Zakład prowadzi pełną dokumentację podatkową

Spółki często prowadzą działalność gospodarczą poza krajem, gdzie znajduje się ich siedziba czy faktyczny zarząd. Zgodnie ustaleniami międzynarodowymi, działalność taka może być opodatkowana w państwie faktycznego wykonywania działalności, jeśli działalność ta prowadzona jest w formie zakładu. Jednak do powstania zakładu na terenie innego państwa dochodzi po spełnieniu kilku warunków.

Na podstawie konwencji modelowej OECD (Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju), na której konstruowane są dwustronne umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, przyjmowane jest, że podatnicy (spółki) prowadzący zagraniczny zakład podlegają ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu.

Większość umów o unikaniu podwójnego opodatkowania stanowi, że zyski przedsiębiorstwa umawiającego się państwa podlegają opodatkowaniu tylko w tym państwie, chyba że to przedsiębiorstwo prowadzi w innym państwie działalność poprzez położony tam zakład. Jeżeli przedsiębiorstwo wykonuje działalność w ten sposób, to zyski przedsiębiorstwa mogą być opodatkowane w tym innym państwie, jednak tylko do takiej wielkości, w jakiej można je przypisać temu zakładowi.

Przyjęta w umowach definicja zakładu określa zakład jako stałą placówkę, za pośrednictwem której całkowicie lub częściowo prowadzona jest działalność gospodarcza przedsiębiorstwa. W szczególności zakład stanowią: siedziba zarządu, filia, biuro, zakład fabryczny, warsztat, kopalnia, źródło ropy naftowej lub gazu, kamieniołom albo każde inne miejsce wydobywania zasobów naturalnych, plac budowy, prace budowlane lub instalacyjne, o ile trwają dłużej aniżeli przez maksymalny okres wskazany w umowie o unikaniu podwójnego opodatkowania (okres ten wynosi najczęściej 12 miesięcy).

Oprócz tego w umowach tych przyjęte jest, jakie formy zorganizowanej działalności przedsiębiorstwa z jednego kraju prowadzonej na terytorium drugiego kraju nie stanowią zakładu.

W Polsce podmioty zagraniczne mogą prowadzić działalność gospodarczą poprzez oddziały lub przedstawicielstwa (w tym poprzez utworzone zgodnie z polskim prawem handlowym spółki córki). Zakres prowadzenia działalności w formie oddziału ograniczony jest przedmiotowo do zakresu działalności przewidzianej dla przedsiębiorstwa zagranicznego. Z kolei przedstawicielstwa spółek zagranicznych mogą prowadzić w Polsce wyłącznie działalność w zakresie reklamy i promocji.

W przypadku oddziałów (przedstawicielstw) przedsiębiorstw z krajów, z którymi Polska zawarła umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, opodatkowaniu w Polsce podlegają wyłącznie te oddziały (przedstawicielstwa), które na podstawie tych umów kwalifikowane są jako zakłady. Rozliczenie dochodu generowanego przez zakład wymaga prowadzenia w tym zakładzie odrębnej rachunkowości.

Zatem w przypadku, jeśli oddziału (przedstawicielstwa) firmy zagranicznej w Polsce nie można uznać za zakład, to jest on opodatkowany tylko i wyłącznie w kraju siedziby przedsiębiorstwa zagranicznego.

Wysokość dochodu lub straty zakładu, który funkcjonuje na terenie Polski, ustala się według zasad ogólnych, zawartych w art. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, a zatem na takich samych zasadach, na podstawie których ustala się dochody polskich podatników, z tym jednak zastrzeżeniem, że do rozliczenia podatkowego należy przyjąć tylko i wyłącznie tę wielkość dochodu, która jest związana z działalnością na terenie Polski.

Opodatkowaniu podlega cały dochód uzyskany z prowadzonej działalności gospodarczej w formie zakładu na terenie obcego państwa. Oznacza to, że przy ustalaniu jego wielkości zalicza się również przychody z tytułu należności licencyjnych, odsetek, majątku ruchomego i nieruchomego (w Polsce także inne dochody niekorzystające ze zwolnień przedmiotowo-podmiotowych).

