Na koncie Pozostałe rozrachunki można ujmować operacje dotyczące przedsiębiorcy

Wszelkie rozrachunki z właścicielem (osobą fizyczną prowadzącą jednoosobową działalność gospodarczą) oraz rozrachunki dokonywane między spółką a jej wspólnikami należy ujmować w księgach rachunkowych. W tym celu trzeba prowadzić szczegółową ewidencję analityczną, która pozwoli ustalić na dzień bilansowy dokładną wysokość kapitału właściciela firmy lub spółki, prawidłową ocenę rentowności jednostki oraz stan należności i zobowiązań.

Ewidencja może być prowadzona na koncie - Pozostałe rozrachunki (w analityce należy wydzielić konto właściciela lub poszczególnych wspólników spółki oraz poszczególne tytuły rozrachunków).

Na koncie - Pozostałe rozrachunki najczęściej ujmowane są:

1) pobrania przez właściciela środków pieniężnych na potrzeby osobiste,

2) pobrania należności od odbiorców za sprzedane wyroby bądź usługi do czasu wpłaty ich do kasy,

3) wpłaty do kasy lub banku osobistych środków pieniężnych na potrzeby jednostki,

4) zapłaty przez właściciela z jego osobistych środków zobowiązań firmy,

5) zadeklarowane i wnoszone przez wspólników wkłady,

6) wypłaty wspólnikom udziałów wypracowanego zysku za dany rok lub zaliczek na poczet przyszłych zysków,

7) udzielone lub otrzymane pożyczki od wspólników spółki.

Wkłady

Należne wkłady na kapitał podstawowy, określone w umowie spółki osobowej, można ująć w ewidencji księgowej w sposób następujący: strona Wn konta 24 - Pozostałe rozrachunki (w analityce wydzielone konto imienne); strona Ma konta 80 - Kapitał podstawowy.

Pokrycie zadeklarowanego wkładu kapitałowego przez wspólników ujmie się następująco:

1) gdy wkłady wnoszone są w postaci środków pieniężnych: strona Wn konta 13-0 - Rachunek bankowy; strona Ma konta 24 - Pozostałe rozrachunki (w analityce wydzielone konto imienne),

2) gdy wkłady wnoszone są w formie aportu (pomijamy kwestię VAT): strona Wn konta w zależności od rodzaju aportu, tj. 01 - Środki trwałe, 02 - Wartości niematerialne i prawne, 03 - Długoterminowe aktywa finansowe, 30 - Materiały lub 33 - Towary itd. oraz strona Ma konta 24 - Pozostałe rozrachunki (w analityce wydzielone konto imienne).

ZUS i podatki

Zapłata składek ZUS oraz zaliczki na podatek dochodowy z firmowego rachunku bankowego dotyczy prywatnych rozrachunków. Operacja ta w księgach rachunkowych może zostać ujęta w następujący sposób: strona Wn konta 24 - Pozostałe rozrachunki; strona Ma konta 13-0 - Rachunek bankowy. Można zastosować konto 22 - Rozrachunki publicznoprawne i wówczas zapis w księgach będzie następujący: zapłata zaliczki na podatek dochodowy i składki ZUS strona Wn konta 22 - Rozrachunki cywilnoprawne; strona Ma konta 13-0 - Rachunek bankowy oraz naliczenie podatku i składek ZUS strona Wn konta 24 - Pozostałe rozrachunki i strona Ma konta 22 - Rozrachunki publicznoprawne.

Zyski

Wypłatę zaliczki na poczet przyszłych zysków w ciągu roku obrotowego księguje się: strona Wn konta 24 - Pozostałe rozrachunki, strona Ma konta 13-0 - Rachunek bankowy lub 10-0 - Kasa. Rozliczenie z tytułu udziału w zysku i przeznaczenie zysku spółki do wypłaty dla wspólników na podstawie uchwały wspólników o podziale zysku znajdzie odzwierciedlenie w ewidencji księgowej następującym zapisem: strona Wn konta 82 - Rozliczenie wyniku finansowego, strona Ma konta 24 - Pozostałe rozrachunki oraz wypłata zysku po potrąceniu opłaconych zaliczek na podatek dochodowy i składek ZUS strona Wn konta 24 - Pozostałe rozrachunki i strona Ma konta 13-0 - Rachunek bankowy.

Pozostałe

Zapłata z własnych środków pieniężnych właściciela (wspólnika spółki) zobowiązania wobec dostawców zostanie ujęta po stronie Wn konta 21 - Rozrachunki z dostawcami oraz po stronie Ma konta 24 - Pozostałe rozrachunki. Zwrot tej kwoty właścicielowi (wspólnikowi spółki) ujmuje się zaś po stronie Wn konta 24 - Pozostałe rozrachunki i Ma konta 13-0 - Rachunek bankowy lub 10-0 - Kasa.

