SKA muszą dostosować ewidencję księgową

Spółki komandytowo-akcyjne (dalej: SKA) muszą dostosować swoją księgowość do nowych obowiązków wynikających z faktu, że począwszy od 2014 roku, stały się podatnikami CIT i będą odprowadzać ten podatek do urzędu skarbowego. Zmiana dotyczy tych spółek, których rok obrotowy kończy się 31 grudnia 2013 r.

Jednak CIT w tym roku muszą płacić także spółki, które powstały po 12 grudnia 2013 r., a ich rok obrotowy nie skończył się 31 grudnia 2013 r. lub po 12 grudnia dokonały zmiany roku obrotowego. W tych przypadkach SKA są zobowiązane zamknąć księgi rachunkowe i sporządzić sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2013 r. Oznacza to, że pierwszy rok podatkowy takiej spółki rozpoczął się 1 stycznia 2014 r. i będzie trwał do końca przyjętego roku obrotowego. Takie postępowanie wynika z art. 4 ust. 2 ustawy z 8 listopada 2013 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku tonażowym.

Uzyskanie przez większe SKA statusu podatnika CIT może oznaczać konieczność ujmowania w księgach podatku odroczonego. Zgodnie z art. 37 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 330) podatnicy CIT muszą tworzyć aktywa i rezerwy z tytułu podatku odroczonego. [przykład]

Nie dotyczy to wszystkich spółek, ale tylko tych, których roczne sprawozdanie finansowe będzie podlegało w myśl art. 64 ust. 1 ustawy o rachunkowości obowiązkowemu badaniu.

Obowiązek tworzenia podatku odroczonego wynika z przejściowych różnic między podatkowymi a rachunkowymi zasadami rozliczeń. Ma na celu odzwierciedlenie przyszłych skutków podatkowych zdarzeń gospodarczych ujętych w księgach rachunkowych oraz w sporządzonym na ich podstawie sprawozdaniu finansowym. Wysokość podatku odroczonego ustala się przy uwzględnieniu stawek podatku dochodowego obowiązujących w roku powstania obowiązku podatkowego. Rezerwy tworzy się w przypadku różnic dodatnich (strona Wn konta 871 - Podatek dochodowy, strona Ma konta 841 - Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego). Powodują one powstanie w przyszłych okresach kwot zwiększających podstawę opodatkowania.

Przy czym różnica dodatnia powstaje w przypadku:

waktywów, gdy ich wartość księgowa jest większa od podatkowej,

wpasywów, gdy ich wartość księgowa jest mniejsza od podatkowej.

Z kolei aktywa z tytułu podatku odroczonego tworzy się w przypadku różnic ujemnych (strona Wn konta 670 - Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego, strona Ma konta 871 - Podatek dochodowy).

Różnica ujemna powstaje w przypadku:

waktywów, gdy ich wartość księgowa jest mniejsza od podatkowej,

wpasywów, gdy ich wartość księgowa jest większa od podatkowej.

OPINIA EKSPERTA

@RY1@i02/2014/007/i02.2014.007.00800010a.802.jpg@RY2@

Maciej Czapiewski biegły rewident, partner w HLB M2 Audyt

Spółki komandytowo-akcyjne, jako podatnicy CIT muszą w swoich księgach założyć konto rozrachunkowe, na którym będą ujmowane kwoty podatku zapłacone do urzędu skarbowego (po stronie Wn) oraz wartość podatku wynikającego z kalkulacji dochodu stanowiącego podstawę opodatkowania (po stronie Ma). Konto rozrachunkowe może otrzymać numer np. 224. Spółka powinna również założyć konta dla ujmowania aktywów i rezerw na odroczony podatek dochodowy (obowiązkowo dotyczy to spółek podlegających obligatoryjnemu badaniu rocznego sprawozdania finansowego). Ponadto niezbędne będzie konto wynikowe, na którym spółka będzie ujmować obciążenie wyniku finansowego brutto podatkiem. Zwykle takie konto ma numer 870. Naliczenie podatku wynikające z kalkulacji podatku bieżącego za okres obrotowy będzie ujmowane po stronie Wn tego konta (w korespondencji ze stroną Ma konta rozrachunkowego). Na koncie tym będą też ujmowane zmiany aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego (zwiększenia po stronie Ma) i rezerw na odroczony podatek dochodowy (zwiększenia po stronie Wn). Saldo konta na koniec roku obrotowego, odpowiadające co do zasady CIT (bieżącemu i odroczonemu) za rok obrotowy, podlega przeniesieniu na konto wyniku finansowego.

W przypadku spółek, które wcześniej nie prowadziły ewidencji pozwalającej bezpośrednio ustalić podstawę opodatkowania CIT, celowe jest takie rozbudowanie planu kont, by bezpośrednio na podstawie sald kont wynikowych możliwe było ustalenie podstawy opodatkowania. Oznacza to założenie odrębnych kont dla ujmowania przychodów i kosztów, które nie będą stanowiły kosztu lub przychodu podatkowego.

PRZYKŁAD

Przejściowa różnica

Podmiot posiada maszynę produkcyjną o wartości początkowej 200 000 zł. Wartość dotychczasowego umorzenia (podatkowa i księgowa) to 80 000 zł. W związku ze zmniejszonym popytem na produkowany towar zarząd podjął decyzję o dokonaniu odpisu aktualizującego w wysokości 60 000 zł. W takim przypadku wartość bilansowa środka trwałego to 60 000 zł, a podatkowa to 120 000 zł. W związku z tym przejściowa różnica między tymi wartościami wynosi 60 000 zł. Należy więc ująć aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego w kwocie (60 000 zł x 19 proc.) 11 400 zł.

Agnieszka Pokojska

agnieszka.pokojska@infor.pl

Podstawa prawna

Ustawa z 8 listopada 2013 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku tonażowym (Dz.U. poz. 1387).