Spółki dominujące mogą nie płacić podatku od otrzymanych w 2009 roku dywidend

Dochodem z udziału w zyskach spółek kapitałowych jest dochód faktycznie uzyskany z posiadanych udziałów lub akcji i wypłacony udziałowcom w postaci dywidendy. Dywidenda jest to część zysku spółki, która została przeznaczona do podziału między wspólników albo na podstawie uchwały zgromadzenia wspólników (spółki z ograniczoną odpowiedzialnością) lub uchwałą walnego zgromadzenia akcjonariuszy (spółki akcyjne), albo w sposób określony bezpośrednio w umowie lub statucie spółki.

Dla celów podatkowych ważne jest to, że podatkowi podlega wyłącznie dywidenda faktycznie wypłacona lub pozostawiona do dyspozycji świadczeniobiorcy. Należności z dywidend są opodatkowane w sposób ryczałtowy i nie łączy się ich z dochodami opodatkowanymi na zasadach ogólnych.

Opodatkowanie wypłaty zysku przez spółkę swoim udziałowcom (akcjonariuszom) w postaci dywidendy jest różne w zależności od statusu prawnego wspólnika spółki wypłacającej, tj. od tego, czy wspólnik jest osobą fizyczną czy osobą prawną.

Warunki zwolnienia od podatku wypłaconej dywidendy spółek kapitałowych określa art. 22 ustawy o CIT. Przepis ten dotyczy zwolnienia z opodatkowania dywidend wypłacanych przez polskie spółki podmiotom mającym siedzibę w krajach członkowskich UE albo krajach EOG, zgodnie z Dyrektywą Rady Unii Europejskiej z 23 lipca 1990 r. (90/435/EWG) w sprawie wspólnego systemu opodatkowania stosowanego w przypadku jednostek dominujących i jednostek zależnych w różnych państwach członkowskich.

Dyrektywa ta ma na celu uniknięcie podwójnego opodatkowania dochodów uzyskiwanych przez spółki dominujące z tytułu udziałów w zyskach spółek zależnych. Przepisy implementujące do polskiego systemu podatkowego regulacje tej dyrektywy weszły w życie z początkiem 2004 roku i do 2009 roku obowiązywały w Polsce przepisy przejściowe dotyczące progu wysokości udziału w kapitale spółki uprawniające do skorzystania ze zwolnienia podatkowego.

Od początku 2009 r. podstawą skorzystania przez spółki ze zwolnienia od podatku w zakresie wypłacania dywidend oraz dochodów uzyskiwanych z tytułu udziału w zyskach osoby prawnej jest utrzymanie wysokości bezpośredniego udziału spółki otrzymującej w kapitale spółki wypłacającej na poziomie 10 proc. Wcześniej, z uwagi na przepisy przejściowe, próg udziału kapitałowego był wyższy i w poszczególnych latach wynosił 20 proc. i 15 proc. Obecnie wymagane progi udziału kapitałowego dla spółek unijnych oraz polskich zostały zrównane.

Na podstawie art. 22 ust. 4-4c ustawy o CIT zwolnione od podatku dochodowego od osób prawnych są przychody z dywidend, jeżeli spełnione są łącznie następujące warunki:

1) spółka wypłacająca dywidendę jest spółką mającą siedzibę (miejsce zarządu) na terytorium Polski (spółka X);

2) spółka uzyskująca przychody z dywidend od spółki X jest spółką podlegającą opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów w Polsce, w innym państwie członkowskim UE lub w innym państwie należącym do EOG (spółka Y);

3) odbiorcą przychodów z dywidend jest spółka Y lub jej zagraniczny zakład;

4) spółka Y posiada bezpośrednio nie mniej niż 10 proc. udziałów (akcji) w kapitale spółki X nieprzerwanie przez okres dwóch lat.

Powyższe zwolnienie dotyczy też spółdzielni europejskich oraz przychodów z dywidend wypłacanych przez spółkę X spółkom podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości dochodów na terytorium Szwajcarii, z tym że wysokość posiadanych bezpośrednio udziałów (akcji) w kapitale tej spółki musi wynosić co najmniej 25 proc.

Istotne jest to, że spółki mogą skorzystać ze zwolnienia od podatku także w przypadku, gdy w momencie wypłaty dywidendy warunek nieprzerwanego posiadania udziałów upływa po dniu uzyskania tego przychodu.

Jeżeli jednak warunek nieprzerwanego posiadania udziałów (akcji) w wysokości minimum 10 proc. przez okres dwóch lat nie zostanie zachowany, to spółka Y będzie musiała zapłacić podatek wraz z odsetkami za zwłokę do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym utraciła prawo do zwolnienia. Odsetki naliczane są po dniu, w którym po raz pierwszy spółka Y skorzystała ze zwolnienia.

Jeżeli spółka otrzymująca dywidendę (spółka Y) jest polskim nierezydentem (siedziba lub zarząd w innym państwie), to aby mogła skorzystać ze zwolnienia, musi przedstawić certyfikat rezydencji, a w przypadku zagranicznego zakładu spółki Y konieczne będzie zaświadczenie o jego istnieniu wydane przez państwo rezydencji spółki Y lub przez państwo, w którym zagraniczny zakład jest położony. Określa to art. 26 ust. 1c ustawy o CIT.

Spółki wypłacające zagranicznym podmiotom dywidendy albo inne należności opodatkowane ryczałtowo do końca trzeciego miesiąca następującego po roku podatkowym powinny złożyć do urzędu skarbowego odpowiednią informację o uzyskanych przez nie przychodach (IFT-2/IFT-2R). Informację tę spółka X musi przedstawić zarówno spółce Y, jak i urzędowi skarbowemu właściwemu w sprawach opodatkowania osób zagranicznych w terminie trzech miesięcy po zakończeniu roku podatkowego.

W przypadku osób fizycznych od wypłaconej dywidendy, kwalifikowanej jako przychód z udziału w zyskach osób prawnych, spółka pobiera 19-proc. podatek od wypłaconego przychodu. W praktyce więc występuje podwójne opodatkowanie tego samego dochodu (na poziomie spółki) oraz na poziomie wspólnika opodatkowanego podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Jedną z propozycji na zrównanie sytuacji prawnopodatkowej wspólników spółek kapitałowych oraz osób fizycznych jest wprowadzenie do przepisów ustawy o PIT analogicznych rozwiązań jak te, które obowiązują w ustawie o CIT.

Zwolniona od CIT jest wypłata dywidendy na rzecz podatników podatku dochodowego od osób prawnych posiadających w kapitale spółki wypłacającej bezpośrednio nie mniej niż 10 proc. udziałów (akcji), pod warunkiem że udziały (akcje) te posiadają nieprzerwanie przez co najmniej dwa lata

● W przypadku zapłaty podatku od wypłaconej dywidendy spółka X jako płatnik rozlicza ten podatek w deklaracji CIT-6R oraz składa informację CIT-7 o wysokości pobranego podatku. W przypadku wypłaty dywidendy zagranicznym podmiotom należy złożyć informację IFT-2/IFT-2R.

● W przypadku zwolnienia od podatku spółka Y wpisuje kwotę otrzymanej dywidendy w druk CIT-8/O w poz. 19 ("inne dochody (przychody) wolne (zwolnione) od podatku, w tym na podstawie odrębnych ustaw") tytułem (poz. 18) "zwolnienie z art. 22 ust. 4 ustawy o CIT".

Następnie kwotę tę przenosi do deklaracji CIT-8 w części E.

W związku z utratą prawa do zwolnienia składa deklarację CIT-6AR.

przemyslaw.molik@infor.pl

Art. 22, art. 26 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm.).