Otrzymana za część spadku kwota pieniężna nie podlega PIT

problem Podatniczka nabyła w 1/4 spadek po siostrze. Pozostali spadkobiercy to rodzina podatniczki.

W skład spadku wchodziło mieszkanie oraz samochód osobowy marki Dewoo Tico i przyczepa bagażowa. W przypadku samochodu osobowego i przyczepy spadkobiercy dokonali działu spadku w ten sposób, że jeden z nich nabył je ze spłatą pozostałych spadkobierców w masie spadku. Zbycie nastąpiło przed upływem 6 miesięcy od momentu jego nabycia w drodze dziedziczenia.

Z kolei własność stanowiącą odrębną nieruchomość lokalu mieszkalnego nabyła w całości - na podstawie aktu notarialnego - jedna ze współspadkobierczyń.

Suma spłaty, jaką podatniczka otrzymała w wyniku działu spadku, nie przekroczyła wartości przysługującego jej udziału spadkowego.

Czy w opisanym stanie faktycznym powstał u podatniczki przychód z tytułu otrzymania spłaty za udział w nieruchomości oraz udział w samochodzie osobowym i przyczepie bagażowej?

Odpowiedź izby Na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.) odpłatne zbycie nieruchomości bądź jej części oraz udziału w nieruchomości, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu rodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej oraz prawa wieczystego użytkowego gruntu, jeżeli nie następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, stanowi źródło przychodu.

W sytuacji gdy spadek przypada kilku spadkobiercom, każdy z nich w chwili otwarcia spadku nabywa określony ułamkowo udział spadkowy, wskutek czego dochodzi do powstania wspólności majątku spadkowego.

W wyniku działu spadku prawa majątkowe przyznane poszczególnym spadkobiercom stosownie do wielkości udziałów spadkowych przechodzą na nich. W konsekwencji ustaje wspólność majątku spadkowego.

W przypadku działu spadku, którego przedmiotem jest nieruchomość (mieszkanie) połączonego ze spłatami na rzecz pozostałych spadkobierców, nie powstaje automatycznie obowiązek zapłaty podatku dochodowego z tytułu zbycia tej nieruchomości (mieszkania), jeśli suma spłaty na rzecz danego spadkobiercy nie przekracza wartości przysługującego mu udziału spadkowego. Zatem jeśli spłata jest ekwiwalentna do posiadanego przez spadkobiercę udziału w spadku, to spadkobierca (podatniczka) nie uzyskuje wskutek działu spadku żadnego przysporzenia majątkowego z tytułu odziedziczonej ułamkowej części masy spadkowej. Brak jest wówczas podstaw do opodatkowania podatkiem dochodowym kwoty spłaty otrzymanej w wyniku działu spadku.

W omawianej sprawie zniesienie współwłasności nastąpiło poprzez przyznanie jednemu ze spadkobierców całkowitej własności lokalu mieszkalnego, w zamian za co spłacił on pozostałych spadkobierców. Spłaty te były ekwiwalentne do wartości udziałów, które przed działem spadku i zniesieniem współwłasności przysługiwały pozostałym spadkobiercom.

W konsekwencji należy stwierdzić, że skoro otrzymana przez podatniczkę w związku z dokonanym działem spadku spłata nie przekroczyła jej udziału w spadku, to nie powstał przychód, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT, i nie ciąży na niej obowiązek zapłaty podatku od otrzymanej kwoty.

Także mimo zbycia udziału w samochodzie osobowym oraz przyczepie przed upływem 6 miesięcy od daty jego nabycia w drodze dziedziczenia, nie powstał przychód z tego tytułu, ponieważ otrzymana spłata była ekwiwalentna do posiadanego udziału w tych składnikach majątkowych.

z 17 kwietnia 2014 r., nr IPPB2/415-63/14-4/MK1

Oprac. Ewa Ciechanowska