Jak ująć nakłady na podwyższenie kapitału podstawowego

Kapitał zakładowy spółki z o.o. dzieli się na udziały. Musi wynosić co najmniej 5000 zł. W praktyce w większości spółek wspólnik może mieć więcej niż jeden udział, a to oznacza, że wówczas wszystkie udziały w kapitale zakładowym powinny być równe i są niepodzielne (art. 153 ustawy z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych; t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1030 ze zm.; dalej: k.s.h.). Wartość nominalna udziału nie może być niższa niż 50 zł. Podwyższenie kapitału zakładowego następuje przez podwyższenie wartości nominalnej udziałów istniejących lub ustanowienie nowych (art. 257 par. 2 k.s.h.).

Udziały nie mogą być obejmowane poniżej ich wartości nominalnej. Jeżeli udział jest obejmowany po cenie wyższej od wartości nominalnej, nadwyżkę (tzw. agio) przelewa się do kapitału zapasowego (art. 154 par. 3 k.s.h.). Jeśli - tak jak w pytaniu - wartość nominalna objętych wkładów jest niższa niż ich cena emisyjna, to nadwyżkę (tu 10 000 zł) przekazuje się na kapitał zapasowy. Taki zabieg zmniejsza koszty związane z podwyższeniem kapitału zakładowego. Od jego wartości obliczane są taksa notarialna oraz podatek od czynności cywilnoprawnych. Trzeba bowiem pamiętać, iż podwyższenie kapitału jako zmiana umowy spółki podlega opodatkowaniu tym podatkiem.

Podstawę opodatkowania PCC stanowić będzie wartość wkładów przekazanych na podwyższenie kapitału zakładowego. Natomiast nadwyżka przelana na kapitał zapasowy nie będzie podlegała PCC (por. m.in. interpretacja indywidualna dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 29 stycznia 2013 r., nr IBPBII/1/436-377/12/ASz).

PCC od podwyższenia kapitału zakładowego obliczyć należy według stawki 0,5 proc. od podstawy opodatkowania. Stanowi ją wartość, o którą zwiększono kapitał zakładowy. Wartość tę pomniejsza się o koszty związane z procedurą jego podwyższenia, tj. o kwotę wynagrodzenia z VAT pobranego przez notariusza oraz opłaty związane z rejestracją zmian w KRS (500 zł). Należy też sprawdzić, czy do podwyższenia nie ma zastosowania zwolnienie od PCC z art. 9 pkt 11 ustawy o PCC (Dz.U. z 2010 r. nr 101, poz. 649 ze zm.).

Podwyższenie kapitału zakładowego następuje dopiero z chwilą wpisania do KRS. Jednak z PCC należy rozliczyć się w terminie 14 dni od dnia podjęcia uchwały wspólników w sprawie podwyższenia kapitału zakładowego.

W myśl art. 36 ust. 2 ustawy o rachunkowości, kapitał zakładowy spółki z o.o. wykazuje się w wysokości określonej w umowie spółki i wpisanej w rejestrze sądowym. Zadeklarowane, lecz niewniesione wkłady kapitałowe ujmuje się jako należne wkłady na poczet kapitału.

Do ewidencji kapitału zakładowego służy konto "Kapitał podstawowy". Po stronie Ma tego konta księguje się:

wwielkość kapitału zakładowego spółki z o.o. - kwota kapitału określona w umowie spółki i zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym,

wpodwyższenie kapitału zakładowego.

Natomiast po stronie Wn konta - Kapitał podstawowy księguje się zmniejszenie kapitału zakładowego m.in. z tytułu:

wumorzenia udziałów,

wobniżenia wartości nominalnej udziałów.

Jeśli miało miejsce podwyższenie kapitału podstawowego, tak jak w pytaniu, to ewidencja operacji będzie przebiegać tak, jak wskazano w ramce.

Ewidencja

1. Otrzymanie od wspólników wkładów pieniężnych na pokrycie obejmowanych udziałów w kapitale zakładowym spółki z o.o. 80 000 zł: strona Wn konta Rachunek bieżący, strona Ma konta Pozostałe rozrachunki.

2. Nadwyżka wartości wniesionych aportem wkładów nad wartością nominalną objętych przez wspólników udziałów (tzw. agio) 10 000 zł: strona Wn konta Pozostałe rozrachunki, strona Ma konta Kapitał zapasowy.

3. Wb - opłacenie kosztów notarialnych (spółka nie stosuje konta rozliczenie zakupu):

a) strona Wn konta Podatki i opłaty 800 zł;

b) strona Wn konta VAT naliczony 184 zł;

c) strona Ma konta Rachunek bankowy 984 zł.

4. Wb - opłacenie kosztów zgłoszenia podwyższenia do KRS 500 zł; strona Wn konta - Podatki i opłaty, strona Ma konta Rachunek bankowy.

5. Nominalna wartość wydanych udziałów - pod datą rejestracji umowy spółki w KRS 70 000 zł: strona Wn konta Pozostałe rozrachunki, strona Ma konta Kapitał podstawowy.

6. Wb - opłacenie podatku od czynności cywilnoprawnych kwota 343 zł [(70 000 zł - 984 zł - 500 zł) x 0,5 proc.]: strona Wn konta Podatki i opłaty, strona Ma konta Rachunek bankowy.

Karolina Pawlak

specjalistka z zakresu rachunkowości