Reprezentacja i reklama w interpretacjach podatkowych

W siedzibie firmy brak jest odpowiednich pomieszczeń, w których można byłoby przyjmować kontrahentów. W celu zapewnienia jak najbardziej dogodnych warunków do rozmów, pracownicy firmy spotykają się z kontrahentami poza siedzibą firmy. Bezpośrednie kontakty z partnerami biznesowymi pozwalają na omówienie spraw związanych z działalnością firmy, poznanie potrzeb klientów, przygotowanie odpowiedniej oferty, ustalenie warunków współpracy. Podczas takich spotkań strony zamawiają napoje, posiłki oraz napoje alkoholowe, które są spożywane w czasie spotkania. Przeważnie osoby zapraszające na spotkanie pokrywają rachunek. Nabywane usługi gastronomiczne nie noszą cech okazałości czy wystawności, są według spółki standardem. Ponoszone wydatki przyczyniają się do lepszej współpracy, a co za tym idzie do osiągnięcia przychodu.

Czy ponoszone wydatki na konsumpcję posiłków, napoi bezalkoholowych oraz alkoholowych stanowią koszt podatkowy?

Na płaszczyźnie gospodarczej reprezentacja powinna być rozumiana jako działania, które polegają na kontaktach oficjalnych i handlowych z innymi podmiotami gospodarczymi i które mają na celu kształtowanie oraz utrwalanie korzystnego, pozytywnego wizerunku firmy, np. przez sposób podejmowania kontrahentów, poczęstunek, wręczanie upominków. Reprezentacja ponadto nie musi odnosić się wyłącznie do okazałości, wystawności, ale przejawiać w dobrym reprezentowaniu firmy. W konsekwencji o reprezentacji należy mówić w odniesieniu do każdych działań mających na celu stworzenie i utrwalenie jak najkorzystniejszego wizerunku firmy na zewnątrz, to jest w relacji z kontrahentami (ich przedstawicielami), gośćmi i potencjalnymi klientami.

Brak więc podstaw, by twierdzić, że celem poniesienia wydatków musi być wyłącznie kreowanie wizerunku firmy - ustawodawca wyłączył z kosztów wszystkie te wydatki, które dotyczą reprezentacji - niezależnie od stopnia ich wpływu na wizerunek. Nie ma w tej kwestii również potrzeby odwoływania się do nieokreślonych, niesprecyzowanych, ogólnikowo wskazanych jako powszechne, norm czy zwyczajów przyjętych w tzw. obrocie gospodarczym. Przyjęcie odmiennego stanowiska mogłoby prowadzić do sformułowania np. błędnego stwierdzenia, że wydatki na spotkanie i stosunkowo niewielki poczęstunek w prestiżowej restauracji nie będą uznane za reprezentację, gdyż spotkanie miało także charakter biznesowy, a celem poniesienia wydatków nie było kreowanie wizerunku firmy. Spotkanie służyło bowiem omawianiu bieżących spraw dotyczących wyłącznie współpracy podmiotu z danym kontrahentem (kontrahentami), np. warunków sprzedaży towarów, przedstawienia aktualnej oferty handlowej, negocjacji umów itp. Jednostka - w swoim subiektywnym odczuciu - ponosiła wydatki na zwykłe, drobne posiłki, a swoim działaniem nie wyszła poza ustalone na świecie w tego typu podmiotach gospodarczych normy czy zwyczaje.

Wydatki spółki z tytułu zakupywanych w restauracji posiłków dla kontrahentów oraz napojów alkoholowych i bezalkoholowych stanowią bez wątpienia wydatki o charakterze reprezentacyjnym. Biorąc pod uwagę, że spotkania z kontrahentami odbywają się w lokalu gastronomicznym, a w czasie ich trwania omawiane są różnorakie warunki współpracy, wątpliwości budzi miejsce takiego spotkania, tj. lokal gastronomiczny. Ponoszone przez spółkę wydatki na usługi gastronomiczne w lokalach zewnętrznych wiążą się z tworzeniem i utrwalaniem pozytywnego wizerunku firmy, a zatem nie mogą być uznane za koszt uzyskania przychodów. Ich charakter bezsprzecznie świadczy o kreowaniu pozytywnego wizerunku firmy, czyli kształtowaniu lepszego postrzegania spółki na zewnątrz.

W odróżnieniu od spotkań organizowanych w siedzibie podatnika w przypadku spotkań biznesowych w restauracji trudno mówić o braku chęci wyeksponowania zasobności podmiotu gospodarczego, zaś podawanym tam posiłkom i napojom (zwłaszcza w postaci lunchu, obiadu lub kolacji) odmówić cech okazałości i wystawności. Są to więc typowe wydatki reprezentacyjne, które wolą ustawodawcy wyłączone zostały z kosztów uzyskania przychodów.

