Od kiedy można dokonywać odpisów amortyzacyjnych

Stosowany w firmie system księgowy pozwala księgować do danego miesiąca sprawozdawczego (np. marca) w okresie do 14 dnia następnego miesiąca (do 14 kwietnia). Decyzję o ujawnieniu wyłączników podjęto w marcu, jednak fizycznego wprowadzenia wyłączników do ewidencji środków trwałych dokonano 2 kwietnia do okresu sprawozdawczego za marzec. Spółka uważa, że ujawnienia dokonała w marcu i amortyzację podatkową można naliczać od kwietnia.

Od kiedy należy rozpocząć naliczanie amortyzacji podatkowej w opisanym przypadku - pyta pan Adam z Rzepina.

O pomoc w rozwiązaniu tego problemu poprosiliśmy Izbę Skarbową w Krakowie i eksperta z TPA Horwath Sztuba Kaczmarek.

Odpisów amortyzacyjnych od ujawnionych środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych nieobjętych dotychczas ewidencją dokonuje się począwszy od miesiąca następującego po miesiącu, w którym te środki lub wartości niematerialne i prawne zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.

Pojęcie wprowadzenie oznacza - zacząć coś stosować lub oddać do użytku, zaś ujawnienie to odkryć coś, stwierdzić istnienie czegoś.

Ustawodawca wyraźnie wskazał, że data rozpoczęcia amortyzacji ujawnionych środków trwałych uzależniona jest od miesiąca, w którym środki trwałe zostały wprowadzone do ewidencji. Zatem decydujące znaczenie ma tutaj data rzeczywistego wprowadzenia środka trwałego do ewidencji, a nie data wybrana przez spółkę jako moment ujęcia środka w ewidencji. Wobec tego, jeżeli fizyczne wprowadzenie środka do ewidencji następuje w innym miesiącu niż ujęcie go w ewidencji, to odpisy amortyzacyjne powinny być naliczane od miesiąca następującego po tym, w którym środek wprowadzono do ewidencji. W omawianym konkretnie przypadku od maja.

konsultant w TPA Horwath Sztuba Kaczmarek

@RY1@i02/2010/061/i02.2010.061.086.015a.001.jpg@RY2@

Radosław Druć, konsultant w TPA Horwath Sztuba Kaczmarek

Stanowisko spółki nie jest prawidłowe, w związku z czym spółka nie będzie mogła rozpocząć amortyzacji urządzeń już od kwietnia, lecz dopiero od maja. Wpisanie środka trwałego do ewidencji z datą wsteczną oznacza dla organów podatkowych jego ujawnienie, które w opisanym przypadku nastąpiło w kwietniu, a nie w marcu. Z kolei od ujawnionych środków trwałych odpisów amortyzacyjnych dokonuje się dopiero od miesiąca następującego po miesiącu, w którym środki te zostały faktycznie wprowadzone do ewidencji. W rozpatrywanym przypadku za taki miesiąc należy więc uznać maj, mimo że na potrzeby prowadzonej działalności urządzenia były wykorzystywane już wcześniej.

W świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej ustawa o CIT) kluczowe dla ustalenia, od którego momentu jest możliwe dokonywanie odpisów amortyzacyjnych dla celów podatkowych, są następujące zdarzenia:

● składnik majątkowy spełnia ogólne warunki zaliczania go do środków trwałych określone w art. 16a ust. 1 ustawy o CIT;

● moment przekazania danego środka trwałego do używania;

● moment wprowadzenia składnika majątkowego do ewidencji środków trwałych.

Składniki majątku podlegające amortyzacji wprowadza się do ewidencji środków trwałych najpóźniej w miesiącu przekazania ich do użytkowania. Zwrot: przyjęcie do używania należy odczytywać jako faktyczne rozpoczęcie wykorzystywania środka trwałego do celów prowadzonej działalności gospodarczej. Istotny jest zatem moment, kiedy nastąpiło rzeczywiste oddanie środka trwałego do użytkowania, ale także czy w tej dacie był on kompletny i zdatny do użytku, zarówno faktycznie, jak i też w świetle poszczególnych przepisów prawa regulujących możliwość dopuszczenia poszczególnych składników majątku do użytkowania (wyjątek stanowią środki trwałe, których wartość początkowa nie przekracza 3,5 tys. zł. W tym przypadku podatnik sam decyduje, czy ująć w ewidencji dany środek trwały czy też nie).

Jeżeli jednak z jakichkolwiek względów wprowadzenie środka trwałego (o wartości powyżej 3,5 tys. zł) do ewidencji nastąpi z opóźnieniem, to będzie miało miejsce tzw. ujawnienie środka trwałego. Amortyzacji ujawnionych środków trwałych nieobjętych dotychczas ewidencją dokonuje się począwszy od miesiąca następującego po miesiącu, w którym te środki zostały wprowadzone do ewidencji.

W przedstawionej sytuacji miało miejsce ujawnienia środka trwałego. W związku z tym amortyzacja powinna być dokonywana począwszy od miesiąca następującego po miesiącu, w którym ujawniono środek trwały, tj. dokonano faktycznej czynności jego wprowadzenia do ewidencji środków trwałych. Bez znaczenia pozostaje fakt, że stosowany przez spółkę system księgowy umożliwia wprowadzenie danego środka trwałego z datą wcześniejszą - datą rozpoczęcia eksploatacji środka trwałego lub podjęcia decyzji o jego ujawnieniu. Oznacza to, że jeśli nawet środek trwały został oddany do używania we wcześniejszym okresie, ale do ewidencji został technicznie wprowadzony w kwietniu, to należy potraktować go jak środek trwały ujawniony w miesiącu, w którym doszło do jego wprowadzenia do ewidencji. Odpisy amortyzacyjne mogą być zatem dokonywane począwszy od miesiąca następującego po miesiącu ich wprowadzenia do ewidencji środków trwałych (tj. od maja).

Pewne zamieszanie w tej kwestii mogą powodować przepisy ustawy o rachunkowości, które rozpoczęcie amortyzacji uzależniają od momentu przyjęcia środka trwałego do używania, nie zaś od momentu technicznego wprowadzenia ich do ewidencji. Należy zwrócić jednak uwagę, że zasady te nie przekładają się bezpośrednio na zasady przewidziane w ustawie o CIT. Dla celów bilansowych istotne jest posiadanie dowodów potwierdzających przekazanie danego składnika majątkowego do używania w konkretnej dacie. Sam fakt technicznego przeprowadzenia czynności wprowadzenia środka trwałego do używania nie ma znaczenia dla celów księgowych.

Zupełnie inaczej rzecz się ma z amortyzacją w rozumieniu przepisów podatkowych. W tym przypadku także faktyczne wprowadzenie do ewidencji (a nie wyłącznie moment przyjęcia do używania środka trwałego) ma wpływ na możliwość dokonywania odpisów amortyzacyjnych przez podatnika.

Ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm.).