Franczyza podlega proporcjonalnej amortyzacji

Kontrakt, który zawarł czytelnik upoważni go do m.in. do korzystania z nazwy handlowej franczyzodawcy, jego znaku towarowego, know-how, metod prowadzenia działalności, wiedzy technicznej. W praktyce tego typu umowy zawierają również elementy dotyczące m.in. dostaw, zatrudniania i szkolenia pracowników, udzielania pomocy czy adaptacji lokalu. Natomiast franczyzodawcy przysługują uprawnienia kontrolne wynikające z dbałości o jednolitość systemu i wizerunek sieci.

Tego typu relacja nie jest uregulowana przepisami prawa cywilnego, zalicza się ją więc do umów nienazwanych. Ponieważ jednak najbardziej przypomina ona umowę licencji (mimo że licencjodawca jest bardziej pasywny niż franczyzodawca), to zasady jej dotyczące można zastosować w przypadku franczyzy. A to oznacza, że fakturę VAT za opłatę wstępną obejmującą licencję na korzystanie z marki (znaku towarowego) oraz know-how można ująć w księgach rachunkowych jako wartości niematerialne i prawne.

Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 pkt 14 ustawy o rachunkowości, przez tego typu składniki majątku rozumie się zaliczane do aktywów trwałych prawa majątkowe nadające się do gospodarczego wykorzystania, o przewidywanym okresie ekonomicznej użyteczności dłuższym niż rok, przeznaczone do używania na potrzeby jednostki. Za wartość początkową franczyzy przyjmuje się cenę nabycia, tzn. cenę zakupu obejmującą kwotę należną sprzedającemu, bez podlegającego odliczeniu VAT, powiększoną o koszty bezpośrednio związane z zakupem. W sytuacji opisanej w pytaniu będzie to opłata wstępna oraz ewentualne dodatkowe koszty związane z zawarciem umowy.

Przy określaniu wartości początkowej znaczenie będą też miały przepisy dotyczące podatku od towarów i usług. A udzielenie licencji w ramach umowy franczyzy podlega opodatkowaniu VAT. Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług podatnik ma prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług w zakresie, w jakim nabyte towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Z faktury VAT dotyczącej wstępnej opłaty franczyzowej spółka będzie mogła więc odliczyć VAT naliczony. Podatek pomniejszy więc wartość początkową.

Ewidencja w księgach rachunkowych będzie więc przebiegać następująco:

1. Otrzymanie faktury za opłatę licencyjną: strona Wn konta 300 - Rozliczenie zakupu - wartość netto , strona Wn konta 225 - Rozliczenie VAT naliczonego - podatek, strona Ma konta 202 - Rozrachunki z dostawcami - wartość brutto;

2. Zaliczenie opłaty w wartości netto do wartości niematerialnych i prawnych: strona Wn konta 020 - Wartości niematerialne i prawne, strona Ma konta 300 - Rozliczenie zakupu. [przykład]

Nie można zapomnieć, że franczyza (jako wartość niematerialna i prawna) podlega amortyzacji. Odpisów dokonuje się poprzez systematyczne i planowe rozłożenie ich wartości początkowej na ustalony okres amortyzacji. Zazwyczaj w przypadku licencji i praw majątkowych okres amortyzacji ustala się proporcjonalnie do upływu czasu, na jaki ich udzielono.

PRZYKŁAD

Opłata wstępna

Podmiot udzielający franczyzy (na pięć lat) wystawił fakturę na wartość brutto opłaty licencyjnej - 42 280 zł (netto 36 000 zł). Franczyza będzie amortyzowana przez 5 lat. Miesięczny odpis amortyzacyjny będzie wynosił 600 zł (36 000/60 miesięcy).

@RY1@i02/2014/100/i02.2014.100.00800070k.801.gif@RY2@

Objaśnienia do schematu:

1. Otrzymanie faktury za opłatę licencyjną:

a) kwota brutto 42 280 zł: strona Ma konta 202 - Rozrachunki z dostawcami;

b) wartość netto 36 000 zł: strona Wn konta 300 - Rozliczenie zakupu;

c) VAT naliczony 8 280 zł: strona Wn konta 225 - Rozliczenie VAT naliczonego.

2. Zaliczenie opłaty w wartości netto do wartości niematerialnych i prawnych w kwocie 36 000 zł: strona Wn konta 020 - Wartości niematerialne i prawne, strona Ma konta 300 - Rozliczenie zakupu;

3. Odpis umorzeniowy w kwocie 600 zł: strona Wn konta 400 - Amortyzacja, strona Ma konta 060 - Umorzenie wartości niematerialnych i prawnych.

Agnieszka Pokojska

 agnieszka.pokojska@infor.pl

Podstawa prawna

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2013r. poz. 330 ze zm.). Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.).