Biura rachunkowe nadal muszą mieć certyfikat

Według stanu na 1 stycznia 2014 r. podmioty, które usługowo prowadzą księgi rachunkowe, nadal będą musiały mieć uprawnienia (certyfikat księgowy, tytuł doradcy podatkowego, czy biegłego rewidenta). Wynika to z tego, że prace nad zmianami tych zasad, tj. projektem ustawy o ułatwieniach dostępu do wykonywania niektórych zawodów regulowanych (druk nr 1576) - nadal trwają. Tymczasem zgodnie z założeniami część przepisów deregulujących zawody finansowe, w tym biegłych rewidentów miały wejść w życie 1 stycznia 2014 r. (większość 60 dni od ogłoszenia). Tymczasem, aby tak się stało, ustawa deregulacyjna powinna być przyjęta przez parlament, podpisana i opublikowana przed końcem 2013 roku. Nie ma jednak na to szans - bo po pierwszym czytaniu w Sejmie utknęła ona w komisji.

Zakres działalności

Zgodnie z ustawą z 29 września 1994 r. o rachunkowości usługowe prowadzenie ksiąg jest działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 220, poz. 1447 z późn. zm.). Polega na prowadzeniu ewidencji rachunkowej, przeprowadzaniu inwentaryzacji, wycenie aktywów i pasywów, sporządzaniu sprawozdań finansowych oraz gromadzeniu i przechowywaniu dokumentacji księgowej. Przedsiębiorcy świadczący tego rodzaju usługi mogą też dokonywać rozliczeń podatkowych, a dokładnie w imieniu i na rzecz podatników, płatników i inkasentów: prowadzić księgi podatkowe i inne ewidencje do celów podatkowych oraz udzielać im pomocy w tym zakresie, a także sporządzać zeznania i deklaracje podatkowe lub pomagać przy tym.

Oprócz uprawnień konieczne jest ubezpieczenie OC (i to nie zmieni się nawet po uwolnieniu zawodu). Każde biuro rachunkowe ma obowiązek ubezpieczenia swojej działalności. Powstaje on najpóźniej w dniu poprzedzającym dzień rozpoczęcia wykonywania działalności. Moment ten jest bardzo ważny. Obecnie nie ma możliwości wykupienia polisy ubezpieczeniowej wstecz. Minimalna suma gwarancyjna ubezpieczenia OC w odniesieniu do jednego zdarzenia, którego skutki są objęte umową, zależna jest od przedmiotu działalności. W przypadku prowadzenia ksiąg rachunkowych oraz czynności doradztwa podatkowego wynosi równowartość w złotych 15 tys. euro. Z kolei jeżeli przedmiotem działalności jest tylko wykonywanie czynności z zakresu usługowego prowadzenia ksiąg, minimalna suma gwarancyjna to 10 tys. euro, natomiast samego doradztwa podatkowego - 5 tys. euro.

Obowiązki

Usługowo prowadzący księgi muszą pamiętać także o obowiązkach wynikających z ustawy z 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Przepisy te nakazują m.in. przeszkolić pracowników w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz przekazywanie informacji generalnemu inspektorowi informacji finansowej.

Biura rachunkowe mają dostęp do danych pracowników. Pozwala na to ustawa z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (t.j. Dz.U. z 2002 r. nr 101, poz. 926 z późn. zm.), ale zobowiązuje do podpisania odpowiedniej umowy. Zgodnie z jej art. 31 musi zostać ona zawarta na piśmie. Powinna określać zakres i cel przetwarzania danych, a także prawa i obowiązki zarówno administratora danych, czyli podmiotu zlecającego, jak i podmiotu, któremu powierzono przetwarzanie danych, który może wykorzystywać je wyłącznie w zakresie i celu przewidzianym w umowie. Trzeba wdrożyć też odpowiednie procedury postępowania i systemy zabezpieczania danych.

Potrzebne doświadczenie

Nadal można występować o certyfikat uprawniający do usługowego prowadzenia ksiąg. Uzyskuje się go na dwa sposoby. W każdym przypadku konieczne jest doświadczenie w księgowości. Uprawnienia może więc otrzymać osoba z dwuletnią praktyką, jeżeli zda egzamin, lub taka, która ma trzyletnią praktykę i legitymuje się odpowiednim wykształceniem.

Przepisy przewidują w tym przypadku możliwość wykazania dwóch typów wymaganego wykształcenia, tj.:

●wyższego magisterskiego, uzyskanego na kierunku rachunkowość lub na innym kierunku ekonomicznym o specjalności rachunkowość lub innej, dla której plan studiów i program kształcenia odpowiadały wymogom określonym przez organy uczelni dla specjalności rachunkowość w jednostkach organizacyjnych uprawnionych do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych,

●ukończenia studiów podyplomowych z zakresu rachunkowości w jednostkach uprawnionych do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych.

Z kolei o certyfikat w przypadku zdawania egzaminu występuje się dopiero po jego zdaniu. W 2014 roku odbędą się one m.in. 18 stycznia i 15 lutego. Aby więc zakwalifikować się do egzaminu, w pierwszej kolejności należy złożyć m.in wniosek. Jego formularz udostępniono na stronie internetowej www.mf.gov.pl. Konieczne jest również wniesienie opłaty egzaminacyjnej - w 2014 roku będzie ona wynosiła 672 zł.

Jakie dokumenty trzeba złożyć

Do wniosku zgodnego ze wzorem podanym w przepisach dołącza się:

● informację z Krajowego Rejestru Karnego o niekaralności za przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów, mieniu, obrotowi gospodarczemu, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi, za przestępstwo skarbowe oraz za czyn określony w rozdziale 9 ustawy o rachunkowości. Musi być ona opatrzona datą nie wcześniejszą niż 30 dni przed złożeniem wniosku,

● dokumenty potwierdzające posiadanie praktyki w księgowości,

● dyplom lub świadectwo potwierdzające posiadane wykształcenie,

● zaświadczenie potwierdzające zdanie egzaminu z wynikiem pozytywnym - w przypadku osoby, która ubiega się o certyfikat poprzez weryfikację wiedzy.

Dokumenty przesyła się do departamentu rachunkowości Ministerstwa Finansów, ul. Świętokrzyska 12, 00-916 Warszawa.

Agnieszka Pokojska

agnieszka.pokojska@infor.pl

Podstawa prawna

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U z 2013 r. poz. 330 z późn. zm.). Ustawa z 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 46, poz. 276 z późn. zm.).