Organy podatkowe od lat konsekwentnie wskazują, że wydatki stanowiące wydatki reprezentacyjne nie są kosztem podatkowym, co w ich ocenie wynika z art. 16 ust. 1 pkt. 28 ustawy o CIT przewidującego, że koszty reprezentacji, w szczególności poniesione na usługi gastronomiczne, zakup żywności oraz napojów, w tym alkoholowych, nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów. Przy definiowaniu reprezentacji organy najczęściej sięgają po definicję językową. Dodatkowo wskazuje się za NSA, że reprezentacja nie musi odnosić się do okazałości, wystawności, a odnosi się do dobrego reprezentowania firmy, które może polegać na odpowiednim ubiorze pracowników, wystroju firmy, jego logo, tablicach informacyjnych, sposobie podejmowania interesantów i kontrahentów. Również w doktrynie przyjmuje się już powszechnie, że reprezentacja to przede wszystkim działania polegające na kontaktach oficjalnych i handlowych z innymi podmiotami gospodarczymi, związane w szczególności z utrzymywaniem delegacji lub kontrahentów, uczestnictwem w przyjęciach związanych z pobytem tych podmiotów. Z tego punktu widzenia, niezależnie od argumentów spółki (nietrafionych), stanowisko organu należy uznać za zasadne. O reprezentacji należy bowiem mówić w odniesieniu do każdych działań mających na celu stworzenie i utrwalenie jak najkorzystniejszego wizerunku firmy na zewnątrz, to jest w relacji z kontrahentami (ich przedstawicielami), gośćmi i potencjalnymi klientami. W praktyce oczywiście precyzyjne rozgraniczenie wydatków na reprezentację (niestanowiących kosztów) i innych (np. reklamowych), które mogą stanowić koszty, nie zawsze jest możliwe i każdorazowo powinno być szczegółowo badane, tym niemniej w przedmiotowym przypadku, w świetle przepisów, istniejącego orzecznictwa i stanowisk doktryny, podejście organu jest prawidłowe.

@RY1@i02/2010/203/i02.2010.203.086.0007.001.jpg@RY2@

Katarzyna Bieńkowska doradca podatkowa w Dewey & LeBoeuf

IZBA SKARBOWA W BYDGOSZCZY o wydatkach przy prowadzeniu działalności gospodarczej

Spółka jest producentem leków, a także suplementów diety, wyrobów medycznych oraz kosmetyków. W celu reklamy i promocji produktów spółka zleca prowadzenie szeroko pojętych działań marketingowych, reklamowych i promocyjnych. Działania te obejmują m.in. organizację spotkań promocyjnych dla lekarzy lub osób prowadzących obrót lekami. W spotkaniach uczestniczyć mogą również pacjenci, jednak wyłącznie w tych sytuacjach, w których możliwość kierowania reklamy produktów do pacjentów nie jest ograniczona prawem. Bezpośrednią organizacją spotkań promocyjnych, jak i świadczeniem innych usług w zakresie reklamy, promocji i marketingu produktów, zajmuje się spółka z o.o., która świadczy na rzecz spółki usługi w tym zakresie.

Czy koszt związany z zakupem usługi promocyjno-reklamowej polegającej na organizacji spotkań promocyjnych w odniesieniu do leków, suplementów diety, wyrobów medycznych i kosmetyków spółki może zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodu?

Jeżeli głównym celem organizacji opisanych spotkań jest reklama i promocja oferowanych przez spółkę leków, suplementów diety, wyrobów medycznych oraz kosmetyków, to wydatki na ich organizację mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.

W szczególności wydatki na usługi gastronomiczne w postaci symbolicznego poczęstunku można wówczas uznać za koszt podatkowy, o ile stanowią przejaw gościnności niewykraczający poza główny cel tych spotkań.

W przypadku jednak, gdy możliwość uczestniczenia w spotkaniach mają faktycznie tylko wyselekcjonowani aktualni partnerzy handlowi spółki - grupa podmiotów o określonym potencjale - i jeśli spotkania te zostały przygotowywane z myślą o budowaniu relacji z nimi, wydatki na ich organizację, w tym koszty usług gastronomicznych, mają charakter reprezentacyjny.

Wobec niezdefiniowanego na gruncie ustaw podatkowych pojęcia reprezentacji prawnopodatkowa kwalifikacja tych wydatków z założenia ma więc charakter ocenny.

Innymi słowy, wskazane przez spółkę koszty mogą mieć zarówno znamiona wydatków na promocję i reklamę produktów, jak i na reprezentację, w zależności od całokształtu okoliczności związanych z ich organizacją. Jednoznaczne przesądzenie o charakterze tych kosztów wymagałoby przeprowadzenia postępowania dowodowego. Ocena podatkowa poszczególnych kosztów ponoszonych na organizację spotkań w każdym przypadku powinna być dokonywana indywidualnie i całościowo.

