Otrzymane odszkodowania zalicza się do pozostałych przychodów operacyjnych lub zysków nadzwyczajnych

Poniesione szkody w składnikach aktywów oraz otrzymane w związku z tym odszkodowania od firm ubezpieczeniowych zalicza się w księgach rachunkowych do strat oraz zysków nadzwyczajnych lub też pozostałych kosztów oraz przychodów operacyjnych. Ewidencja zależy od tego, czy powstały one na skutek zdarzeń trudnych do przewidzenia, czy też dotyczą działalności operacyjnej jednostki i są związane z ogólnym ryzykiem jej prowadzenia.

Każda jednostka powinna indywidualnie klasyfikować poszczególne zdarzenia do pozycji nadzwyczajnych, biorąc pod uwagę ich związek z ryzykiem gospodarowania oraz możliwość ich przewidzenia. Do zdarzeń nadzwyczajnych można zaliczyć m.in. poniesione szkody i otrzymane odszkodowania będące skutkiem zdarzeń losowych w składnikach majątku objętego ubezpieczeniem. Zdarzeniami losowymi mogą być np. pożar, powódź, huragan, uderzenie pioruna, grad, eksplozja gazu itp., które są spowodowane czynnikami naturalnymi, na które jednostka nie miała wpływu i nie mogła ich przewidzieć.

Materiały należą do kontrolowanych przez jednostkę rzeczowych składników aktywów obrotowych (zapasów), które w przyszłości powinny spowodować wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych. Straty w materiałach spowodowane zdarzeniami losowymi związane są z prowadzeniem działalności, więc poniesione szkody i otrzymane odszkodowania będące skutkiem zdarzeń nadzwyczajnych, np. pożaru czy powodzi, zalicza się w księgach rachunkowych do strat i zysków nadzwyczajnych. Należy pamiętać, że zgodnie z zasadą ostrożności w wyniku finansowym, bez względu na jego wysokość, uwzględnia się wyłącznie niewątpliwe pozostałe przychody operacyjne i zyski nadzwyczajne oraz wszystkie poniesione pozostałe koszty operacyjne i straty nadzwyczajne.

Ewidencję księgową strat i zysków nadzwyczajnych spowodowanych zdarzeniami trudnymi do przewidzenia można prowadzić, ujmując szkody i otrzymane odszkodowania na podstawie dokumentów źródłowych bezpośrednio na kontach strat i zysków nadzwyczajnych (odpowiednio konto "Straty nadzwyczajne" i konto "Zyski nadzwyczajne") lub stosując konto "Pozostałe rozrachunki" (w analityce: Rozliczenie szkód). Należy pamiętać, aby nie kompensować ze sobą przychodów i kosztów oraz zysków i strat nadzwyczajnych, nawet jeśli są skutkiem tego samego zdarzenia. Operacje związane z rozliczaniem szkód muszą być ewidencjonowane w księgach w taki sposób, aby możliwe było wykazanie w rachunku zysków i strat pełnej wysokości poniesionych przez jednostkę w okresie sprawozdawczym pozostałych kosztów operacyjnych oraz strat nadzwyczajnych, jak również otrzymanych odszkodowań zaliczanych do pozostałych przychodów operacyjnych lub zysków nadzwyczajnych.

Równowartość szkody spowodowanej zdarzeniami losowymi należy zarachować w ciężar strat nadzwyczajnych roku, w którym szkoda powstała. Natomiast przyznane odszkodowanie jednostka może zaksięgować bezpośrednio na dobro zysków nadzwyczajnych roku obrotowego, w którym szkoda miała miejsce, pod warunkiem że kwota roszczenia z tytułu odszkodowania nie budzi wątpliwości i jest akceptowana przez obie strony. Decyzja o przyznanym odszkodowaniu musi wpłynąć do jednostki przed zamknięciem ksiąg za rok obrotowy, w którym poniesiono szkodę, oraz przed zatwierdzeniem sprawozdania finansowego.

PRZYKŁAD

Decyzja w grudniu

W wyniku pożaru magazynu w listopadzie 2014 r. zniszczeniu uległy materiały o wartości w cenach zakupu 48 000 zł. W grudniu 2014 r. jednostka otrzymała decyzję towarzystwa ubezpieczeniowego o przyznaniu odszkodowania w wysokości 38 500 zł. Ewidencję strat nadzwyczajnych jednostka prowadzi za pośrednictwem konta 24 "Pozostałe rozrachunki" (w analityce: Rozliczenie szkód).

@RY1@i02/2014/247/i02.2014.247.00800030b.101.gif@RY2@

Objaśnienia do schematu:

1. PK - wyksięgowanie zniszczonych materiałów w cenie zakupu kwota 48 000 zł;

2. PK- zarachowanie skutków pożaru do strat nadzwyczajnych kwota 48 000 zł;

3. PK- decyzja towarzystwa ubezpieczeniowego o przyznaniu odszkodowania w wysokości 38 500 zł.

Halina Zabrocka

specjalistka z zakresu rachunkowości

Podstawa prawna

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 330 ze zm.).