Lepiej rozliczyć się mieniem niż gotówką

Eksperci uważają podobnie.

Interpretacja dotyczyła jednego z trzech wspólników spółki cywilnej, który postanowił z niej wystąpić z końcem 2013 r. Przed tą datą wspólnicy podjęli uchwałę o wypłaceniu mu trzech milionów złotych. Składały się na to: równowartość wkładu podatnika do spółki (1,4 mln zł) oraz przypadający na niego udział w jej majątku (1,6 mln zł).

Podatnik spytał, czy od tych pieniędzy będzie musiał zapłacić podatek dochodowy. Uważał, że w świetle art. 14 ust. 3 pkt 11 ustawy o PIT nie ma takiego obowiązku. Z przepisu tego wynika, że nie są przychodem z działalności gospodarczej pieniądze otrzymane przez wspólnika odchodzącego ze spółki niebędącej osobą prawną, w części odpowiadającej przysługującemu mu dochodowi, pomniejszonemu o wypłaty z tytułu udziału w spółce

Podatnik był zdania, że także zwracany mu wkład do spółki będzie wolny od daniny, na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o PIT.

Powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 października 2011 r., (sygn. akt II FSK 800/10), który jego zdaniem potwierdza takie stanowisko. Sąd kasacyjny uznał wtedy, że zyski wypracowane przez spółkę i opodatkowane w trakcie jej trwania nie mogą ponownie podlegać PIT w związku z wystąpieniem wspólnika ze spółki.

Izba skarbowa była przeciwnego zdania. Wyjaśniła - w odniesieniu do 1,6 mln zł, czyli przypadającego na podatnika udziału w majątku spółki - że z kwoty tej należy wyłączyć pieniądze, które już wcześniej były opodatkowana, a których wspólnik do tej pory jeszcze nie otrzymał (zgodnie z art. 24 ust. 3c ustawy o PIT).

Tak ustalona różnica to przychód z działalności gospodarczej - wyjaśniła izba.

Następnie - dodała - należy odliczyć wydatki na nabycie lub objęcie prawa do udziałów w spółce. Ich wartość należy obliczyć według faktycznie wpłaconej kwoty lub - gdyby były to rzeczy - według ich wartości historycznej. Powstała różnica to dochód podlegający opodatkowaniu - stwierdziła izba.

W odniesieniu do pozostałych 1,4 mln zł organ przypomniał, że zwracany wkład do spółki cywilnej nie jest od 2011 r. zwolniony z podatku, na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o PIT. Obecnie przepis ten dotyczy tylko wkładów do spółdzielni.

z 19 maja 2014 r., nr ITPB1/415-181/14/PSZ

Podatkowo korzystniejsze jest wynagrodzenie rzeczowe

@RY1@i02/2014/115/i02.2014.115.18300030c.802.jpg@RY2@

Piotr Liss partner podatkowy, RSM Poland KZWS

Interpretacja w znaczącej części jest zgodna z obowiązującymi przepisami. Organ podatkowy prawidłowo wskazał, iż w przypadku wystąpienia wspólnika ze spółki osobowej i otrzymania w wyniku tego środków pieniężnych przychodem z działalności gospodarczej zgodnie z art. 14 ust 3 pkt 11 ustawy o PIT będzie nadwyżka uzyskanej kwoty ponad zatrzymane zyski. Te ostatnie stanowią przypadające na występującego wspólnika dochody spółki cywilnej, które pomimo tego, że podlegały opodatkowaniu w roku ich wygenerowania , nie zostały faktycznie ze spółki wypłacone. Od tak obliczonego przychodu odliczyć należy wydatki na wkłady do spółki. Do tego miejsca organ dokonał jak najbardziej poprawnej wykładni przepisów.

Pewne kontrowersje budzić może jednak druga część interpretacji, w której organ stwierdził, iż koszty powinny być ustalane według wartości historycznych. To mniejszy problem w przypadku wkładów gotówkowych, gdzie będą to kwoty wpłacone do spółki. Problem uwidacznia się w przypadku wkładów rzeczowych, gdzie pojawia się wątpliwość, czy wartość wkładu należy liczyć według wartości rynkowej rzeczy na moment przekazania jej do spółki, czy też w wysokości wydatków poniesionych w przeszłości na nabycie przedmiotu wkładu. Organ stanął na mniej korzystnym stanowisku, wpisując się niejako w ostatnią linię interpretacyjną oraz orzeczniczą niektórych sądów dotyczącą generalnie kwestii kosztów podatkowych w przypadku przekształcenia, likwidacji czy wystąpienia wspólników ze spółek osobowych.

W analizowanym przypadku korzystniejszym byłoby wystąpienie ze spółki cywilnej za wynagrodzeniem w formie rzeczowej. Wtedy danina nie wystąpi , co wynika a contrario z art. 14 ust . 1 pkt 17 lit . b oraz art. 24 ust . 3d ustawy o PIT.

Warto też wskazać, że występując ze spółki osobowej , najkorzystniejszym sposobem pobrania wynagrodzenia jest zazwyczaj połączenie wypłaty gotówkowej oraz rzeczowej. Przy odpowiednim dobraniu proporcji wspólnik otrzyma częściowo wynagrodzenie w pieniądzu, a mimo to nie wystąpi obowiązek zapłaty daniny na moment jego wyjścia ze spółki.

Mariusz Szulc

mariusz.szulc@infor.pl