Wydatki na organizację spotkań promocyjnych i reklamowych, w szczególności gdy dotyczą przekazywania informacji o produktach spółki, elementów wiedzy medycznej na ich temat, spełniają przesłanki uznania ich za koszt uzyskania przychodów, o ile wydatki te nie mają charakteru kosztów reprezentacji, pod warunkiem ich właściwego udokumentowania oraz wykazania racjonalności dla osiągnięcia przychodu.

To na podatniku ciąży obowiązek wykazania związku poniesionych wydatków z przychodami, bo to on wywodzi skutki prawne w postaci zmniejszenia zobowiązania podatkowego. Dlatego też spółka powinna mieć dowody dokumentujące zarówno promocyjno-reklamowy charakter tych spotkań, jak i ich zakres, dzięki czemu możliwe będzie powiązanie poniesionych wydatków z przychodami uzyskiwanymi przez spółkę z prowadzonej działalności gospodarczej oraz wykazanie racjonalności i celowości poniesionych wydatków.

Zgodnie z ogólną regułą kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT. Nie stanowią kosztów koszty reprezentacji, w szczególności poniesione na usługi gastronomiczne, zakup żywności oraz napojów, w tym alkoholowych. Odnosząc się do opisanej we wniosku sytuacji, dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy uznał za prawidłowe stanowisko podatnika w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów wydatków ponoszonych w związku z zakupem usługi promocyjno-handlowej, pod warunkiem właściwego udokumentowania poniesienia tych wydatków oraz ich związku z przychodami. Jednocześnie dyrektor izby podkreślił, że z powodu braku zdefiniowania na gruncie ustaw podatkowych pojęcia reprezentacji, prawnopodatkowej kwalifikacji przedmiotowych wydatków należy dokonywać, mając na względzie całokształt faktycznych okoliczności, w których wydatki te są ponoszone.

@RY1@i02/2010/203/i02.2010.203.086.0007.002.jpg@RY2@

Katarzyna Sala prawnik w Auxilium

IZBA SKARBOWA W BYDGOSZCZY o szkoleniu pracowników

Spółka prowadzi działalność w zakresie handlu zmieloną skałą wykorzystywaną do produkcji szkła, ceramiki oraz w odlewnictwie. Raz do roku spółka organizuje spotkanie handlowców General Seels Meeting dla podmiotów z grupy. Uczestnikami spotkania są dyrektorzy generalni, kierownicy produkcji, menedżerowie głównych klientów międzynarodowych, handlowcy oraz pracownicy działów finansowych. W trakcie spotkania prowadzone są szkolenia dotyczące sposobów sprzedaży, negocjacji umów handlowych i szczegółowych informacji technicznych o nowych zastosowaniach produktów będących w ofercie grupy. Organizacja takiego szkolenia podyktowana jest potrzebą dobrej znajomości parametrów technicznych bardzo specyficznego produktu, w celu lepszego zaprezentowania klientowi możliwości tego produktu, zwłaszcza w zakresie uzyskania oszczędności w zużyciu energii. Spotkania takie przyczyniają się w dużej mierze do zwiększenia obrotów firmy. Koszty związane z organizacją General Seels Meeting obejmują koszty wynajęcia sali szkoleniowej wraz ze sprzętem multimedialnym umożliwiającym prowadzenie prezentacji, catering - drobny poczęstunek w trakcie szkolenia, lunch w trakcie przerwy w szkoleniu, przejazdy taksówkami lub komunikacją miejską do miejsca, w którym odbywa się szkolenie, usługi tłumaczenia. Dodatkowo spółka ponosi koszty zakwaterowania w hotelu uczestników niebędących jej pracownikami. Spotkania General Seels Meeting trwają zazwyczaj dwa do trzech dni. W czasie po zakończeniu szkolenia organizowane są też imprezy towarzyszące dla uczestników General Seels Meeting, np. kolacja powitalna lub wycieczka.

Czy wydatki wymienione w związku z organizacją spotkań General Seels Meeting oraz szkoleń dla pracowników spółki mogą stanowić koszty?

Wszystkie poniesione wydatki, po wyłączeniu zastrzeżonych w ustawie, są kosztami uzyskania przychodów, o ile pozostają w związku przyczynowo-skutkowym z przychodami, w tym służą zabezpieczeniu funkcjonowania źródła przychodów. Co istotne również, muszą być to wydatki, dzięki którym podatnik może osiągnąć przychód podlegający opodatkowaniu.

