Zwrot VAT ujmuje się na kontach rozrachunków

Zasady zwrotu VAT podatnikom spoza określonego państwa członkowskiego zostały określone w 8 Dyrektywie Rady 79/1072/ EWG. Polska ustawa o VAT nie przewiduje sytuacji, w których polski podatnik byłby uprawniony do odliczenia podatku od wartości dodanej, zapłaconego w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej.

W praktyce z chwilą dokonania zakupu opodatkowanego w innym państwie UE kwota brutto poniesionego wydatku jest księgowana w koszty operacyjne lub w pozostałe koszty operacyjne.

Zdaniem Leszka Kramarczuka, dyrektora w Departamencie Audytu, BDO Numerica (oddział Katowice), nie ma wątpliwości, że takie podejście (ujęcie kosztowe) jest uzasadnione w sytuacji, gdy jednostka nie czyni starań o zwrot podatku od wartości dodanej, zapłaconego w innym państwie członkowskim. W takim przypadku odpowiedniejsze byłoby uwzględnienie tego podatku w kosztach operacyjnych, a także w wycenie zapasów lub innych aktywów niż w pozostałych kosztach operacyjnych.

- W sytuacji gdy jednostka występuje o zwrot podatku, należałoby zastosować rozwiązanie, które nie powodowałoby obciążenia w rachunku zysków i strat bądź też nie zwiększałoby wartości aktywów - stwierdza Leszek Kramarczuk.

Dla potwierdzenia takiego podejścia należy się odnieść do pojęcia ceny nabycia w zakresie dotyczącym uwzględnienia w niej omawianego podatku.

Zwrotu podatku nie można utożsamiać z podatkiem do odliczenia, jednak w efekcie podatek odliczony czy też podlegający zwrotowi nie powinien zwiększać ceny nabycia.

Jak tłumaczy nam Leszek Kramarczuk, w sprawach nieuregulowanych przepisami ustawy o rachunkowości, przyjmując zasady (politykę) rachunkowości, jednostki mogą stosować krajowe standardy rachunkowości wydane przez Komitet Standardów Rachunkowości. Natomiast w przypadku braku odpowiedniego standardu krajowego jednostki mogą stosować przepisy Międzynarodowych Standardów Rachunkowości.

Stanowisko Komitetu Standardów Rachunkowości w sprawie ustalania kosztu wytworzenia dla celów bilansowej wyceny zapasów nie odnosi się do ujęcia podatku do zwrotu w wycenie kosztu wytworzenia, tym samym należałoby wziąć pod uwagę przepisy MSR 2 (Zapasy), gdzie w par. 11 są zdefiniowane koszty zakupu jako składające się z ceny zakupu, ceł importowych i pozostałych podatków (innych niż te możliwe do odzyskania w okresie późniejszym przez jednostkę gospodarczą od władz podatkowych).

Przepis MSR 2 w szerszym zakresie niż art. 28 ust. 2 ustawy o rachunkowości rozstrzyga kwestie podatków, które powinny być uwzględnione w cenie nabycia.

- Na podstawie par. 11 MSR 2 podatek od wartości dodanej, możliwy do odzyskania, nie powinien zwiększać ceny nabycia, co nie wynika wprost z ustawy o rachunkowości. Skoro podatek możliwy do zwrotu nie stanowi elementu ceny nabycia, to tym samym nie powinien stanowić obciążenia w rachunku zysków i strat - argumentuje nasz rozmówca z BDO Numerica.

Jednostka powinna ewidencjonować podatek od wartości dodanej, możliwy do odzyskania, na kontach rozrachunków.

Jest to rozwiązanie właściwsze od rozliczania tego podatku poprzez obciążenie rachunku zysków i strat, szczególnie w sytuacji kiedy zakupy opodatkowane i zwroty podatku nie dotyczą tego samego okresu sprawozdawczego, co w efekcie może wpływać na zniekształcenie kosztów wytworzenia.

- Jeżeli zwrot podatku nie nastąpi w danym okresie sprawozdawczym, wówczas jednostka powinna udokumentować realność należnego podatku do zwrotu na dzień bilansowy - podpowiada Leszek Kramarczuk.

Stwierdza też, że ujęcie podatku do zwrotu na kontach rozrachunkowych nie powinno zmieniać kwalifikacji tego podatku jako kosztów uzyskania przychodów, podkreślając, że o kwalifikacji podatkowej powinien przesądzać charakter operacji, a nie jej księgowe ujęcie.