Udzielenie pożyczki spółce przez wspólnika zostanie zarachowane na stronę Wn konta 13-0 - Rachunek bankowy lub 10-0 - Kasa oraz stronę Ma konta 24 - Pozostałe rozrachunki. Odsetki od udzielonej pożyczki na bieżące finansowanie działalności gospodarczej należy ująć: strona Wn konta 75-0 - Koszty finansowe oraz strona Ma konta 24 - Pozostałe rozrachunki. Jeżeli pożyczka dotyczy finansowania zakupu środków trwałych, to odsetki od pożyczki zostaną ujęte na stronie Wn konta 01 - Środki trwałe lub 08 - Środki trwałe w budowie.

Należności otrzymane bezpośrednio od odbiorcy przez właściciela (wspólnika spółki) i wpłata tej kwoty na rachunek bankowy lub do kasy zostanie ujęte w księgach rachunkowych następująco: strona Wn konta 24 - Pozostałe rozrachunki, strona Ma konta 20 - Rozrachunki z odbiorcami oraz wpłata strona Wn konta 13-0 - Rachunek bankowy lub 10-0 - Kasa i strona Ma konta 24 - Pozostałe rozrachunki.

Na dzień bilansowy

Konto 24 - Pozostałe rozrachunki na dzień bilansowy może wykazywać zarówno saldo Wn - oznaczające należność firmy od właściciela (wspólnika spółki), jak i saldo Ma - oznaczające wysokość zobowiązania jednostki wobec jej właściciela (wspólnika spółki). Rozrachunki o charakterze trwałym należy przeksięgować na kapitał podstawowy jako kwoty pobrane i niezwrócone przez właściciela (wspólników). Natomiast rozrachunki o charakterze przejściowym, tzn. wynikające z dokonywanych płatności wobec kontrahentów i pobranych od nich należności, pozostają na saldzie na dzień bilansowy. Saldo przejściowe na koncie 24 - Pozostałe rozrachunki w zależności od tego, czy ma charakter należności, czy zobowiązań znajdzie się w bilansie: po stronie aktywów w pozycji B.II.2 lit. c - Inne należności krótkoterminowe od pozostałych jednostek, natomiast po stronie pasywów w pozycji B.III.2 lit. i "Inne zobowiązania krótkoterminowe wobec pozostałych jednostek".

PRZYKŁAD

Najczęstsze zdarzenia

Wspólnik spółki dokonał następujących operacji:

- zapłacił z własnych środków pieniężnych zobowiązanie wobec dostawcy w wysokości 1500 zł,

- wpłacił na rachunek bankowy spółki zadeklarowane w umowie spółki wkłady w wysokości 4000 zł,

- wpłacił do kasy spółki pobrane od odbiorcy należności za sprzedane towary w wysokości 3500 zł.

Spółka otrzymała wyciąg bankowy potwierdzający następujące operacje:

1) spółka (w imieniu wspólnika) dokonała przelewu zaliczki na podatek dochodowy oraz składek ZUS w wysokości 2650 zł,

2) wpłynęła pożyczka w wysokości 50 000 zł od wspólnika zgodnie z umową pożyczki,

3) dokonano wypłaty na rachunek osobisty wspólnika kwoty 1500 zł tytułem zwrotu za uregulowane zobowiązanie wobec dostawcy.

@RY1@i02/2014/173/i02.2014.173.00800040h.101.gif@RY2@

Objaśnienia do schematu:

1. PK - zapłata przez wspólnika kwoty 1500 zł dla dostawcy: strona Wn konta 21 - Rozrachunki z dostawcami; strona Ma konta 24 - Pozostałe rozrachunki;

2. WB - wpłata zadeklarowanych wkładów w wysokości 4000 zł: strona Wn konta 13-0 - Rachunek bankowy; strona Ma konta 24 - Pozostałe rozrachunki,

3. KP - wpłata do kasy kwoty 3500 zł tytułem pobranej należności od odbiorcy:

a) strona Wn konta 10-0 - Kasa; strona Ma konta 24 - Pozostałe rozrachunki;

b) strona Wn konta 24 - Pozostałe rozrachunki; strona Ma konta 20 - Rozrachunki z odbiorcami,

4. WB - zapłata w imieniu wspólnika zaliczki na podatek dochodowy oraz składek ZUS kwota 2650 zł: strona Wn konta 22 - Rozrachunki publicznoprawne; strona Ma konta 24 - Pozostałe rozrachunki,

5. WB - wpływ pożyczki od wspólnika kwota 50 000 zł: strona Wn konta 13-0 - Rachunek bankowy; strona Ma konta 24 - Pozostałe rozrachunki,

6. WB - przelew na rachunek bankowy wspólnika kwoty 1500 zł: strona Wn konta 24 - Pozostałe rozrachunki; strona Ma konta 13-0 - Rachunek bankowy.

@RY1@i02/2014/173/i02.2014.173.00800040h.802.jpg@RY2@

Halina Zabrocka specjalistka z zakresu rachunkowości

Halina Zabrocka

specjalistka z zakresu rachunkowości

Podstawa prawna

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 330 ze zm.).