Czy podwyższenie kapitału będzie kosztem

doradca podatkowy, starszy menedżer w PricewaterhouseCoopers, biuro we Wrocławiu

konsultant w PricewaterhouseCoopers, biuro we Wrocławiu

Wątpliwości w tym zakresie dotyczą prawa podatników do zaliczenia w koszty podatkowe tych kosztów, których powstanie wiąże się lub wynika z podwyższenia kapitału przez spółkę kapitałową. Mowa o takich kosztach, jak np. podatek od czynności cywilnoprawnych, opłaty notarialne czy koszty związane z przygotowaniem prospektu emisyjnego oraz doradztwa i obsługi prawnej związanej z wejściem na giełdę.

Niestety, organy podatkowe, a za nimi sądy administracyjne, od niedawna przyjmują stanowisko, że tego rodzaju koszty nie mogą być kosztem uzyskania przychodów. Koronnym argumentem jest stwierdzenie, że podwyższenie kapitału zakładowego prowadzi do pozyskania przez spółkę środków, które ex lege nie stanowią przychodu podatkowego. Zdaniem władz skarbowych, skoro wpływy nie są uznawane za podatkowe, to koszty doprowadzenia do takich wpływów nie mogą zostać uznane za koszty podatkowe. Takie podejście pomija wiele ważnych okoliczności.

Po pierwsze, takie podejście nie uwzględnia rego, że podwyższenie kapitału zakładowego nie jest celem samym w sobie. Spółka zdobywa kapitał po to, aby prowadzić działalność gospodarczą. Zdolność finansowa spółki może z kolei przekładać się na zdolność realizacji zamierzonych celów, a co za tym idzie, zdolność generowania przychodów podatkowych. Tym samym niezaprzeczalny jest związek między kosztami poniesionymi na zdobycie kapitału a przychodami spółki osiąganymi w wyniku prowadzonej działalności gospodarczej.

Po drugie, akceptacja poglądu, że koszty zdobycia kapitału zakładowego nie mogą zostać uznane za koszty uzyskania przychodów, prowadziłaby do generalnego wniosku, że wszelkiego rodzaju koszty, których poniesienie nie kończy się wpływem podatkowym, nie mogą być kosztami podatkowymi. I tak np. odsetki od zaciągniętej pożyczki nie mogłyby być kosztem podatkowym, bo wpływ środków z pożyczki nie stanowi przychodu podatkowego, podobnie jak nie mogłyby nimi być podatkowe koszty doradztwa, które spowodowały otrzymanie zwolnionej z opodatkowania dotacji.

Wreszcie analizowane stanowisko wydaje się pomijać okoliczność, że wiele z kosztów ponoszonych w związku z podwyższeniem kapitału wynika wprost z obowiązujących przepisów. Przykładowo kosztami, które w zasadzie nie zależą od dobrej woli podatnika, są koszty związane z koniecznością przygotowania i opublikowania przez spółkę giełdową prospektu emisyjnego. Jeżeli poniesienie określonego kosztu wynika z przepisów prawa, to trudno dyskutować, czy poniesienie kosztu było celowe czy też niecelowe z perspektywy osiągania przychodów podatkowych.

W związku z tym w obowiązujących przepisach istnieją podstawy pozwalające na zaliczenie do kosztów podatkowych kosztów związanych z uzyskaniem kapitału przez podatników.

OPRACOWAŁA EWA MATYSZEWSKA

Ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm.).