W sytuacji gdy głównym celem organizacji spotkania General Seels Meeting jest m.in. reklama produktów oferowanych przez podatnika (w stosunku do menedżerów głównych klientów międzynarodowych) czy też umożliwienie podjęcia ważnych decyzji związanych z działalnością firmy, przez udział w spotkaniu osób wchodzących w skład grupy, w trakcie którego prowadzone są szkolenia dotyczące sposobów sprzedaży, negocjacji umów handlowych i szczegółowych informacji technicznych o nowych zastosowaniach produktów, to wydatki na organizację części merytorycznej takich spotkań mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. A zatem spełniając te warunki, ponoszone przez spółkę wydatki na organizację szkoleń podczas spotkań General Seels Meeting w postaci: kosztów wynajęcia sali szkoleniowej wraz ze sprzętem multimedialnym umożliwiającym prowadzenie prezentacji, cateringu (drobnego poczęstunek w trakcie szkolenia), lunchu w trakcie przerwy w szkoleniu, przejazdów taksówkami lub komunikacją miejską do miejsca, w którym odbywa się szkolenie, usług tłumaczenia, kosztów zakwaterowania w hotelu uczestników niebędących pracownikami spółki, mogą stanowić koszty uzyskania przychodów.

W szczególności wynagrodzenie za usługi gastronomiczne oraz zakwaterowanie można wówczas uznać za koszt podatkowy, o ile zapewnienie wyżywienia i kwaterunku stanowi przejaw gościnności niewykraczający poza główny cel spotkania, jakim jest szkolenie.

W przypadku jednak, gdy możliwość uczestniczenia w spotkaniu mają faktycznie tylko wyselekcjonowani aktualni partnerzy handlowi spółki - grupa podmiotów o określonym potencjale - i jeśli spotkanie to zostało przygotowywane z myślą o budowaniu relacji z nimi, wydatki na jego organizację, w tym koszty usług gastronomicznych oraz zakwaterowania, mają charakter reprezentacyjny.

Wydatki na organizację spotkań handlowych General Seels Meeting w części związanej bezpośrednio z działalnością spółki (szkolenia), w szczególności gdy dotyczą one sposobów sprzedaży, negocjacji umów handlowych i szczegółowych informacji technicznych o nowych zastosowaniach produktów będących w ofercie grupy, spełniają przesłanki uznania ich za koszt uzyskania przychodów, o ile te wydatki nie mają charakteru kosztów reprezentacji, pod warunkiem ich właściwego udokumentowania oraz wykazania.

Przy czym warunków zaliczenia wydatków do kosztów nie spełniają pozostałe opisane we wniosku wydatki związane z organizacją imprez towarzyszących szkoleniu (zwiedzanie, kolacja powitalna).

W komentowanej interpretacji indywidualnej dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy podtrzymuje zajmowane dotychczas stanowisko organów podatkowych w zakresie zasad zaliczenia do kosztów wydatków związanych z organizacją szkoleń dla pracowników i pracowników innych spółek w grupie, w tym wydatków ponoszonych na organizowanie imprez towarzyszących takim spotkaniom. Zgodnie bowiem z obecnym trendem urzędy skarbowe najczęściej kwestionują możliwość zaliczenia w koszty wydatków na imprezy rozrywkowe towarzyszące szkoleniom obejmujące wycieczki, zwiedzanie atrakcji turystycznych czy kolacje. Wielokrotnie potwierdzano, że reprezentacja wobec własnych pracowników nie istnieje. Gdyby wobec tego przyjąć, że wydatki zostałyby proporcjonalnie pokryte przez poszczególne firmy z grupy, które swoich pracowników wysłały na takie szkolenie wraz z imprezami towarzyszącymi, prawdopodobnie fiskus problemu by nie dostrzegł. Sęk w tym, że jednak firma pokrywa pobyt wszystkich osób, w tym nie swoich pracowników, a skoro wobec obcych reprezentacja istnieje, dyrektor izby te działania w ten utarty sposób interpretuje.

Wszelkie imprezy organizowane dla pracowników mają na celu ich integrację i poprawienie atmosfery pracy, co w efekcie przekłada się na poprawę wydajności pracy i zwiększenie przychodów. Należałoby zatem uznać, że wydatki takie są związane z prowadzoną działalnością i mogą być zaliczone w koszty. Stanowisko organu podatkowego w tym zakresie trzeba zatem uznać za zbyt rygorystyczne.

@RY1@i02/2010/203/i02.2010.203.086.0007.003.jpg@RY2@

Katarzyna Zembrzuska młodszy konsultant w Independent Tax Advisers Doradztwo Podatkowe

IZBA SKARBOWA W BYDGOSZCZY o klasyfikacji źródeł przychodów

Podatnik jest uczestnikiem internetowego programu partnerskiego, którego organizatorem jest firma z siedzibą w Irlandii. Osiąga przychody z tytułu udostępniania temu podmiotowi zagranicznemu miejsca na reklamy na własnej stronie internetowej. Gromadzi środki pieniężne w euro, które uzyskiwane są przez umieszczanie reklam internetowych dostarczanych przez firmę zagraniczną na prowadzonej przez podatnika prywatnej stronie internetowej. Do programu partnerskiego podatnik przystąpił przez akceptację za pomocą internetu warunków współpracy zawartych na stronie firmy.

Jaką formę opodatkowania należy zastosować, rozliczając przychody z tytułu uczestnictwa w programie partnerskim?

