Odsetki stanowiące koszt finansowy wykazuje się w rachunku zysków i strat

Firmy zaciągają różnego rodzaju kredyty i pożyczki. Odsetki w tym przypadku będą wykazywane w sprawozdaniu finansowym m.in. w zależności od tego, na co środki zostały pozyskane.

Na przykład, jeżeli z kredytu lub pożyczki zostały sfinansowane środki trwałe, ważna jest informacja, czy zostały oddane do użytkowania. Zgodnie bowiem z art. 28 ust. 8 ustawy o rachunkowości cena nabycia lub koszt wytworzenia obejmuje m.in. koszt obsługi zobowiązań zaciągniętych w celu jego finansowania do dnia przyjęcia do używania tego środka trwałego. Oznacza to, że wszystkie koszty poniesione do dnia przyjęcia środka trwałego do używania związane z kredytem, tj. prowizja, ubezpieczenie kredytu czy odsetki, zwiększają jego wartość początkową. Odsetki od kredytu po przyjęciu środka trwałego do używania ewidencjonować natomiast należy jako koszty finansowe.

Taka sama sytuacja następuje w przypadku budowy środka trwałego. Jeżeli środki finansowe zostały pozyskane na ten właśnie cel, odsetki będą powiększały wartość początkową tego środka trwałego. Dotyczy to zarówno odsetek pobranych przez bank z góry, jak i płaconych przy spłacie rat kredytu. W tym drugim przypadku, tak jak w przypadku zakupu środka trwałego, odsetki powiększają jego wartość do momentu przyjęcia go do używania. Potem ewidencjonowane są jako koszty finansowe.

Oznacza to, że w przypadku gdy odsetki płacone są do momentu oddania środków trwałych do użytkowania, będą wykazywane w bilansie jako część wartości tego aktywa w pozycji aktywów A.II.2. - Środki trwałe w budowie. Z kolei odsetki księgowane w koszty finansowe wykazywane są w rachunku zysków i strat (w wersji porównawczej w pozycji H.I. - Odsetki).

Z kolei w przypadku odsetek od pożyczki lub kredytu na bieżącą działalność istotny jest moment ich pobrania. Warto w związku z tym zwrócić uwagę na art. 39 ust. 4 ustawy o rachunkowości. Według tego przepisu, jeżeli zgodnie z umową wartość otrzymanych finansowych składników aktywów jest niższa od zobowiązania zapłaty za nie, w tym również z tytułu emitowanych przez jednostkę papierów wartościowych, to różnica stanowi czynne rozliczenie międzyokresowe kosztów, które odpisuje się w koszty finansowe w równych ratach, w ciągu okresu, na jaki zaciągnięto zobowiązanie. W związku z tym pobrane przez bank z góry odsetki ewidencjonuje się w momencie uruchomienia kredytu za pośrednictwem konta 650 - Rozliczenie międzyokresowe kosztów finansowych (strona Wn konta 650 - Rozliczenia międzyokresowe kosztów finansowych - wartość pobranych z góry odsetek, strona Wn konta 130 - Rachunek bankowy - wartość przelanych na konto środków z kredytu, strona Ma konta 160 - Kredyty bankowe - wartość otrzymanego kredytu). Odpis odsetek w koszty za bieżący okres może przebiegać w następujący sposób: strona Wn konta 756 - Koszty finansowe, strona Ma konta 650 - Rozliczenia międzyokresowe kosztów finansowych. Jeżeli odsetki są naliczane w miarę spłat rat kredytu, zalicza się je bezpośrednio do kosztów finansowych.

Oznacza to, że w pierwszym przypadku, gdy odsetki naliczane są z góry, będą odzwierciedlone w bilansie. Saldo Wn konta 650 - Rozliczenia międzyokresowe kosztów finansowych wykazuje się w tej części sprawozdania z podziałem na:

● długoterminowe - A.V.2 - Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe,

● krótkoterminowe - B.IV - Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe.

Tak jak we wcześniejszym przypadku odsetki stanowiące koszty finansowe wykazywane są w rachunku zysków i strat.

W rachunku zysków i strat w wersji porównawczej w pozycji H.I - Odsetki wykazuje się również pozostałe odsetki, które stanowią koszty finansowe. Przykładowo dotyczy to sytuacji, kiedy podmioty nie płacą w terminie zobowiązań wobec urzędów skarbowych i ZUS. Należy też pamiętać, że firmy te same muszą obliczyć wysokość odsetek za zwłokę oraz wpłacić należność, nie czekając na wezwanie organu. Sposób obliczania i płacenia odsetek od zaległości podatkowych reguluje art. 53 Ordynacji podatkowej. Przepis ten nakazuje, żeby odsetki zacząć naliczać od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności podatku.

W księgach rachunkowych na koncie 756 - Koszty finansowe, ewidencjonuje się również płacone przez firmę dyskonta lub odsetki od wyemitowanych przez nią papierów wartościowych.

Odsetki pojawiają się również w kontekście niezapłaconych przez kontrahentów należności. Warto więc pamiętać, że dla celów sprawozdania finansowego należności wycenia się w kwocie wymagalnej zapłaty z zachowaniem ostrożności. Jeżeli więc zasady naliczania odsetek od należności są uregulowane w umowie z kontrahentem, odsetki należy naliczyć i ująć w księgach rachunkowych zgodnie z ustaleniami. Jeżeli zasady naliczania odsetek nie zostały uregulowane w umowie z dłużnikiem, to zgodnie z kodeksem cywilnym wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia. Nie jest to jednak obowiązkiem wierzyciela, lecz jego prawem. Jeżeli wierzyciel, np. ze względów handlowych, nie nalicza odsetek za przeterminowaną płatność od wszystkich lub wybranych kontrahentów, nie należy naliczać i ujmować w księgach odsetek od przeterminowanych należności. Jeżeli natomiast firma będąca wierzycielem zamierza dochodzić płatności wraz z odsetkami, powinny zostać naliczone i ujęte w księgach. Z kolei warunek zachowania ostrożności przy wycenie może wskazywać na konieczność objęcia zarówno należności, jak i odsetek odpisem aktualizującym.

@RY1@i02/2010/041/i02.2010.041.086.014a.001.jpg@RY2@

Odsetki od kredytu na środek trwały

Agnieszka Pokojska

agnieszka.pokojska@infor.pl

Art. 28 ust. 8 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 z późn. zm.).

Art. 53 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).