Jakie obowiązki występują przy odliczaniu darowizny

Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych umożliwiają odliczenie od dochodu przekazanej darowizny na określone cele pożytku publicznego, jeśli nie przekraczają 10 proc. dochodu uzyskanego przez podatnika w ciągu danego roku podatkowego.

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych umożliwia podatnikom odliczenie od podstawy opodatkowania darowizn przekazywanych na cele art. 4 ustawy z 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie (Dz.U. z 2003 r. nr 96, poz. 873). Chodzi o cele z zakresu zadań publicznych dotyczące m.in.: pomocy społecznej, w tym pomocy rodzinom i osobom w trudnej sytuacji życiowej oraz wyrównywania szans tych rodzin i osób czy działania na rzecz osób niepełnosprawnych

Działalnością pożytku publicznego jest działalność społecznie użyteczna, prowadzona przez organizacje pozarządowe w sferze zadań publicznych określonych w ustawie o działalności pożytku publicznego i wolontariacie. Organizacjami pozarządowymi są przede wszystkim osoby prawne lub jednostki nieposiadające osobowości prawnej utworzone na podstawie przepisów ustaw, w tym fundacje i stowarzyszenia, a także niebędące jednostkami sektora finansów publicznych i niedziałające w celu osiągnięcia zysku.

Działalność pożytku publicznego może być prowadzona także przez osoby prawne i jednostki organizacyjne działające na podstawie przepisów o stosunku państwa do Kościoła katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli ich cele statutowe obejmują prowadzenie działalności pożytku publicznego, a także stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego.

Nie podlegają jednak odliczeniu darowizny przekazane na rzecz osób fizycznych, a także osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej prowadzących działalność gospodarczą polegającą na wytwarzaniu wyrobów przemysłu elektronicznego, paliwowego, tytoniowego, spirytusowego, winiarskiego, piwowarskiego, a także pozostałych wyrobów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 1,5 proc. oraz wyrobów z metali szlachetnych albo z udziałem tych metali lub handlu tymi wyrobami.

Dla podatników, którzy przekazali darowiznę w 2009 roku, istotne jest to, że jeżeli przedmiotem darowizny są towary opodatkowane VAT, za kwotę darowizny uważa się wartość towaru wraz z podatkiem od towarów i usług, w części przekraczającej kwotę podatku naliczonego, którą podatnik ma prawo odliczyć zgodnie z przepisami o podatku od towarów i usług z tytułu dokonania tej darowizny.

Oprócz limitu kwotowego odliczana od dochodu kwota darowizny wymaga również szczególnego udokumentowania. Dla darowizn pieniężnych dowodem przekazania jest kopia wpłaty na rachunek bankowy obdarowanego. Natomiast dla darowizn rzeczowych podatnik powinien posiadać umowę darowizny potwierdzającą wartość przekazanych przedmiotów (rzeczy) wraz z oświadczeniem obdarowanego o przyjęciu darowizny.

Zgodnie z art. 18 ust. 1g ustawy o CIT odliczeniu podlega również darowizna przekazana organizacji mającej siedzibę w innym niż Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego.

Podatnik CIT, który otrzymał lub przekazał darowizny, musi dołączyć do rocznego zeznania CIT-8 informacje o takich darowiznach w postaci załącznika CIT/D. Podmiot składający CIT/D w części B. tego druku powinien określić, czy jest podatnikiem wyłącznie otrzymującym darowiznę, wyłącznie przekazującym darowiznę i korzystającym z odliczenia albo otrzymującym czy też jest przekazującym darowiznę i korzystającym z odliczenia.

W części C. druku CIT/D podmioty otrzymujące darowiznę wykazują kwoty tych darowizn. W tym celu z przychodów wyodrębniają łączną kwotę otrzymanych darowizn ze wskazaniem celu jej przeznaczenia zgodnie z ustawową sferą działalności pożytku publicznego. Gdy jednorazowa kwota darowizny przekroczy 15 000 zł albo jeżeli suma wszystkich darowizn otrzymanych w jednym roku podatkowym od jednego darczyńcy przekroczy 35 000 zł, to podmiot otrzymujący darowiznę ma obowiązek wyszczególnić te darowizny wraz ze wskazaniem darczyńców.

Jednocześnie w terminie złożenia rocznego zeznania obdarowani mają obowiązek udostępnić do publicznej wiadomości, poprzez publikacje w internecie, środkach masowego przekazu lub wyłożenie dla zainteresowanych w pomieszczeniach ogólnie dostępnych, informacje o otrzymanych darowiznach i w formie pisemnej zawiadomić o tym właściwego naczelnika urzędu skarbowego. Z obowiązku tego zwolnione są podmioty, których dochód za dany rok podatkowy nie przekracza kwoty 20 000 zł.

Na analogicznych zasadach (limit kwotowy, dokumentacja, zawiadomienie urzędu skarbowego) odliczeniu od dochodu podlegają darowizny na cele kultu religijnego. Są to nieodpłatnie przekazane środki pieniężne i rzeczowe z przeznaczeniem dla kościołów, związków religijnych i kościelnych osób prawnych.

Osoby prawne mogą też nabyć prawo do nielimitowanego odliczenia od dochodu darowizn na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą na podstawie przepisów ustaw o stosunku państwa do poszczególnych kościołów.

Podmioty przekazujące darowiznę oprócz dołączenia do zeznania rocznego druku CIT/D o kwocie przekazanej darowizny informują urząd skarbowy poprzez wykazanie tej kwoty w załączniku CIT-8/O.

Na druku CIT/D darczyńcy wykazują kwotę przekazanej darowizny, dokonanego odliczenia oraz dane pozwalające na identyfikację obdarowanego (nazwę, adres i NIP). Informacje CIT/D należy dołączyć do zeznania bez względu na wysokość darowizn.

W celu przeniesienia kwoty odliczeń z tytułu darowizny do zeznania rocznego CIT-8 podatnicy dodatkowo uwzględniają te darowizny w załączniku CIT-8/O w części B. tego druku dotyczącym odliczeń.

Całkowita kwota odliczeń z tytułu darowizn przekazanych na cele pożytku publicznego oraz darowizn na cele kultu religijnego nie może przekroczyć 10 proc. dochodu uzyskanego przez podatnika w roku podatkowym

Przykład: Rozliczenie darowizny

W 2009 roku ABC spółka z o.o. przekazała Fundacji DEF darowiznę pieniężną na działania na rzecz osób niepełnosprawnych w kwocie 15 000 zł. Spółka nie przekazała w tym roku żadnych innych darowizn. Całkowity dochód spółki ABC za 2009 rok wyniósł 125 000 zł. Spółka może pomniejszyć podstawę opodatkowania za 2009 rok maksymalnie o 12 500 zł (10 proc. x 125 000 zł). Pozostałej kwoty tej darowizny (15 000 zł - 12 500 zł = 2500 zł) spółka nie może odliczyć od dochodu.

przemyslaw.molik@infor.pl

Art. 7 ust. 3; art. 7a ust. 1; art. 18 ust. 1 pkt 1 i 7 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm.).

Art. 3; art. 4; art. 27a ustawy z 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U. z 2003 r. nr 96, poz. 873 z późn. zm.).