Dla celów podatkowych dana działalność prowadzona przez podatnika może być uznana za działalność gospodarczą, pod warunkiem że nie są to przychody m.in. z: działalności wykonywanej osobiście, najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy oraz innej umowy o podobnym charakterze, odpłatnego zbycia innych rzeczy.

Pojęcie pozarolniczej działalności gospodarczej użyte w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.) opiera się na trzech przesłankach: zarobkowym celu działalności, wykonywaniu działalności w sposób zorganizowany i ciągły, prowadzeniu działalności we własnym imieniu i na własny lub cudzy rachunek.

Za przychody z innych źródeł uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14 ustawy o PIT, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12- 14 i 17 ustawy o PIT oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach. Sformułowanie w szczególności wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w art. 20 ust. 1 ustawy o PIT. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe. Do przychodów z innych źródeł należy zatem zaliczyć każdy przychód, który spełnia łącznie dwa warunki: po pierwsze nie jest zaliczany do źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1 - 8 ustawy o PIT, a po drugie nie jest wyłączony z przedmiotowego zakresu podatku dochodowego od osób fizycznych.

Przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Gdy wykonywanie usług dokonywane jest przez podatnika w sposób ciągły i zorganizowany, we własnym imieniu i na własny lub cudzy rachunek, w celu zarobkowym, tzn. z nastawieniem na zysk, wówczas posiada znamiona pozarolniczej działalności gospodarczej.

W analizowanej sprawie czynności związane z udostępnianiem miejsca na reklamy na własnej stronie internetowej nie noszą znamion pozarolniczej działalności. Nie jest również spełnione - niezbędne do uznania świadczonych usług za prowadzenie działalności gospodarczej - kryterium zorganizowania w ramach podmiotu określonego administracyjnoprawnie, uczestniczącego w obrocie gospodarczym.

W konsekwencji uzyskany przez podatnika przychód będzie podlegał - w roku uzyskania - opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych jako przychód z innych źródeł. Powinien być on wykazany w zeznaniu rocznym składanym za określony rok podatkowy (rok uzyskania dochodu) jako przychód z innych źródeł.

Stanowisko wyrażone przez dyrektora bydgoskiej izby zasługuje na aprobatę. Ustawa o PIT definiuje katalog przychodów, które może uzyskać podatnik. W przedmiotowej sprawie organ podatkowy ustalił, że w zakresie udostępniania w prywatnej witrynie internetowej miejsca na reklamę podatnik nie prowadził pozarolniczej działalności gospodarczej. Wobec tego organ uznał, że przychody z witryny reklamowej nie powinny być traktowane jako przychody z najmu/dzierżawy, lecz będą to przychody z tzw. innych źródeł.

Katalog przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty, a więc do tej kategorii można zaliczyć również inne przychody niewymienione w ustawie o PIT. Przychód podatkowy z innych źródeł występuje w każdym przypadku, kiedy podatnik osiąga realne korzyści majątkowe. Jednocześnie tak uzyskany przychód powinien być wykazany w zeznaniu rocznym składanym za określony rok podatkowy jako przychód z innych źródeł.

@RY1@i02/2010/203/i02.2010.203.086.0007.004.jpg@RY2@

Krzysztof Nowicki ekspert z kancelarii Magnusson

IZBA SKARBOWA W WARSZAWIE o rozliczeniach wydawnictwa

Spółka działa na rynku wydawniczym. Jest wydawcą czasopism. Organizuje imprezy, które związane są z konkretnym tytułem (znakiem towarowym) i mają za zadanie wspieranie sprzedaży (zarówno egzemplarzowej, jak i sprzedaży powierzchni reklamowej).

Czy wydatki ponoszone przez spółkę na organizację opisanych powyżej imprez stanowią koszty uzyskania przychodów?

Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia ich źródła. Koszty ponoszone przez spółkę na organizację imprez spełniają wszelkie przesłanki niezbędne w celu uznania ich za koszty uzyskania przychodów. W szczególności koszty te: są faktycznie ponoszone, mają charakter definitywny, pozostają w związku z prowadzoną przez spółkę działalnością gospodarczą, są ponoszone w celu uzyskania przychodów oraz zachowania i zabezpieczenia źródła przychodów, są właściwie udokumentowane. Wydatki na reklamę i promocję podmiotu gospodarczego, jego firmy lub znaków towarowych (np. tytuł czasopisma) jego produktów są niezbędne dla skutecznego działania na rynku i uzyskiwania przychodów. Zasadność zaliczania takich wydatków do kosztów nie budzi wątpliwości i nie wymaga dalszego wywodu.

Za koszty uzyskania przychodów nie uznaje się kosztów reprezentacji, w szczególności poniesionych na usługi gastronomiczne, zakup żywności oraz napojów, w tym alkoholowych.

