prawidłowe udokumentowanie. Wskazówki w tym zakresie również znajdują się w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wysokość wydatków poniesionych na darowizny ustala się na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie. Darowizny odlicza się od dochodu, jeżeli ich wysokość jest udokumentowana dowodem wpłaty na rachunek bankowy obdarowanego, a w przypadku darowizny innej niż pieniężna - dokumentem, z którego wynika wartość tej darowizny, przy czym w przypadku dawców krwi w dokumencie tym nie uwzględnia się wartości krwi, za którą dawca otrzymał ekwiwalent pieniężny, oraz oświadczeniem obdarowanego o jej przyjęciu.

Warto pamiętać, że dokumentów potwierdzających przekazanie darowizn nie trzeba dołączać do zeznania podatkowego. Trzeba je jednak przechowywać na wypadek kontroli urzędu skarbowego. Urzędnik przez prawie 6 lat (5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku) może prosić podatnika o przedstawienie dokumentów, na podstawie których pomniejszył podstawę opodatkowania o przekazane darowizny. Jeśli podatnik nie będzie posiadał potrzebnych kwitów, urzędnik nakaże korektę deklaracji. Ta z kolei może wiązać się z powstaniem zaległości podatkowej, którą trzeba będzie uregulować wraz z należnymi odsetkami (obecnie 14 proc. w skali roku).

Ważne

Podatnicy korzystający z odliczenia darowizn od dochodu mają obowiązek wykazać w zeznaniu rocznym kwotę przekazanej darowizny, kwotę dokonanego odliczenia oraz dane pozwalające na identyfikację obdarowanego, w szczególności jego nazwę i adres

PRZYKŁADY

1 Czy podatnik sam wylicza limit odliczenia darowizn

Tak. Od dochodu można odliczyć przekazane w roku podatkowym darowizny w wysokości przekazanej kwoty, nie więcej jednak niż kwoty stanowiącej 6 proc. dochodu. Skoro w analizowanym przypadku podatniczka zarobiła 60 tys. zł, to 6 proc. z tej kwoty to 3,6 tys. zł. Podatniczka może więc od dochodu w PIT za 2011 r. odliczyć 3,6 tys. zł. Reszta z przekazanej darowizny, czyli 4,4 tys. zł, nie pomniejszy dochodu. Kwota nie odliczona w PIT za 2011 r. nie będzie mogła być przeniesiona do rozliczeń w latach następnych, np. za 2012 r. Od dochodu odlicza się wydatki poniesione w roku, za który dokonywane jest rozliczenie.

2 Czy urząd skarbowy musi znać nazwę obdarowanego

Tak. Podatnicy korzystający z odliczenia darowizn są zobowiązani wykazać w zeznaniu rocznym kwotę przekazanej darowizny, kwotę dokonanego odliczenia oraz dane pozwalające na identyfikację obdarowanego, w szczególności jego nazwę i adres.

Podatnik w zeznaniu, a dokładnie w załączniku PIT/O, musi podać dokładną nazwę parafii, na rzecz której przekazał środki odliczane od podstawy opodatkowania. Jeśli tych danych w załączniku PIT/O zabrakło, podatnik musi złożyć korektę zeznania wraz z załącznikiem i dołączyć do niej pisemne uzasadnienie przyczyn korekty. Warto to zrobić jak najszybciej. Jeśli podatnik nie poprawi swojego błędu, z pewnością urzędnik skarbowy wezwie go do złożenia wyjaśnień i naniesienia stosownych poprawek.

3 Czy nadal obowiązują nielimitowane odliczenia darowizn

Tak. Zgodnie z przepisami zawartymi w ustawach kościelnych, które są ustawami szczególnymi do ustawy o PIT, podatnicy mogą skorzystać z odliczenia związanego z obdarowaniem kościelnej osoby prawnej. Darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą pochodzące od osób fizycznych są wyłączone z podstawy opodatkowania darczyńców podatkiem dochodowym. Aby odliczenia takiej darowizny dokonać, kościelna osoba prawna musi przedstawić darczyńcy pokwitowanie odbioru. W okresie dwóch lat od dnia przekazania darowizny powinna przedstawić darczyńcy sprawozdanie o przeznaczeniu darowizny na wspomnianą działalność. A także wpłata pieniędzy musi być dokonana przez darczyńcę bezpośrednio na rachunek obdarowanego, czyli kościelnej osoby prawnej.

Darowizna przekazana na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą jest odliczana bez limitu od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych w granicach faktycznie poniesionych wydatków.

Zatem w naszym przypadku podatnik pomniejszy swój dochód o 7 tys. zł przekazanej darowizny.

4 Czy honorowy dawca musi wyliczyć kwotę odliczenia

Nie. Ulga na krew odliczana jest od dochodu w wysokości ekwiwalentu za oddaną krew. Jednak odliczenie nie może przekroczyć 6 proc. dochodu. Dochód podatnika to 5000 zł. 6 proc. z 5000 zł daje 300 zł. Oznacza to, że odliczenie w ramach ulgi na krew nie może być wyższe niż 300 zł. Reszta z 350 zł za krew, czyli 50 zł, nie zostanie odliczona od dochodu. Nie będzie można też tej kwoty uwzględnić w przyszłych rozliczeniach PIT.

PIT 2011 20 dni zostało na złożenie PIT za rok 2011

Ewa Matyszewska

ewa.matyszewska@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 26 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 3 kwietnia 2012 r. poz. 361).