Co leży w interesie kraju

Wedle obowiązujących zasad dochody osób fizycznych opodatkowane są zależnie od źródła różnymi rodzajami podatku. I tak dochody z pracy najemnej - podatkiem od wynagrodzeń i ewentualnie wyrównawczym, dochody z działalności gospodarczej - podatkiem dochodowym.

Od 1 stycznia 1992 r. przewiduje się uproszczenie i ujednolicenie opodatkowania dochodów ludności poprzez wprowadzenie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Będzie to zmiana systemowa w tej dziedzinie, bowiem podatnik niezlaeżnie od źródeł dochodu płącić będzie tylko jeden podatek wymierzony według jednolitych reguł.

Projekt ustawy zakłada, że opodatkowaniu podlegałyby dochody ze stosunku pracy, emerytur i rent, z działalności gospodarczej, z twórczości i działalność naukowej, oświatowej i literackiej, artystycznej i publicystycznej z kapitałów i praw majątkowych, z dzierżaw i najmu. Dochody z produkcji rolniczej pozostają nadal opodatkowane podatkiem rolniczym.

Niektóre z tych propozycji budzą zaniepokojenie ekspertów, posłów, a przede wszystkim przyszłych płatników tego podatku. Do tej bowiem pory np. emerytury i renty, a także odsetki od oszczędności nie były opodatkowane.

Projektodawcy ustawy przewidują odpowiednie podwyższenie wynagrodzenia, by zrekompensować pobór podatku. W uzasadnieniu ustawy pisze też, że dla pozostawienia emerytur i rent na dotychczasowym poziomie "należałoby zwiększyć emerytury i renty". Poseł Aleksander Małachowski podczas rozpatrywania projektu przez komisje sejmowe powiedział m.in., że opodatkowanie emerytur i rent może stać się przyczyną powszechnego niezadowolenia.

Zaproszeni przez Sejm eksperci szczególnie krytycznie odnieśli się do zamiaru opodatkowania odsetek - i to w wysokości aż 20 proc. Prof. Zdzisław Fedorowicz stwierdził, że należałoby zwolnić z opodatkowania przyrost oszczędności, a także odliczać od podstawy opodatkowania inwestycje netto, jako rzeczową formę oszczędności. Dr Janusz Fiszer uznał, że zasada powszechnego opodatkowania dochodów kapitałowych powinna zostać jak najostrzej zakwestionowana, bowiem stoi ona w jaskrawej sprzeczności z interesem ekonomicznym gospodarki dotkniętej brakiem kapitału. Może to spowodować wycofanie oszczędności z banków. Np. próby opodatkowania wpływów kapitałowych - i to łagodniejszego niż u nas, bo 10 proc. - w 1989 r. w RFN wywołały ogromny odpływ kapitału za granicę.

PAP