Zakład zagranicznego podmiotu, który prowadzi działalność w obcym państwie, ma zatem obowiązek prowadzenia dokumentacji podatkowej i dokonywania rozliczeń podatkowych na takich samych zasadach, jak gdyby był podatnikiem w tym państwie.

Jeśli więc zakład prowadzi działalność w Polsce, to ma on obowiązek dokonywać wpłat miesięcznych zaliczek na podatek dochodowy, a także rozliczać się za rok podatkowy na deklaracji CIT-8. Dodatkowo na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy o CIT prowadzący zakład (tak jak podatnicy) obowiązani są do prowadzenia ewidencji rachunkowej w sposób zapewniający określenie wysokości dochodu (straty), podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku za rok podatkowy, a także do uwzględnienia w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych informacji niezbędnych do obliczenia wysokości odpisów amortyzacyjnych.

W przypadku braku możliwości ustalenia podstawy opodatkowania w oparciu o księgi rachunkowe organy podatkowe mogą dokonać szacowania dochodu w oparciu o określone wskaźniki, które są wymienione w art. 9 ust. 1 pkt 2a ustawy o CIT.

Polska spółka prowadzi prace budowlane na terenie Niemiec. Harmonogram prac przewidziany jest na 18 miesięcy. Czy spółka będzie musiała płacić niemiecki podatek dochodowy?

Zgodnie z art. 5 umowy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku,

podpisanej w Berlinie 14 maja 2003 r. (Dz.U. z 2005 r. nr 12 poz. 90), prace budowlane albo instalacyjne, które trwają dłużej niż 12 miesięcy, stanowią zakład.

Zgodnie natomiast z art. 7 ust. 1 umowy między Polską a Niemcami zyski przedsiębiorstwa umawiającego się państwa podlegają opodatkowaniu tylko w tym państwie, chyba że przedsiębiorstwo prowadzi działalność gospodarczą w drugim umawiającym się państwie poprzez położony tam zakład. Jeżeli przedsiębiorstwo wykonuje działalność w ten sposób, to zyski przedsiębiorstwa mogą być opodatkowane w drugim państwie, jednak tylko w takiej mierze, w jakiej mogą być przypisane temu zakładowi.

Oznacza to, że zyski polskiej spółki podlegają opodatkowaniu w Niemczech w zakresie, w jakim mogą być przypisane zakładowi (czyli placu budowy). Zakład nie powstaje w momencie faktycznego rozpoczęcia budowy, lecz w dacie przekroczenia okresu 12 miesięcy przewidzianego w art. 5 ust. 3 umowy.

- stała placówka, w której przedsiębiorstwo zagraniczne wykonuje działalność gospodarczą. Zakwalifikowanie prowadzonej działalności jako zakładu oznacza konieczność rozliczania przychodów i kosztów dla celów podatku dochodowego w kraju prowadzenia działalności.

Zakładu nie stanowi:

a) użytkowanie placówek, które służą wyłącznie do składowania, wystawiania lub dostarczania dóbr lub towarów należących do przedsiębiorstwa;

b) utrzymywanie zapasów dóbr lub towarów należących do przedsiębiorstwa wyłącznie w celu składowania, wystawiania lub dostarczania;

c) utrzymywanie zapasów dóbr lub towarów należących do przedsiębiorstwa wyłącznie w celu obróbki lub przerobu przez inne przedsiębiorstwo;

d) utrzymywanie stałej placówki wyłącznie w celu zakupu dóbr lub towarów albo zbierania informacji dla przedsiębiorstwa;

e) utrzymywanie stałej placówki wyłącznie w celu prowadzenia dla przedsiębiorstwa jakiejkolwiek innej działalności o charakterze przygotowawczym lub pomocniczym.

Przemysław Molik

przemyslaw.molik@infor.pl

Art. 3 ust. 2; art. 4a; art. 7 ust. 3 pkt 2 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm.).

Art. 5 pkt 4 Konwencji Modelowej OECD w sprawie podatku od dochodu i majątku.