Czy trzeba zgłaszać przejście na księgi

Od 1 stycznia 2012 r. firma będzie musiała prowadzić księgi rachunkowe, bo w 2011 r. przekroczyła limit przychodów o wartości 1,2 mln euro, do którego można prowadzić księgę przychodów i rozchodów. Czy spółka musi poinformować urząd skarbowy o przejściu na pełne księgi?

Osoby fizyczne, spółki cywilne i jawne osób fizycznych, spółki partnerskie oraz spółdzielnie socjalne, jeżeli ich przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy wyniosły co najmniej równowartość w walucie polskiej 1, 2 mln euro), muszą zaprowadzić księgi rachunkowe. Obowiązek ten wynika z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości. Należy jednak pamiętać, że w takim przypadku przepisy nie nakazują przekazywania informacji o zaprowadzeniu tych ksiąg do urzędu skarbowego.

Inaczej jest jednak w przypadku dobrowolnego przejścia na pełne księgi, mimo że limit przychodów o wartości 1,2 mln euro nie został przekroczony. W przypadku wymienionych podmiotów pozwala na to art. 2 ust. 2 ustawy o rachunkowości. Jednak przed rozpoczęciem nowego roku obrotowego muszą one powiadomić o tym naczelnika urzędu skarbowego właściwego w sprawach opodatkowania podatkiem dochodowym. Analogiczne regulacje zawarte są w art. 24a ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51 poz. 307 z późn. zm.).

Obowiązki informacyjne dotyczą również tych podmiotów, które w związku z nieprzekroczeniem w danym roku limitu przychodów chcą powrócić do uproszczonej ewidencji. Wynika to z par. 10 ust. 2 rozporządzenia ministra finansów z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz.U. nr 152, poz. 1475 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem podatnicy, którzy w poprzednim roku podatkowym prowadzili księgi rachunkowe, są obowiązani zawiadomić w formie pisemnej naczelnika urzędu skarbowego właściwego według miejsca zamieszkania podatnika o prowadzeniu księgi w terminie 20 dni od dnia jej założenia.

Warto zaznaczyć, że podmiot, który powinien założyć księgi rachunkowe od 2012 roku, nie musi ich prowadzić sam. Jednostka może powierzyć to zadanie przedsiębiorcy usługowo prowadzącemu księgi rachunkowe zarówno w Polsce, jak i w innym państwie członkowskim w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z 4 marca 2010 r. o świadczeniu usług na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. nr 47, poz. 278).

Dlatego należy pamiętać, że zgodnie z art. 11a ustawy o rachunkowości w przypadku gdy księgi rachunkowe są prowadzone poza siedzibą jednostki lub miejscem sprawowania zarządu, należy o tym powiadomić urząd skarbowy. Kierownik jednostki ma na to 15 dni od dnia ich wydania. W tym przypadku musi być też zapewniony dostęp do ksiąg rachunkowych wraz z dowodami księgowymi uprawnionym organom zewnętrznej kontroli lub nadzoru w siedzibie jednostki lub w miejscu sprawowania zarządu albo w innym miejscu za zgodą organu kontroli lub nadzoru.

Od stycznia 2012 r. będą musiały prowadzić księgi rachunkowe spółki cywilne osób fizycznych, a także osoby fizyczne, spółki jawne osób fizycznych, spółki partnerskie oraz spółdzielnie socjalne, których przychody netto w 2011 roku przekroczą 5 293 440 zł

Agnieszka Pokojska

agnieszka.pokojska@infor.pl

Art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 z późn. zm.).