jak wybrać najkorzystniejszą metodę amortyzacji samochodu firmowego

radca prawny, partner w WKB Wierciński, Kwieciński, Baehr

Dla większości przedsiębiorców samochód to niezbędne narzędzie pracy. Zakup samochodu wiąże się z określonymi wydatkami, które nie pozostają bez wpływu na dalsze koszty prowadzonej działalności gospodarczej.

Wydatki na zakup samochodu nie stanowią kosztów uzyskania przychodów, a dopiero odpisy amortyzacyjne mogą zostać uznane za koszt. Warunkiem niezbędnym, umożliwiającym dokonywanie odpisów amortyzacyjnych, jest wprowadzenie samochodu do ewidencji środków trwałych.

W przypadku samochodów osobowych (czyli pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony, konstrukcyjnie przeznaczonych do przewozu nie więcej niż dziewięciu osób łącznie z kierowcą) podstawowym kryterium dokonania odpisów amortyzacyjnych będzie ich wartość. Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów odpisów z tytułu zużycia samochodu osobowego, w części ustalonej od wartości samochodu przewyższającej równowartość 20 tys. euro (czyli około 86 tys. zł). Tym samym, jeżeli przedsiębiorca zamierza kupić drogi samochód, musi pamiętać, że nie zostanie on w pełni zaliczony do kosztów uzyskania przychodu.

Inaczej sprawa wygląda w przypadku samochodów ciężarowych (pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony lub o mniejszej ładowności, mających np. jeden rząd siedzeń, który oddzielony jest od części przeznaczonej do przewozu ładunków ścianą lub trwałą przegrodą, np. van, lub mających więcej niż jeden rząd siedzeń, które oddzielone są od części przeznaczonej do przewozu ładunków ścianą lub trwałą przegrodą, które mają otwartą część przeznaczoną do przewozu ładunków, np. pick-up. Do tego typu samochodów nie stosuje się ograniczenia w postaci maksymalnej wartości pojazdu 20 tys. euro.

Przepisy nie przewidują dla podatnika wielu preferencyjnych metod amortyzacji samochodu osobowego. Brak jest przede wszystkim możliwości bezpośredniego zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wartości początkowej samochodu (amortyzacja jednorazowa). Oznacza to, że przedsiębiorca nie będzie mógł zmniejszyć przychodu o całą kwotę wydaną na zakup samochodu w danym roku. Metoda degresywna (czyli zmienna podstawa dokonywania odpisów amortyzacyjnych) nie znajdzie również zastosowania. Przedsiębiorcy pozostaje jedynie możliwość skorzystania z metody liniowej, która w uproszczeniu polega na dokonywaniu odpisów amortyzacyjnych od stałej podstawy, co miesiąc możliwe jest naliczanie równych rat amortyzacji od miesiąca następującego po miesiącu, w którym samochód został wprowadzony do ewidencji, aż do całkowitego jego zamortyzowania. Odpowiednie zastosowanie znajdą stawki amortyzacyjne określone w wykazie stanowiącym załącznik do ustawy o CIT – obecnie podstawowa stawka wynosi 20 proc.

Pewnym wyjściem jest zakup używanego samochodu (dla celów amortyzacji uznaje się samochód za używany, jeżeli podatnik udowodni, że przed jego nabyciem był wykorzystywany co najmniej przez sześć miesięcy). W takim przypadku możemy zastosować indywidualne stawki amortyzacji. Stawka ta może wynieść nawet 40 proc. Powyższe rozwiązanie pozwoli na skrócenie okresu amortyzacji do dwóch i pół roku. Przedsiębiorca powinien rozważyć nabycie używanego samochodu osobowego, jeżeli chce wydatek związany z jego zakupem zaliczyć jak najszybciej do kosztów uzyskania przychodów.

W przypadku samochodu ciężarowego (w rozumieniu ustawy o CIT, np. van, pic-kup), przedsiębiorca ma większy wybór, jeżeli chodzi o amortyzację. Może skorzystać z amortyzacji jednorazowej oraz degresywnej. Wprowadzając pojazd używany, możemy również wybrać indywidualne stawki amortyzacji.