Pierwsza rata leasingowa może być kosztem podatkowym

W maju 2010 r. spółka zawarła umowę leasingu operacyjnego samochodu ciężarowego o wartości 169 312,30 zł na okres 3 lat. Opłata wstępna zgodnie z umową wynosi 0 zł. Pierwsza rata miesięczna za czerwiec 2010 r. stanowi wartość 75 721,51 zł, a pozostałe raty miesięczne są zmienne i wynoszą od 2500 do 2700 zł. Czy pierwsza rata leasingowa wynikająca z harmonogramu opłat w wysokości 75 721,51zł jest kosztem uzyskania przychodów zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?

Ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm.) nie zawiera wykazu wydatków, które przesądzają o ich zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów. Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT.

Sposób, w jaki należy rozliczyć koszty uzyskania przychodów, zwłaszcza te, które odnoszą się nie tylko do roku podatkowego, w jakim zostały poniesione, ale i do lat następnych, jest uzależniony od tego, czy dany wydatek można zakwalifikować do kosztów bezpośrednio czy pośrednio związanych z przychodami.

Koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami, poniesione w latach poprzedzających rok podatkowy oraz w roku podatkowym, są potrącalne w tym roku podatkowym, w którym osiągnięte zostały odpowiadające im przychody.

Koszty uzyskania przychodów, inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodami, są potrącalne w dacie ich poniesienia. Jeżeli koszty te dotyczą okresu przekraczającego rok podatkowy, a nie jest możliwe określenie, jaka ich część dotyczy danego roku podatkowego, to stanowią koszty uzyskania przychodów proporcjonalnie do długości okresu, którego dotyczą.

Za dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodu uważa się dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych (zaksięgowano) na podstawie otrzymanej faktury (rachunku), albo dzień, na który ujęto koszt na podstawie innego dowodu w przypadku braku faktury (rachunku), z wyjątkiem sytuacji gdy dotyczyłoby to ujętych jako koszty rezerw albo biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów.

Umowa leasingu operacyjnego, aby wywoływała na gruncie prawa podatkowego skutki, m.in. w postaci uprawnienia korzystającego do zaliczania do kosztów opłat ponoszonych przez niego w podstawowym okresie umowy z tytułu używania przedmiotu leasingu, musi spełniać warunki określone w art. 17b ustawy o CIT. Wówczas raty leasingowe opłacane przez korzystającego jako dotyczące ściśle określonego czasu nieprzekraczającego roku podatkowego są zaliczane do kosztów uzyskania przychodów jednorazowo w dacie ich poniesienia.

Umowa leasingu należy do umów nazwanych, umożliwiających korzystanie z cudzej rzeczy w określony sposób, uregulowanych w kodeksie cywilnym. Kodeks stworzył tylko ogólne przepisy chroniące interesy obydwu stron umowy leasingu, strony jednak w ramach tych przepisów mogą dowolnie kształtować swoje prawa i obowiązki. Wysokość rat leasingowych jest również ustalana indywidualnie w zależności od wysokości opłaty wstępnej, czasu trwania umowy i rodzaju przedmiotu leasingu. Bez względu na nazewnictwo, gdy pierwsza rata (czynsz inicjalny, opłata wstępna) warunkuje zawarcie umowy leasingu, ma charakter opłaty, bez której nie dojdzie do podpisania umowy, na gruncie przepisów prawa podatkowego, powinna być rozliczana w czasie. Gdy zaś pierwsza rata, nawet jeśli w sposób istotny różni się od pozostałych, tzn. jest od nich dużo wyższa, poniesiona już po zawarciu umowy i dostarczeniu przedmiotu leasingu do używania, ma status raty, zaliczana jest do kosztów uzyskania przychodów jednorazowo w dacie jej poniesienia.

Interpretacja indywidualna dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 19 października 2010 r. (nr IPPB3/423-494/10-2/GJ).

Oprac. Ewa Matyszewska