Przepisy podatkowe zniechęcają inwestorów do lokalizowania spółek holdingowych w Polsce

Zdarza się, że nieumiejętne wprowadzenie spółki holdingowej do struktury inwestycyjnej skutkuje wyłącznie powstaniem dodatkowego etapu opodatkowania tego samego zysku. Aby uniknąć sytuacji, w której holding zamiast korzyści podatkowych będzie generował dla inwestora koszty, kluczowe jest podjęcie przemyślanej decyzji o wyborze lokalizacji spółki holdingowej.

Klasyczny scenariusz struktury inwestycyjnej polega na tym, że spółka kapitałowa lub osoba fizyczna zakłada spółkę holdingową w jednym z państw członkowskich Unii Europejskiej. Spółka ta, po wyposażeniu w niezbędny kapitał, inwestuje w udziały lub akcje np. spółek polskich. Jeżeli działalność spółki, w którą zainwestowała spółka holdingowa, przynosi zyski, wypłaca ona dywidendę do spółki holdingowej.

- Z czasem dochodzi do sprzedaży udziałów w polskich spółkach przez spółkę holdingową, a zyski związane ze sprzedażą udziałów czy akcji wypłacane są wspomnianemu udziałowcowi (założycielowi) spółki holdingowej - wyjaśnia Anna Pikulska, starszy konsultant w dziale podatków międzynarodowych MDDP.

Optymalny dla spółki holdingowej system podatkowy to taki, który zwalnia z podatku dywidendy otrzymywane przez spółkę holdingową od spółek zależnych oraz nie przewiduje opodatkowania zysków kapitałowych i dywidend wypłacanych ze spółki holdingowej do jej udziałowców.

- To powoduje, że do najczęściej rekomendowanych jurysdykcji podatkowych na ulokowanie biznesu należą Cypr i Luksemburg - dodaje Danuta Branecka, prawnik w dziale podatków międzynarodowych MDDP.

Dywidendy z polskiej spółki, które otrzymuje spółka holdingowa w Luksemburgu, będą zwolnione z opodatkowania podatkiem dochodowym w tym państwie, przy założeniu, że spółka w Luksemburgu będzie mieć co najmniej 10 proc. udziału w spółce wypłacającej dywidendę. Jak tłumaczą eksperci z MDDP, alternatywnie zwolnienie z opodatkowania ma zastosowanie również wówczas, gdy koszt nabycia udziałów/akcji tej spółki wyniósł minimum 1,2 mln euro (niezależnie od tego, czy próg 10-proc. udziału został przekroczony, czy też nie). Dodatkowym wymogiem jest posiadanie przez spółkę holdingową akcji (udziałów) w spółce wypłacającej dywidendę przez co najmniej 12 miesięcy.

- Warunek ten może zostać spełniony po dacie faktycznej wypłaty dywidendy. W przypadku Cypru wymogi te są zdecydowanie łagodniejsze, gdyż co do zasady wystarczy 1-proc. udział w spółce wypłacającej dywidendę - zauważa Danuta Branecka.

Wypłata przez spółkę holdingową dywidendy do zagranicznych udziałowców nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym na Cyprze, bez względu na to, czy odbiorcą dywidend jest polska spółka kapitałowa, czy też osoba fizyczna. Luksemburg natomiast nie pobiera od wypłacanych do osób prawnych dywidend podatku u źródła, jeżeli będą spełnione warunki analogiczne do dywidend otrzymywanych (istotne znaczenie ma więc przekroczenie progu 10-proc. udziałów/akcji lub kosztu nabycia w wysokości co najmniej 1,2 mln euro, a okres posiadania udziałów/akcji nie może być krótszy niż 12 miesięcy). Jeśli warunki te nie będą spełnione, dywidenda wypłacana przez luksemburską spółkę kapitałową będzie opodatkowana 15-proc. podatkiem u źródła. Stawka ta może być obniżona na podstawie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Umowa między Polską a Luksemburgiem przewiduje 5-proc. podatek u źródła dla dywidend wypłacanych do spółki, która ma co najmniej 25-proc. udział w luksemburskiej spółce holdingowej.

Anna Pikulska zaznacza, że w przypadku osób fizycznych opodatkowanie przepływu dywidend będzie odmienne. Polsko-luksemburska umowa przewiduje, że wypłacane do osób fizycznych dywidendy mogą podlegać opodatkowaniu tylko w Luksemburgu, a podatek tam pobierany nie może przekroczyć 15 proc. Oznacza to, że luksemburski holding, wypłacając dywidendę do polskiego udziałowca - osoby fizycznej - potrąci 15-proc. podatek od takiej dywidendy, a dywidenda ta nie będzie już opodatkowana w Polsce. Będzie jednak brana pod uwagę przy ustalaniu stawki podatku od innych dochodów osiągniętych przez polskiego udziałowca.

