Za zajęte działki gmina nie zapłaci podatku

Gmina nie musi natomiast wystawiać i przesyłać do urzędu skarbowego informacji PIT-8C - wynika z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

Orzeczenie dotyczyło ustawy z 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogródkach działkowych (Dz.U. nr 169, poz. 1419 ze zm.). Problem może jednak zaistnieć także na gruncie nowej ustawy z 13 grudnia 2013 r. (Dz.U. z 2014 r. poz. 40). Chodziło o gminę planującą nową inwestycję. Zgodnie z art. 7 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 594) do jej zadań własnych należą m.in. sprawy kultury fizycznej i turystyki, w tym terenów rekreacyjnych i urządzeń sportowych; edukacji publicznej; gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego.

Publiczne inwestycje

W celu wykonywania takich zadań gmina prowadzi i planuje podjąć nowe projekty inwestycyjne. Większość z nich jest związana z celami publicznymi w rozumieniu art. 6 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 518 ze zm.). Przepis mówi m.in. o budowie dróg publicznych i wodnych; pomieszczeń dla urzędów organów władzy, budowie szkół publicznych; obiektów ochrony zdrowia; przedszkoli; domów opieki społecznej; placówek opiekuńczo-wychowawczych czy też obiektów sportowych.

Gmina liczyła się z tym, że część planowanych inwestycji będzie zlokalizowana na gruntach, na których znajdują się rodzinne ogródki działkowe. To zaś wiąże się z koniecznością przeprowadzenia procedury ich likwidacji i wypłaty odszkodowań użytkownikom. Wysokość takich rekompensat ustalana jest każdorazowo na podstawie opinii rzeczoznawcy majątkowego (operatu szacunkowego) na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Gmina postanowiła zawrzeć z działkowcami stosowne umowy i wypłacić im takie odszkodowania.

Nabrała jednak wątpliwości, czy nie będzie miała z tego tytułu żadnych obowiązków wobec fiskusa. Dlatego też zapytała izbę skarbową, czy odszkodowanie będzie wolne od daniny na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy z 26 lipca 1991 r. o PIT (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.). Przepis ten pozwala na skorzystanie z preferencji podatnikom, którzy dostaną odszkodowanie stosownie do przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. W tym celu należy jednak spełnić pewne warunki. Działka musi być albo użytkowana dłużej niż dwa lata, albo jeśli posiadana była krócej, to cena jej nabycia musi być wyższa od przynajmniej 50 proc. uzyskanego odszkodowania.

Gminę interesowało także, czy będzie musiała sporządzić i przesłać zarówno działkowcom jak i właściwemu urzędowi skarbowemu informacje PIT-8C o uzyskanych dochodach. Miałaby na to termin do końca lutego następnego roku, ale tylko w sytuacji gdyby działkowcy nie mogli skorzystać ze zwolnienia.

Sama uważała, że nie będzie miała żadnych podatkowych obowiązków, a odszkodowanie, które wypłaca, nie będzie opodatkowane. Argumentowała, że do likwidacji działek stosuje odpowiednie przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczące wywłaszczenia. Wynika to z art. 17 ust. 3 ustawy z 8 lipca 2005 r. o ogrodach działkowych. Skoro tak, to działkowiec może skorzystać ze zwolnienia, o ile spełni warunki o których mówi ustawa o PIT.

Izba skarbowa była innego zdania. Wyjaśniła, że z treści art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o PIT wynika, że ze zwolnienia odszkodowania od daniny mogą skorzystać tylko właściciele nieruchomości. W tym przypadku natomiast chodzi o użytkowników cudzych działek. Te należą zawsze albo do Skarbu Państwa, albo do jednostek samorządu terytorialnego albo ewentualnie do Polskiego Związku Działkowców. Skoro tak to odszkodowanie będzie opodatkowane jako przychód z innych źródeł, a sama gmina musi do końca lutego następnego roku wystawić informację PIT-8C.

Sprawa trafiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który zgodził się z samorządowcami i uchylił interpretację. Sąd przypomniał, że z ustawy o rodzinnych ogródkach działkowych wynika, że do ich likwidacji na cel publiczny stosuje się przepisy o gospodarce nieruchomościami. WSA dodał, że potwierdza to m.in. art. 20 ustawy z 8 lipca 2005 r. o ogrodach działkowych określający, w jaki sposób należy wyliczyć wysokość odszkodowania.

Ustawowe preferencje

Dlatego też preferencja podatkowa dotyczy wszystkich odszkodowań wypłacanych na zasadach określonych w ustawie o gospodarce nieruchomościami - wyjaśnił sąd. Przypomniał, że takie stanowisko potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 stycznia 2013 r. (sygn. akt II FSK 1117/11). Sąd wyjaśnił także, że wbrew argumentacji izby zwolnienie odszkodowania od podatku dochodowego przysługuje nie tylko właścicielom nieruchomości, lecz także jej użytkownikom, takim jak działkowcy. To wynika bezpośrednio z treści art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o PIT. Skoro tak, to od wypłacanych pieniędzy nie będzie trzeba pobierać podatku, a gmina nie ma żadnych dodatkowych obowiązków wobec fiskusa - podsumował WSA.

Wyrok nie jest prawomocny.

To nie pierwszy korzystny dla działkowców wyrok sądu administracyjnego. Wcześniej identycznie orzekł 11 grudnia 2013 r. WSA w Gliwicach (sygn. akt I SA/GL 673/13). Potwierdził w nim, że skoro do odszkodowania wypłacanego działkowcom stosuje się przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, to mogą oni korzystać z podatkowego zwolnienia. Fiskus nie zgadza się z tak liberalnym podejściem i nakazuje zapłatę podatku także w innych interpretacjach, jak np. w tej wydanej przez dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 23 stycznia 2013 r. (nr IBPBII/1/415-930/12/AŻ)

Ważne

Zwolnienie odszkodowania od podatku dochodowego przysługuje nie tylko właścicielom nieruchomości, lecz także jej użytkownikom, takim jak działkowcy

z 20 sierpnia 2014 r. (sygn. akt I SA/GL 79/14)

Mariusz Szulc

mariusz.szulc@infor.pl