Certyfikat możliwy bez egzaminu

Z często zadawanych DGP pytań wynika, że wśród księgowych istnieje nadal przeświadczenie, że od 30 czerwca 2010 r. nie będzie możliwości zdobycia uprawnień do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych bez egzaminu. To nieporozumienie wynika z faktu, że w 2008 roku ustawa o rachunkowości przeszła dwie nowelizacje w tym zakresie. Po pierwsze, zmianą z marca 2008 r. przeniesiono większość przepisów dotyczących uprawnień księgowych z rozporządzenia do ustawy. Ówczesne przepisy nie przewidywały uzyskania certyfikatu bez egzaminu. Przepisy przejściowe umożliwiały jednak uzyskanie uprawnień księgowych w ten sposób, jeżeli kandydat zdąży złożyć dokumenty do 29 czerwca 2010 r. Jednak odpowiednie regulacje nie weszły w życie, gdyż przed tą datą je zmieniono.

Z kolei nowelizacja z listopada 2008 r. zagwarantowała utrzymanie obu sposobów zdobywania uprawnień księgowych po 29 czerwca 2010 r. Jeżeli więc kandydaci będą mogli udokumentować trzyletnie doświadczenie w księgowości i odpowiednie wykształcenie, otrzymają uprawnienia bez względu na termin przesłania dokumentów do Ministerstwa Finansów.

Aby uzyskać certyfikat bez egzaminu, należy udowodnić trzy lata doświadczenia i odpowiednie wykształcenie. Chodzi o wykształcenie:

● wyższe magisterskie uzyskane na kierunku rachunkowość lub na innym kierunku ekonomicznym o specjalności rachunkowość, lub innej, dla której plan studiów i program kształcenia odpowiadały wymogom określonym przez organy uczelni dla specjalności rachunkowość, w jednostkach organizacyjnych uprawnionych do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych,

● wyższe magisterskie lub równorzędne (nie wystarczą studia licencjackie) oraz ukończenie studiów podyplomowych z zakresu rachunkowości w jednostkach uprawnionych do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych.

Wspomniane uprawnienia do nadawania stopnia doktora nauk ekonomicznych mają przede wszystkim uczelnie państwowe i nieliczne uczelnie prywatne. Wykaz takich jednostek zawiera obwieszczenie przewodniczącego Centralnej Komisji do spraw Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych z 11 kwietnia 2007 r. w sprawie wykazu jednostek organizacyjnych uprawnionych do nadawania stopni naukowych, wraz z określeniem nazw nadawanych stopni naukowych (MP nr 41, poz. 462).

Zgodnie z ustawą o rachunkowości za doświadczenie zawodowe uważa się wykonywanie określonych czynności na podstawie stosunku pracy w wymiarze czasu pracy nie mniejszym niż pół etatu, odpłatnej umowy cywilnoprawnej zawartej z przedsiębiorcą świadczącym usługi w zakresie usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych, umowy spółki lub w związku z prowadzeniem własnej działalności gospodarczej. Wspomnianymi czynnościami są:

● prowadzenie, na podstawie dowodów księgowych, ksiąg rachunkowych lub

● dokonywanie wyceny aktywów i pasywów oraz ustalanie wyniku finansowego, lub

● sporządzanie sprawozdań finansowych, lub

● badanie sprawozdań finansowych pod nadzorem biegłego rewidenta.

Doświadczenie musi być uzyskane przy prowadzeniu pełnej księgowości.

Za doświadczenie nie jest uznawana praca księgowego na umowę cywilnoprawną (np. umowę zlecenia) w podmiocie, który nie prowadzi usługowo ksiąg rachunkowych. Wykonując czynności na podstawie umowy cywilnoprawnej, można wykazać praktykę tylko wtedy, gdy praca wykonywana jest w jednostce usługowo prowadzącej księgi rachunkowe (np. biurze rachunkowym), a księgowy dostaje za nią wynagrodzenie. Z kolei w przypadku pracy na umowę o pracę w składanych dokumentach konieczne jest wykazanie, że kandydat pracuje na nie mniej niż pół etatu.

Kandydat, który spełnia niezbędne warunki, może ubiegać się o certyfikat. Musi przesłać odpowiednie dokumenty do Departamentu Rachunkowości Ministerstwa Finansów (ul. Świętokrzyska 12, 00-916 Warszawa).

Przede wszystkim należy złożyć wniosek o wydanie certyfikatu księgowego - zgodny ze wzorem określonym w rozporządzeniu ministra finansów z 8 kwietnia 2009 r. w sprawie uprawnień do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych. Wniosek dostępny jest na stronie internetowej resortu www.mf.gov.pl.

Do wniosku należy dołączyć:

● informację z Krajowego Rejestru Karnego o niekaralności za przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów, mieniu, obrotowi gospodarczemu, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi, za przestępstwo skarbowe oraz za czyn określony w rozdziale 9 ustawy o rachunkowości; musi być ona opatrzona datą nie wcześniejszą niż 30 dni przed złożeniem wniosku,

● dokumenty potwierdzające posiadanie praktyki w księgowości - np. świadectwo pracy lub zaświadczenie od pracodawcy; należy wskazać, na jakiej podstawie zostało wydane (umowy o pracę czy umowy cywilnoprawnej); w przypadku umowy o pracę trzeba wskazać wymiar czasu pracy; w przypadku umowy cywilnoprawnej należy podać, czy była ona odpłatna i czy przedsiębiorca prowadzi usługowo księgi rachunkowe; jeżeli ze stanowiska nie wynika praktyka, konieczne będą dodatkowe dokumenty, np. zakres obowiązków,

● dyplom lub świadectwo potwierdzające posiadane wykształcenie, przykładowo oryginały, odpisy dyplomów i świadectw lub urzędowo poświadczone kopie; jeżeli kandydat ukończył specjalność inną niż rachunkowość, konieczne jest zaświadczenie wydane przez uczelnię - musi ono potwierdzać, że plan studiów i program kształcenia ukończonej specjalności odpowiadał wymogom określonym przez organy uczelni dla specjalności rachunkowość.

● niekaralność za przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów, mieniu, obrotowi gospodarczemu, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi, za przestępstwo skarbowe oraz za czyn określony w ustawie o rachunkowości,

● pełna zdolność do czynności prawnych oraz korzystanie z pełni praw publicznych.

Agnieszka Pokojska

agnieszka.pokojska@infor.pl

Art. 76b ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223).

Rozporządzenie ministra finansów z 8 kwietnia 2009 r. w sprawie uprawnień do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych (Dz.U. nr 62, poz. 508).