Jakie skutki ma zmiana wspólników

specjalista w BDO Sp. z o.o.

Polskie przepisy podatkowe przewidują dwie sytuacje, w których spółka osobowa (dokładniej cywilna, jawna lub partnerska) musi sporządzić spis z natury. Pierwsza, gdy osoba fizyczna prowadząca działalność w formie ww. spółki wybrała opodatkowanie zryczałtowanym podatkiem. Druga, gdy prowadzi księgę przychodów i rozchodów i opodatkowana jest podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 6 w zw. z art. 20 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, jeżeli działalność prowadzi osoba fizyczna w formie spółki cywilnej bądź spółki jawnej (osób fizycznych), z której prowadzenia przychody osoby fizycznej opodatkowane są ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, wówczas spis z natury sporządzany jest w tej spółce oraz przez spółkę.

Przedstawiona ustawa określa nie tylko typowe przypadki, w których zachodzi konieczność dokonania spisu z natury, ale również nadzwyczajne (art. 20 ust. 1 tej ustawy). Sytuacją taką jest właśnie zmiana wspólnika. Zatem spis z natury musi być sporządzony z chwilą zmiany wspólnika, a dokładniej rzecz ujmując - na dzień wystąpienia ze spółki wspólnika dotychczasowego lub wstąpienia nowego.

Spółki cywilne i spółki jawne osób fizycznych oraz spółki partnerskie prowadzące księgę przychodów i rozchodów są zobowiązane do sporządzenia spisu z natury przepisami rozporządzenia ministra finansów w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów. W myśl par. 27 tego rozporządzenia spółki te są nie tylko zobowiązane do sporządzenia spisu z natury na koniec roku podatkowego, na dzień 1 stycznia lub na dzień rozpoczęcia działalności w ciągu roku, ale także w razie zmiany wspólnika, zmiany proporcji udziałów wspólników lub likwidacji prowadzonej działalności gospodarczej.

Podatnicy muszą też zawiadomić w formie pisemnej właściwego naczelnika urzędu skarbowego o zamiarze sporządzenia spisu z natury w terminie innym niż na 31 grudnia lub 1 stycznia. Naczelnik powinien być zawiadomiony co najmniej siedem dni przed datą sporządzenia spisu z natury.

Dodatkowo należy zaznaczyć, że składniki majątku objęte spisem z natury należy wycenić. Wycena powinna nastąpić w ciągu 14 dni od dnia zakończenia spisu z natury. Wszelkiego rodzaju składniki majątku powinny być wyceniane według cen zakupu. Mogą być również zastosowane ceny rynkowe z dnia sporządzenia spisu, gdy są one niższe od ceny zakupu lub ustalenie ceny zakupu nie jest możliwe.

Podstawa prawna

Ustawa z 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. nr 144, poz. 930 z późn. zm.).

Rozporządzenie ministra finansów z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz.U. nr 152, poz. 1475 z późn. zm.).

Oprac. Ewa Ciechanowska