Od dochodu na nabycie udziałów trzeba zapłacić podatek

Dochód fundacji, której celem statutowym nie jest prowadzenie działalności gospodarczej, przeznaczony i wydatkowany na zakup udziałów w spółce kapitałowej, nie był w 2004 roku zwolniony z podatku dochodowego. Takie stanowisko potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 10 sierpnia 2009 r. (II FPS 4/09). Tym samym sąd odmówił fundacji prawa do objęcia tego rodzaju dochodu zwolnieniem zawartym w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Fundacja w 2004 r. objęła udziały w spółce mieszkaniowej. Na ich zakup wydała część dochodu zadeklarowanego jako zwolniony z podatku. Jako podstawę zwolnienia fundacja wskazała art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Przepis ten stanowi, że zwolnione są dochody podatników, których celem statutowym jest m.in. działalność naukowa, naukowo-techniczna, oświatowa w części przeznaczonej na te cele. Ponadto art. 17 ust. 1e uznaje, że zwolnienie dotyczy również lokowania dochodów poprzez nabycie m.in. obligacji, papierów wartościowych, jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych. W ocenie fundacji takim lokowaniem dochodu jest też nabycie udziałów komercyjnej spółki. Organy podatkowe uznały, że fundacja popełniła błąd.

Ostatecznie sprawą zajął się poszerzony skład NSA. Uchwała okazała się niekorzystna dla fundacji. W jej uzasadnieniu sąd dokonał szczegółowej interpretacji dotyczącej wydatkowania dochodu fundacji na cele statutowe i pojęcia lokowanie.

Wynika z niego, że fundacje, które chcą skorzystać ze zwolnienia na cele statutowe, muszą pamiętać, że dochód musi być nie tylko przeznaczony na cel statutowy, lecz także na ten cel wydatkowany. NSA podkreślił, że samo tylko przeznaczenie dochodu na cele statutowe lub inne społecznie użyteczne i preferowane przez ustawodawcę nie wystarczy do zachowania prawa do zwolnienia. Wydatkowanie dochodu na inny niż statutowy lub społecznie użyteczny cel wyłączy zwolnienie.