Jak wypełnić roczne zeznanie PIT-38

W zeznaniu PIT-38 należy rozliczyć zróżnicowane przychody z kapitałów pieniężnych, od których nie został pobrany zryczałtowany podatek dochodowy przez płatnika. Przychody z kapitałów pieniężnych opodatkowane są 19-proc. stawką i w przepisach o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowią odrębne źródło przychodów.

Rodzaje dochodów

Formularz PIT-38 przeznaczony jest w szczególności do rozliczenia przychodów z następujących źródeł:

1) odpłatnego zbycia:

- papierów wartościowych,

- pożyczonych papierów wartościowych (sprzedaż krótka),

- pochodnych instrumentów finansowych oraz realizacji praw z nich wynikających,

- udziałów w spółkach mających osobowość prawną;

2) objęcia udziałów (akcji) w spółkach mających osobowość prawną albo wkładów w spółdzielniach w zamian za wkład niepieniężny w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część.

Istotne jest to, że inwestorzy mieszkający w Polsce mają również obowiązek złożenia PIT-38, jeśli osiągają dochody za granicą. Jeśli więc podatnik uzyskał przychody np. z zagranicznych giełd, to do zeznania musi dołączyć druk PIT/ZG stanowiący informację o wysokości dochodów i podatku zapłaconym za granicą.

Podstawą do rozliczenia przychodów giełdowych uzyskanych w Polsce jest informacja PIT-8C. Biuro maklerskie prowadzące indywidualny rachunek inwestora powinno sporządzić i wysłać tę informację do podatnika i urzędu skarbowego do końca lutego (w tym roku do 29 lutego).

Jeśli podatnik na przykład posiadał kilka rachunków maklerskich, to powinien otrzymać kilka druków PIT-8C. Wszystkie wskazane w tych informacjach kwoty kumulujące się i przenosi do zeznania PIT-38.

Nieotrzymanie przez podatnika informacji PIT-8C na czas lub brak takiej informacji nie oznacza, że podatnik jest zwolniony z wykazania przychodów i złożenia rocznego zeznania. Wszelka odpowiedzialność za nieopodatkowanie dochodu podlegającego rozliczeniu w PIT-38 ciążyć będzie na podatniku, a nie na podmiocie, który powinien być potencjalnym wystawcą PIT-8C.

Przychody i straty

Po podaniu danych identyfikacyjnych i adresowych, podatnik w części C zeznania PIT-38 wykazuje skumulowane przychody i koszty uzyskania przychodów. Uzyskany wynik będący różnicą tych dwóch wartości oznacza dochód lub stratę. Szczegółowo sposób obliczania dochodu z poszczególnych źródeł określa art. 30b ustawy o PIT, ustalając odrębnie sposób obliczenia dochodu dla przychodów z:

● odpłatnego zbycia papierów wartościowych,

● odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz realizacji praw z nich wynikających,

● odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną,

● będących wartością nominalną objętych udziałów (akcji) w spółce mającej osobowość prawną albo wkładów w spółdzielniach objętych w zamian za wkład niepieniężny w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część.

W poz. 20 i 21 należy wykazać przychody i koszty uzyskania przychodów, tj. sumę kwot z części F informacji PIT-8C. Natomiast w poz. 22 i 23 należy wykazać inne przychody i koszty. Będą to wykazane w części G informacji PIT-8C oraz uzyskane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w przypadku gdy podmiot niebędący płatnikiem nie był zobowiązany do sporządzenia informacji PIT-8C, a także uzyskane za granicą (np. ze zbycia akcji, zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną, w tym także objętych za wkład niepieniężny w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część).

Kwoty te podatnik wykazuje na podstawie posiadanych dokumentów.

Przy ustaleniu samodzielnie przychodów i kosztów związanych z odpłatnym zbyciem papierów wartościowych, gdy nie jest możliwa identyfikacja sprzedawanych papierów wartościowych, należy stosować metodę FIFO. Zgodnie z tą metodą w przypadku wielokrotnego zakupu papierów wartościowych w pierwszej kolejności sprzedawane są te kupione najwcześniej. Metoda ta ma zastosowanie odrębnie do każdego z rachunków posiadanych przez podatnika, na którym są zdeponowane papiery wartościowe. Do ustalania dochodu z odpłatnego zbycia papierów wartościowych według metody FIFO brane są tylko papiery zdeponowane na rachunku podatnika i dostępne mu w dniu dokonania zlecenia sprzedaży.

W praktyce jednak nie wszystkie przychody i koszty uzyskania przychodów wykazane są w PIT-8C. W przypadku inwestycji giełdowych podatnik może np. powiększyć koszty uzyskania przychodów o wydatki poniesione w celu osiągnięcia przychodu, o ile istnieje między nimi związek przyczynowo skutkowy. Teoretycznie mogą to być np. wydatki związane z zakupem książek o tematyce giełdowej czy też opłaty za szkolenia z inwestycji giełdowych.

Organy podatkowe ostatnio jednak w wydawanych interpretacjach sprzeciwiają się odliczaniu takich kosztów pośrednich (np. interpretacja indywidualna dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 18 sierpnia 2011 r., nr IBPBII/2/415-657/11/MM). Według organów podatkowych przychód, jaki podatnik uzyskuje ze sprzedaży papierów wartościowych, może być pomniejszony jedynie o koszty związane z ich nabyciem. Dodatkowym kosztem mogą być np. wydatki na zakup usługi w postaci indywidualnej rekomendacji związanej z zakupem akcji oraz na spłatę odsetek od pożyczki otrzymanej od osoby fizycznej na zakup. Tak uznał dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej z 21 września 2011 r. (nr IBPBII/2/415-744/11/MW).

Sposób rozliczenia

Ważne jest to, że PIT-38 rozliczany jest tylko indywidualnie. Nawet podatnik, który osiąga wspólne dochody z małżonkiem z jednego rachunku inwestycyjnego, nie może rozliczyć ich łącznie. Każdy z małżonków rozlicza się osobno, składając odrębne zeznanie w zależności od udziału we własności papierów wartościowych zapisanych na rachunku maklerskim (z reguły po połowie).

Nie wszystkie przychody z kapitałów pieniężnych uzyskane w 2011 roku należy też uwzględnić w PIT-38. Nie wykazuje się odsetek z lokat bankowych, czy kont oszczędnościowych oraz zysków czy strat z funduszy inwestycyjnych. W przypadku tych źródeł przychodów bank oraz towarzystwa funduszy inwestycyjnych jako płatnicy wypłacają należności pieniężne pomniejszone o 19-proc. podatek dochodowy.

@RY1@i02/2012/038/i02.2012.038.18300140a.101.jpg@RY2@

@RY1@i02/2012/038/i02.2012.038.18300140a.102.jpg@RY2@

@RY1@i02/2012/038/i02.2012.038.18300140a.103.jpg@RY2@

Jakich przychodów nie wykazuje się w PIT-38

● Przychodów z tytułu udziału w funduszach kapitałowych

● Odsetek od wkładów oszczędnościowych i środków na rachunkach bankowych lub w innych formach oszczędzania przechowywania lub inwestowania

● Odsetki (dyskonto) od papierów wartościowych, np. kuponowych obligacji skarbowych trzymanych do terminu wykupu

● Przychodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych (np. dywidenda wypłacana przez spółki kapitałowe z siedzibą w Polsce)

Przemysław Molik

przemyslaw.molik@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 45 ust. 1a pkt 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

PIT 2011 - 68 dni zostało na złożenie PIT za rok 2011