Jak zaksięgować zaliczkę za towar

starszy konsultant, Departament Audytu w Zabrzu ECA Seredyński i Partnerzy

Zamierzeniem spółki jest nabycie nieruchomości w postaci mieszkań w celach handlowych. Należy jednak przyjąć, że podpisany akt notarialny nie stanowi przeniesienia własności mieszkań, a jedynie przyrzeczenie inwestora do ich sprzedaży w następnym roku. W takim przypadku wpłacone środki stanowią wyłącznie zaliczkę na poczet przyszłych dostaw i należy ją wykazać w aktywach spółki. Mimo że przedmiotem zaliczki są mieszkania, to zgodnie z treścią ekonomiczną zdarzenia stanowić one będą towar handlowy. W takim przypadku wpłaconą na rzecz inwestora zaliczkę należy zaewidencjonować jako zaliczkę na dostawy (pozycja zapasów bilansu).

Księgowanie powyższej operacji będzie wyglądać w następujący sposób: strona Wn konta 202 - Rozrachunki z dostawcami, strona Ma konta 130 - Rachunek bankowy.

Ważnym aspektem w przypadku wpłaty zaliczki na przyszłą dostawę jest uzgodnienie ewidencji z przepisami ustawy o podatku od towarów i usług. Inwestor otrzymujący zaliczkę ma obowiązek wystawienia faktury nie później niż siódmego dnia od dnia otrzymania zaliczki. Zgodnie z art. 19 ust. 11 ustawy o VAT w chwili wpłacenia zaliczki na dostawę powstaje obowiązek podatkowy, który powinien znaleźć odzwierciedlenie w księgach rachunkowych. Wpłacona zaliczka stanowi wartość brutto, czyli obejmuje również wartość podatku od towarów i usług.

Ujęcie w księgach otrzymanej faktury z tytułu wpłaconej zaliczki wygląda następująco: strona Wn konta 300 - Rozliczenie zakupu (wartość netto), strona Wn konta 225 - Rozliczenie VAT naliczonego (wartość VAT), strona Ma konta 202 - Rozrachunki z dostawcami (wartość brutto).

Jak już wspomniano, w sprawozdaniu finansowym powyższa zaliczka wykazywana jest w pozycji zapasów (zaliczki na dostawy). W momencie podpisania aktu notarialnego, a więc faktycznego przeniesienia własności mieszkań na kupującego, stają się one towarem i w myśl przepisów rachunkowych wykazywane są w pozycji zapasów.

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 z późn. zm.).