W nowelizacji ustawy o CIT brakuje ważnego przepisu przejściowego

@RY1@i02/2010/221/i02.2010.221.183.002a.001.jpg@RY2@

Artur Cmoch, doradca podatkowy, wspólnik w Kancelarii Grynhoff Woźny Wspólnicy

Od 1 stycznia 2011 r. mają wejść w życie ważne zmiany w ustawach regulujących podatki dochodowe. Niestety pośpiech związany z uchwalaniem nowych przepisów odbił się na ich jakości. Ustawodawca zapomniał o jednej z naczelnych zasad związanych ze zmianami w podatkach dochodowych, a mianowicie o zakazie zmian w trakcie roku podatkowego.

Przepisy nowelizacji mają zastosowanie do uzyskanych dochodów (poniesionej straty) od 1 stycznia 2011 r. Ustawodawca, zdaje się, zapomniał, że przepisy ustawy o CIT przewidują, że rokiem podatkowym jest rok kalendarzowy, chyba że podatnik postanowi inaczej w statucie albo w umowie spółki i zawiadomi o tym właściwego naczelnika urzędu skarbowego; wówczas rokiem podatkowym jest okres kolejnych 12 miesięcy kalendarzowych.

Wielu podatników korzysta z tej możliwości i wybiera rok podatkowy, który nie pokrywa się z rokiem kalendarzowym. W przypadku tych podatników wejście w życie ustawy w obecnym kształcie oznaczać będzie, że obowiązujące ich przepisy z zakresu podatku dochodowego zmienią się w trakcie trwającego roku podatkowego.

W świetle dotychczasowego orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego nie budzi wątpliwości, że zmiany w podatkach dochodowych nie mogą wchodzić w życie w trakcie roku podatkowego, a ponadto powinny być ogłaszane z zachowaniem miesięcznego vacatio legis. W przypadku zatem podatników, których rok podatkowy nie pokrywa się z rokiem kalendarzowym, wymogi wynikające z orzecznictwa trybunału nie zostały spełnione. Wymaga przy tym podkreślenia, że większość z uchwalonych przez Sejm zmian jest dla podatników niekorzystna, zatem tym bardziej wymogi przewidziane dla trybu zmian przepisów z zakresu podatku dochodowego powinny zostać dotrzymane.

Jako przykład niekorzystnej nowelizacji przepisów wskazać można zmiany odnoszące się do zasad opodatkowania wkładów wnoszonych do spółek osobowych. W skrócie znowelizowane przepisy wyłączają możliwość określenia przez spółkę osobową wartości wnoszonych jako wkład składników po ich wartości rynkowej określonej na dzień wniesienia wkładu. Art. 8 oraz art. 9 nowelizacji przewidują, że do składników majątku wprowadzonych przez spółkę osobową do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych do 31 grudnia 2010 r. stosuje się zasady amortyzacji obowiązujące na dzień wprowadzenia ich do ewidencji. Ponadto do przychodów z odpłatnego zbycia przedmiotu wkładu wniesionego do spółki osobowej do 31 grudnia 2010 r. stosuje się zasady ustalania kosztów uzyskania przychodu obowiązujące w dniu 31 grudnia 2010 r.

W powołanych przepisach ustawodawca wprost potwierdza, że zmiany zawarte w nowelizacji mają charakter merytoryczny. Wyraźnie została bowiem określona granica stosowania nowych i starych regulacji - granicą tą jest 31 grudnia 2010 r. Z wcześniejszych wyjaśnień wynika, że w przypadku części podatników rok podatkowy nie pokrywa się z rokiem kalendarzowym. Obecne brzmienie przepisów nowelizacji powoduje zatem, że dla części podatników powołany 31 grudnia przypadnie w trakcie trwania roku podatkowego. Wbrew orzecznictwu TK w przypadku tych podatników niekorzystne zmiany wejdą w życie w trakcie roku podatkowego.

Omawianymi zmianami na najbliższym posiedzeniu zajmie się Senat. Miejmy nadzieję, że senatorowie odpowiedni przepis przejściowy wprowadzą.

em