Eksperci podkreślają, że równie istotną kwestią, obok zasad opodatkowania dywidend, którą należy wziąć pod uwagę, podejmując decyzję o utworzeniu spółki holdingowej, jest sposób podatkowego traktowania zysków ze sprzedaży udziałów w spółkach zależnych obowiązujący w danym państwie. Zdaniem Danuty Braneckiej regulacje obowiązujące na Cyprze są pod tym względem szczególnie korzystne. Zyski generowane przez holding z tego tytułu są bowiem zwolnione z opodatkowania na Cyprze, bez konieczności spełnienia dodatkowych wymogów. Zwolnienie ma więc zastosowanie także dla dochodu ze sprzedaży niewielkich, kilkuprocentowych pakietów udziałów lub akcji, które są w posiadaniu spółki holdingowej przez kilka dni. Podobne rozwiązanie funkcjonuje w Luksemburgu.

Anna Pikulska zauważa, że aby skorzystać w Luksemburgu ze zwolnienia podatkowego zysków ze sprzedaży udziałów/akcji, spółka holdingowa musi spełnić dodatkowe warunki dotyczące minimalnego pakietu udziałów/akcji określone procentowo (co najmniej 10 proc.) lub kwotowo (koszt nabycia udziałów wynosił co najmniej 6 mln euro) i czasu ich posiadania (minimum 12 miesięcy).

Według Danuty Braneckiej atrakcyjną lokalizacją dla spółki holdingowej z punktu widzenia polskiego inwestora może okazać się również Holandia. Dzięki obowiązującemu w holenderskim systemie podatkowym zwolnieniu partycypacyjnemu dywidendy otrzymywane przez holenderskie spółki od swoich spółek zależnych mogą być zwolnione z opodatkowania podatkiem dochodowym przy spełnieniu kilku warunków. Zwolnienie przysługuje, jeśli holenderska spółka holdingowa ma co najmniej 5 proc. udziałów w kapitale spółki zależnej, a posiadanie udziałów w tej spółce nie jest uznane za inwestycję portfelową.

Ekspert dodaje, że nawet mimo pasywnego charakteru inwestycji zwolnienie będzie miało wciąż zastosowanie, jeżeli dochody spółki zależnej są efektywnie opodatkowane podatkiem dochodowym na poziomie co najmniej 10 proc. (przeliczanego stosownie do regulacji holenderskiej) lub składniki majątku spółki zależnej w mniej niż 50 proc. składają się z nisko opodatkowanych (na poziomie mniej niż 10 proc.) inwestycji pasywnych pochodzących np. z działalności finansowej i niezwiązanych z bieżącą działalnością spółki zależnej.

- Dywidendy wypłacane przez holenderską spółkę, co do zasady, podlegają opodatkowaniu 15-proc. podatkiem u źródła w Holandii - wskazuje Anna Pikulska.

Jednak podatek ten nie zostanie pobrany, jeśli udziałowcem spółki holenderskiej będzie spółka kapitałowa mająca co najmniej 5-proc. udział w kapitale spółki zależnej. Podatku nie unikniemy jednak przy wypłacie dywidendy z Holandii do osoby fizycznej będącej polskim rezydentem podatkowym.

Ekspert tłumaczy, że zgodnie z umową o unikaniu podwójnego opodatkowania może ona podlegać w Holandii opodatkowaniu do 15 proc. kwoty dywidendy brutto, a Holandia jednocześnie nie przewiduje dla osób fizycznych zwolnień podobnych do tych, jakie mają zastosowanie przy spółkach. Podatek pobrany od dywidendy w Holandii podlega więc zaliczeniu na poczet 19-proc. podatku dochodowego należnego od dywidendy w Polsce.

W Holandii, analogicznie do Luksemburga i Cypru, obowiązuje zwolnienie w odniesieniu do zysków ze sprzedaży udziałów. Oznacza to - jak podkreśla Danuta Branecka - że spółka holdingowa może reinwestować całą kwotę uzyskaną ze sprzedaży udziałów/akcji lub przekazać ją w formie dywidendy swoim udziałowcom.

Istotną kwestią, obok zasad opodatkowania dywidend, którą należy wziąć pod uwagę, podejmując decyzję o utworzeniu spółki holdingowej, jest sposób podatkowego traktowania zysków ze sprzedaży udziałów w spółkach zależnych obowiązujący w danym państwie

Krajowe przepisy podatkowe są dla spółek holdingowych znacznie mniej korzystne. Dywidendy otrzymywane przez polskie spółki holdingowe od spółek z siedzibą w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania, mogą być pod pewnymi warunkami zwolnione z opodatkowania podatkiem dochodowym w Polsce (spółka holdingowa powinna mieć bezpośrednio minimum 10 proc. udziałów/akcji nieprzerwanie przez minimum 2 lata); nie ma jednak zwolnienia dla zysków uzyskiwanych ze sprzedaży udziałów/akcji spółek zależnych (co oznacza konieczność zapłaty 19-proc. podatku dochodowego w Polsce). Jest to powód, dla którego Polska nie jest państwem chętnie wykorzystywanym jako siedziba dla spółek holdingowych.

Ewa Matyszewska

ewa.matyszewska@infor.pl