Pojęcie reprezentacji nie zostało zdefiniowane dla celów podatkowych. Zgodnie z zasadami interpretacji prawa podatkowego, wykładnia językowa jest punktem wyjścia wykładni prawa, a zarazem zakreśla jej granice.

W słownikach języka polskiego bądź słownikach wyrazów obcych reprezentacja jest definiowana jako m.in. wystawność w czyimś sposobie życia związana z zajmowaną pozycją społeczną, stanowiskiem lub uzewnętrzniany wysoki standard życia związany ze szczególną pozycją społeczną, zawodową okazałość, wytworność, a także jako występowanie w czyimś imieniu, prezentowanie kogoś lub czegoś.

Nie wszystkie koszty związane z kontaktami z kontrahentami lub potencjalnymi kontrahentami mogą być uznane za reprezentację. Za reprezentację można uznać tylko działania skierowane na zewnątrz podmiotu gospodarczego, tj. do klientów lub potencjalnych klientów. Jednak ta cecha nie jest decydująca dla klasyfikacji wydatku jako reprezentacji, gdyż charakteryzują się nią wszelkie działania marketingowe, promocyjne, reklama czy informacja handlowa.

Dlatego reprezentacja musi charakteryzować się łącznie jeszcze pozostałymi dwiema cechami. Przede wszystkim jej głównym celem ma być występowanie w imieniu podmiotu gospodarczego, prezentowanie go. Jednak i ta przesłanka nie może być rozstrzygająca, gdyż wykładnia pojęcia reprezentacji w tym miejscu mogłaby prowadzić do wniosków absurdalnych, np. uznania za reprezentację kosztów druku wizytówek.

Zatem dopiero skierowane na zewnątrz działanie, mające na celu reprezentowanie podmiotu gospodarczego i wskazujące, w odniesieniu do tego podmiotu, na takie cechy, jak wystawność, okazałość, wysoki standard, wytworność, stanowi reprezentację. Imprezy będące przedmiotem wniosku spółki nie stanowią tak rozumianej reprezentacji, gdyż ich zasadniczy cel jest inny.

Spółka jako wydawca pism uzyskuje przychody z tytułu tej działalności z dwóch zasadniczych źródeł: ze sprzedaży powierzchni reklamowej oraz ze sprzedaży samych pism czytelnikom. Powierzchnia reklamowa jest więc również produktem sprzedawanym przez spółkę, takim jak czasopismo (tyle że adresowanym do reklamodawców). Produkt ten, tak jak każdy inny, należy promować, aby przynosił spółce pożądany efekt ekonomiczny. Ze względu na specyfikę tego produktu skuteczne dotarcie do jego odbiorców wymaga różnych działań promocyjnych.

Samą imprezę poprzedzają liczne artykuły związane z jej tematyką, m.in. zawierające wypowiedzi ekspertów, prezentację nowości rynkowych, dobierane jest jury oceniające wyróżniające się produkty danej branży. Jeśli spółka chciałaby przez organizację imprez utrwalić swój wizerunek jako wiodącego wydawcy czasopism kolorowych, wystarczyłoby zorganizowanie rautu dla kontrahentów lub zaproszenie ich na lunch biznesowy. Czasochłonne i kosztowne działania związane z nadaniem imprezie tematycznego charakteru nie byłyby konieczne dla osiągnięcia celu reprezentacyjnego. Wówczas jednak nie zostałby spełniony zasadniczy cel, jaki dla spółki ma realizować omawiane przedsięwzięcie, tj. wsparcie sprzedaży czasopism i powierzchni reklamowej. Dlatego działania te są konieczne z punktu widzenia spółki i dowodzą, że przypisywanie imprezom cech reprezentacji pomijałoby prawdziwy sens ich organizacji.

Dodatkowo imprezy takie generują treści do kilku wydań danego pisma, gdyż artykuły na ich temat są zamieszczane w kilku kolejnych numerach (poprzedzających imprezę i późniejszych).

Konsekwentnie zasadniczą funkcją imprez jest promocja produktów spółki, przy czym w odniesieniu do czytelników ma na celu wzrost sprzedaży pism, natomiast w odniesieniu do reklamodawców wzrost sprzedaży powierzchni reklamowej. Imprezy te mają na celu nie tyle ukazanie wystawności, okazałości, wysokiego standardu, wytworności w odniesieniu do wydawcy, co wspieranie sprzedaży zarówno powierzchni reklamowej, jak i samych czasopism. W związku z tym koszty ponoszone przez spółkę na organizację imprez stanowią koszty uzyskania przychodów.

Przedmiotowa interpretacja potwierdza istniejące problemy praktyczne związane z rozróżnieniem reprezentacji od działań, które reprezentacją nie są. Stanowisko Izby Skarbowej w Warszawie pozwala na ustalenie granicy między tymi dwoma działaniami podatnika i może być pomocne dla innych podatników organizujących imprezy analogiczne do opisanych. Na gruncie interpretacji znaczenia nabierają cel i zakres zorganizowanej imprezy oraz czynności podatnika związane z jej organizacją.

