Jak wycenić grunt wniesiony aportem

W księgach rachunkowych jednostki powinny być ujęte składniki majątkowe, z których jednostka czerpać może korzyści ekonomiczne. Sposób ich nabycia nie ma znaczenia z punktu widzenia zasad księgowego ujęcia. Grunty w tym nabyte w drodze aportu są zwykle zaliczane do środków trwałych, jeśli jednostka zamierza czerpać z nich korzyści w ramach podstawowej operacyjnej działalności.

Zgodnie z art. 28 ust. 8 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości wartość początkową środka trwałego, w tym gruntu, stanowi cena nabycia. Artykuł 28 ust. 1 pkt 1 ustawy o rachunkowości przewiduje wycenę gruntu w cenie nabycia pomniejszonej o odpisy z tytułu utraty wartości.

Gruntów się z zasady nie amortyzuje. Wyjątkiem, który jednak nie ma zastosowania w sytuacji określonej w pytaniu, są grunty eksploatowane metoda odkrywkową. Jeśli zatem spółka zaliczy grunt do środków trwałych zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 15 ustawy o rachunkowości, to nie będzie mogła podwyższać jego wartości. Przeszacowanie, o którym mowa w art. 31 ust. 4 i 56 ustawy o rachunkowości, jest przeprowadzane jedynie na podstawie odrębnych przepisów. [przykład 1]

Jeśli jednak spółka na mocy art. 3 ust. 1 pkt 17 ustawy o rachunkowości grunt zaliczy do nieruchomości inwestycyjnych, kierując się zamiarem skorzystania ze wzrostów wartości, i nie ma zamiaru np. budować na nim budynku produkcyjnego, to ma w świetle art. 28 ust. 1 pkt 1a ustawy o rachunkowości jedną z dwóch możliwości wyceny:

● model historyczny, czyli cena nabycia pomniejszona o odpisy z tytułu utraty wartości, jest to model identyczny jak w przypadku środków trwałych; [przykład 2]

● model oparty na wycenie według wartości godziwej, w tym ceny rynkowej, w ramach którego co roku rejestrowane są zmiany wartości rynkowej gruntu. [przykład 3]

Decyzję o wybranym modelu wyceny należy zapisać w polityce rachunkowości i stosować go konsekwentnie.

W przypadku zakwalifikowania gruntu do nieruchomości inwestycyjnych (i wyboru w oparciu o politykę rachunkowości wyceny według wartości godziwej) konieczne będzie na każdy dzień bilansowy ustalanie wartości rynkowej tej nieruchomości i odnoszenie wzrostów w pozostałe przychody operacyjne a spadków w pozostałe koszty operacyjne (art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o rachunkowości).

PRZYKŁAD 1

Bez korekty

Spółka ABC otrzymała w marcu 2014 r. aportem grunt o wartości (według aktu notarialnego) 120 000 zł. Na koniec roku wyceniono, iż wartość rynkowa gruntu wynosi 125 000 zł. Spółka nie ma możliwości korygować w górę wartości środków trwałych.

@RY1@i02/2014/247/i02.2014.247.00800030c.101.gif@RY2@

Objaśnienia do schematu:

1. Nabycie gruntu na podstawie aktu notarialnego, jako wniesienie przez wspólnika kapitału w wysokości 120 000 zł;

2. OT wprowadzenie gruntu do ewidencji środków trwałych w kwocie 120 000 zł.

Na dzień bilansowy spółka nie dokonuje żadnej wyceny do wartości godziwej i nie ujmuje w związku z tym wzrostu wartości.

PRZYKŁAD 2

Tak jak środki trwałe

Spółka ABC otrzymała w marcu 2014 r. aportem grunt o wartości według aktu notarialnego 120 000 zł. Na koniec roku wyceniono, iż wartość rynkowa gruntu wynosi 125 000 zł. Spółka zgodnie z polityką rachunkowości wycenia nieruchomości inwestycyjne tak jak środki trwałe.

@RY1@i02/2014/247/i02.2014.247.00800030c.102.gif@RY2@

Objaśnienia do schematu:

1. Nabycie gruntu na podstawie aktu notarialnego, jako wniesienie przez wspólnika kapitału w kwocie 120 000 zł: strona Wn konta "Pozostałe rozrachunki ze wspólnikami", strona Ma konta "Kapitał podstawowy";

2. OT wprowadzenie gruntu do ewidencji środków trwałych w kwocie 120 000 zł: strona Wn konta "Środki trwałe - grunty", strona Ma konta "Pozostałe rozrachunki ze wspólnikami".

Na dzień bilansowy spółka nie dokonuje żadnej wyceny do wartości godziwej i nie ujmuje w związku z tym wzrostu wartości.

PRZYKŁAD 3

Według wartości godziwej

Spółka ABC otrzymała w marcu 2014 r. aportem grunt o wartości według aktu notarialnego 120 000 zł. Na koniec roku wyceniono, iż wartość rynkowa gruntu wynosi 125 000 zł. Spółka zgodnie z polityką rachunkowości wycenia nieruchomości inwestycyjne według wartości godziwej opartej o ceny rynkowe.

@RY1@i02/2014/247/i02.2014.247.00800030c.103.gif@RY2@

3. Wycena na dzień bilansowy w kwocie 5000 zł: strona Wn konta "Środki trwałe - grunty", strona Ma konta "Pozostałe przychody operacyjne".

Karolina Pawlak

 specjalistka z zakresu rachunkowości

Podstawa prawna

Art. 3 ust. 1 pkt 15, 17 i 32, art. 28 ust. 1, 1a i 8 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U z 2013 r. poz. 330 ze zm.).