Kiedy firma musi utworzyć rezerwę

W związku z kryzysem w 2012 roku spółka będzie się restrukturyzować. Czy w przygotowywanym sprawozdaniu finansowym za 2011 rok musi utworzyć rezerwę na ten cel?

Kwestie te reguluje 35d ust. 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości. Zgodnie z tym przepisem rezerwę na restrukturyzację tworzy się tylko w określonych sytuacjach. Jest to konieczne tylko wtedy, gdy na podstawie odrębnych przepisów jednostka jest zobowiązana do jej przeprowadzenia lub zawarto w tej sprawie wiążące umowy, a plany restrukturyzacji pozwalają w sposób wiarygodny oszacować wartość przyszłych zobowiązań w tym zakresie.

Więcej wskazówek daje krajowy standard rachunkowości nr 6 - Rezerwy, bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów, zobowiązania warunkowe, który ukazał się w Dzienniku Urzędowym Ministra Finansów z 28 listopada 2008 r. nr 12, poz. 90.

Standard podkreśla, że warunkiem utworzenia rezerwy na restrukturyzację jest prawny lub umowny obowiązek jej przeprowadzenia. Tylko wówczas podmiot czytelnika może utworzyć rezerwę. Przykładowo obowiązki umowne wynikają najczęściej z przyczyn ekonomicznych, chęci poprawy skuteczności i efektywności działalności jednostki.

Jeżeli więc na dzień bilansowy występuje obowiązek prawny lub wynikający z wiążącej umowy przeprowadzenia restrukturyzacji, jednostka tworzy rezerwę na restrukturyzację. Muszą jednak przy tym być spełnione warunki tworzenia rezerw. Wymaga to uwzględnienia wszelkich dowodów potwierdzających posiadanie planu restrukturyzacji, rozpoczęcia realizacji (wdrażania) programu restrukturyzacji bądź publicznego ogłoszenia planu restrukturyzacji zobowiązującego kierownictwo jednostki do jej przeprowadzenia lub zakończenia. Według KSR nr 6 utworzenie rezerwy na restrukturyzację przeprowadzaną na mocy przepisów, zwiększa straty nadzwyczajne. Z kolei związane z umowami zwiększają pozostałe koszty operacyjne.

Standard na przykładzie pokazuje moment tworzenia rezerwy. Załóżmy wiec, że kierownictwo jednostki podjęło za zgodą właścicieli decyzję o restrukturyzacji polegającą na zmianie technologii produkcji. Wiązać się to będzie ze zwolnieniem pewnej liczby pracowników i sprzedażą części parku maszynowego.

Do czasu ogłoszenia planu i harmonogramu działań bądź rozpoczęcia wdrażania planu jednostka nie tworzy rezerwy.

Podstawą oszacowania i ujawnienia rezerwy na restrukturyzację jest ogłoszenie planu restrukturyzacji, uzgodnienia z przedstawicielami pracowników w kwestii odszkodowań i rekompensat, zawarcie wiążących umów o sprzedaż majątku oraz dostawy związane ze stosowaniem nowej technologii są podstawą oszacowania i ujawnienia rezerwy na restrukturyzację.

Agnieszka Pokojska

agnieszka.pokojska@infor.pl

Art. 35 d ust. 1 pkt 2 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 z późn. zm.).