Omawianą interpretację należy ocenić pozytywnie jako kwalifikującą określone działania podatnika, także w ramach organizacji imprezy, jako zwykłe jego działania służące zwiększeniu przychodów, które zarazem nie są reprezentacją. Taka kwalifikacja działań podatnika na podstawie faktycznego zdarzenia związanego z organizacją imprezy pozwala na zaliczenie poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów, jednocześnie wykluczając potraktowanie imprezy jako reprezentacji.

@RY1@i02/2010/203/i02.2010.203.086.0007.005.jpg@RY2@

Joanna Patyk doradca podatkowy, właściciel Kancelarii Podatkowej Tax & Business

IZBA SKARBOWA W POZNANIU o wyłączeniach ustawowych

Spółka w ramach prowadzonej działalności gospodarczej odbywa spotkania biznesowe z kontrahentami, podczas których podawany jest drobny poczęstunek w postaci kawy, herbaty, bezalkoholowych napojów gazowanych i niegazowanych oraz owoców i słodyczy.

Czy wydatki na te artykuły można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów?

Podatnik ma możliwość odliczenia dla celów podatkowych wszelkich wydatków, pod warunkiem że wykaże ich związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, a ich poniesienie ma lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu.

Ponadto aby wydatek poniesiony przez podatnika stanowił dla niego koszt uzyskania przychodu, muszą być spełnione następujące warunki:

- został poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika (nie stanowią kosztu uzyskania przychodu podatnika wydatki, które zostały poniesione na działalność podatnika przez osoby inne niż podatnik),

- jest definitywny (rzeczywisty), tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona,

- pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą,

- poniesiony został w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia przychodów lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętych przychodów,

- został właściwie udokumentowany,

- nie może się znajdować w grupie wydatków, których nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.

Kosztami uzyskania przychodów są więc wszelkie racjonalne i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, których celem jest osiągnięcie, zabezpieczenie lub zachowanie źródła przychodów. Ponoszone koszty należy oceniać pod kątem ich celowości, a więc dążenia do uzyskania przychodów. Aby określony wydatek można było uznać za koszt uzyskania przychodu, między tym wydatkiem a osiągnięciem przychodu musi zachodzić związek przyczynowy tego typu, że poniesienie wydatku ma wpływ na powstanie lub zwiększenie tego przychodu.

Zatem każdy wydatek celowo poniesiony z zamiarem uzyskania przychodu, poza wyraźnie wskazanymi w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT, powinien być uznany za koszt uzyskania przychodów.

Z kosztów uzyskania przychodów stosownie do art. 16 ust. 1 pkt 28 ustawy o CIT wyłączone zostały koszty reprezentacji, w szczególności poniesione na usługi gastronomiczne, zakup żywności oraz napojów, w tym alkoholowych.

Reprezentacja to okazałość, wystawność w czyimś sposobie życia, związana ze stanowiskiem, pozycją społeczną.

Wobec tego reprezentacją są działania, które polegają na kontaktach oficjalnych i handlowych z innymi podmiotami gospodarczymi (skierowanYMI na zewnątrz firmy), które mają na celu wykreowanie oraz utrwalenie pozytywnego wizerunku firmy, uwypuklenie swojej zasobności czy też profesjonalizmu.

Wydatki, które spółka ponosi na poczęstunek podczas organizowanych przez siebie spotkań biznesowych z kontrahentami, w szczególności takie jak: zakup kawy, herbaty, napojów bezalkoholowych, owoców i słodyczy, stanowiących zwyczajowy poczęstunek kontrahentów i należących do powszechnie obowiązujących kanonów kultury (niemające charakteru okazałości) mogą zostać uznane za koszty uzyskania przychodów.

Zaliczenie wydatków poniesionych na zakup artykułów spożywczych podawanych podczas spotkań biznesowych, jak również zakup usług gastronomicznych oraz napojów, w tym alkoholowych, do kosztów uzyskania przychodów jest częstym problemem, z którym borykają się podatnicy. A wszystko to za sprawą braku definicji legalnej pojęĆ "reprezentacja" i "reklama".

Jednakże w ostatnim czasie daje się zauważyć, że stanowisko organów podatkowych oraz sądów administracyjnych staje się w tym zakresie w miarę jednolite i dopuszcza uznanie takich wydatków za koszty, co potwierdza również cytowana interpretacja.

Kwestią zasadniczą dla uznania danego wydatku za koszt jest jego właściwe udokumentowanie oraz wykazanie przez podatnika, że ma on wpływ na powstanie przychodu bądź zachowanie lub zabezpieczenie źródła przychodów.

Wydatki ponoszone na zakup produktów spożywczych typu kawa, herbata, napoje, cukier w celu poczęstowania klientów oraz potencjalnych klientów, stanowią zwyczajowy poczęstunek klientów i należą do powszechnie obowiązujących kanonów kultury. Dlatego też trudno odmówić im uznania za koszt uzyskania przychodów.

@RY1@i02/2010/203/i02.2010.203.086.0007.006.jpg@RY2@

Krzysztof Ścipień doradca podatkowy w BDO, biuro w Katowicach

IZBA SKARBOWA W POZNANIU o rozliczeniach CIT w przedsiębiorstwach

Spółka zajmuje się sprzedażą samochodów, części i akcesoriów samochodowych oraz naprawą samochodów. Posiada filie w kilku miastach. W związku z prowadzoną działalnością ponosi wydatki na zakup kwiatów doniczkowych oraz ciętych, donic, ziemi, środków ochrony roślin, które dekorują pomieszczenia obsługi klienta w serwisach spółki, salonach sprzedaży samochodów oraz sprzedaży części, w których kontrahenci spędzają często dłuższy czas, oczekując m.in. na naprawę swoich samochodów, zakupując części oraz nowe i używane samochody, rejestrując je i ubezpieczając. Celem ponoszonych wydatków jest dbanie o schludny i estetyczny wygląd pomieszczeń, w których przebywają kontrahenci spółki.

Czy spółka może zaliczyć wydatki związane z zakupem kwiatów oraz ich pielęgnacją do kosztów uzyskania przychodów?

Podatnik ma możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wszelkich kosztów, po wyłączeniu zastrzeżonych w ustawie, zarówno bezpośrednio, jak i pośrednio związanych z uzyskiwanymi przychodami, pod tym jednak warunkiem, że wykaże ich związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, a ich poniesienie ma lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu lub wiąże się z zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła przychodów.

Zatem nie każdy koszt poniesiony w celu uzyskania przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów może zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodów. Takimi kosztami bowiem nie mogą być wydatki wymienione w art. 16 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm.).

Do katalogu kosztów nieuznawanych za koszty uzyskania przychodów zaliczają się m.in. koszty reprezentacji, w szczególności poniesione na usługi gastronomiczne, zakup żywności oraz napojów, w tym alkoholowych. Konsekwencją tego przepisu jest wyłączenie z kosztów wszystkich wydatków związanych z reprezentacją.

Dobre reprezentowanie, wywołujące korzystne postrzeganie przedsiębiorcy przez podmioty zewnętrzne, może polegać na odpowiednim ubiorze pracowników, wystroju firmy, sposobie podejmowania interesantów i kontrahentów czy też innych okolicznościach. Definicja reprezentacji akcentuje okazałość i wytworność jako środki do wywołania jak najlepszego wrażenia potencjalnego klienta czy kontrahenta.

Wydatki ponoszone przez spółkę stanowią koszty uzyskania przychodów jako ogólne koszty funkcjonowania przedsiębiorstwa.

Jednak gdyby dekoracje przekraczały zwyczajowo przyjęte normy w danej branży czy okolicy, były nadzwyczaj wystawne, bardziej ekskluzywne, wytworne, odpowiednio drogie, poprawiały znacząco estetyczny wizerunek firmy oraz były umieszczane wyłącznie w pomieszczeniach, gdzie przyjmowani są zazwyczaj tylko określeni klienci (np. sala konferencyjna, biura osób reprezentujących spółkę), wtedy wydatki spółki na wystawne dekoracje nie mogłyby zostać uznane za koszty.

Przedstawione stanowisko wpisuje się w dosyć jednolitą w tym zakresie linię interpretacyjną organów podatkowych. Poprawa estetyki miejsca pracy wpływa zdecydowanie korzystnie nie tylko na samych pracowników, ale podnosi też komfort kontrahentów, co może obiektywnie przyczynić się do wzrostu sprzedaży usług przez spółkę. W takim kontekście uznaje się, że choć przedmiotowe wydatki nie wiążą się z generowaniem konkretnego przychodu, to jednak mieszczą się w ogólnej kategorii kosztów podatkowych jako pośrednio związane z osiągnięciem przychodu. Należy przy tym zwrócić uwagę, że dotyczy to tylko tych wydatków, które mieszczą się w granicach przyjętych zwyczajowo norm w danej branży i okolicy. W przypadku gdy wydatki te przekroczyłyby normy w kategoriach okazałości i wystawności, mogłyby zostać potraktowane jako koszty reprezentacji, a w konsekwencji nie stanowiłyby kosztu uzyskania przychodu dla celów podatkowych. Z uwagi na brak jednoznacznej definicji reprezentacji każdorazowo dany wydatek potencjalnie zaliczający się do tej kategorii powinien być analizowany przez przedsiębiorcę pod kątem możliwości zaliczenia go do kosztów.

@RY1@i02/2010/203/i02.2010.203.086.0007.007.jpg@RY2@

Piotr Maculewicz menedżer w dziale doradztwa podatkowego Deloitte w Warszawie

opracowała Ewa Matyszewska