Odszkodowanie nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania

Otrzymane przychody z odszkodowania nie są następstwem działalności produkcyjnej spółki, ale wynikają z umowy ubezpieczeniowej oraz są wynikiem zdarzenia losowego. Nie są to więc przychody z działalności gospodarczej wykonywanej na terenie strefy i nie korzystają ze zwolnienia podatkowego.

Spółka prowadzi działalność gospodarczą na terenie specjalnej strefy ekonomicznej (SSE) na podstawie zezwolenia. Produkcja spółki uzależniona jest od ciągłości dostaw surowców. W praktyce zdarza się, że dostawca nie wywiązuje się ze zobowiązań w zakresie dostaw do spółki. Skarżąca zawarła też z ubezpieczycielem umowę ubezpieczenia ryzyka utraty zysku. Na jej mocy ochroną został objęty zysk brutto, który zostałby osiągnięty w okresie odszkodowawczym (tj. w okresie, w którym spółka jest narażona na utratę zysków) z tytułu produkcji i sprzedaży poszczególnych produktów spółki. Spółka płaci też składki i zalicza je do kosztów, częściowo związanych z działalnością strefową, a częściowo pozastrefową. Otrzymuje również odszkodowania od ubezpieczyciela, które są jej przychodem.

Skarżąca po uruchomieniu ubezpieczenia otrzymuje od zakładu ubezpieczeń odszkodowanie. W przypadku konieczności zakupu surowców po cenach wyższych od cen wynikających z zawartych umów z głównymi dostawcami zwiększone koszty zakupu można jednoznacznie przyporządkować do konkretnych centrów kosztowych spółki, zlokalizowanych odpowiednio na terenie SSE lub poza tym obszarem.

Istota sporu sprowadzała się do określenia, czy spółka mogła odszkodowania zaliczać do przychodów z działalności gospodarczej prowadzonej na terenie strefy, a więc zwolnionej z podatku dochodowego od osób prawnych na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 34 ustawy o CIT.

Sąd orzekł, że zwolnienie określone w tym przepisie przysługuje jedynie z tytułu prowadzonej na terenie strefy działalności gospodarczej, wymienionej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 16 ust. 1 ustawy z 20 października 1994 r. o specjalnych strefach ekonomicznych (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 42, poz. 274 z późn. zm.). Zwolnione będą więc wyłącznie dochody z działalności gospodarczej mającej za przedmiot produkcję substancji chemicznych wytwarzanych na terenie strefy.

Sąd orzekł, że otrzymane przychody w postaci świadczenia zakładu ubezpieczeń (odszkodowania) nie są następstwem działalności produkcyjnej spółki, ale wynikają z odrębnej umowy, której przedmiotem jest udzielenie przez zakład ubezpieczeń ochrony ubezpieczeniowej oraz są wynikiem zdarzenia losowego. Nie są to więc przychody z działalności gospodarczej wykonywanej na terenie strefy.

Sąd stwierdził, że nie ma znaczenia okoliczność, że spółka nie może zakwalifikować tego rodzaju przychodów do działalności operacyjnej. Zwolnieniu podlegają jedynie dochody z działalności gospodarczej wykonywanej na terenie strefy. W efekcie ze zwolnienia nie korzystają nie tylko dochody z innej działalności operacyjnej spółki, ale również inne dochody.

WSA powołał się również na zasadę, zgodnie z którą nie można rozszerzać zakresu zwolnień podatkowych. Oznacza to, że spółka nie może do dochodów zwolnionych zaliczyć także dochodów z innych tytułów (niż działalność gospodarcza), jeżeli tylko w jakiś sposób dotyczyć będą działalności produkcyjnej na terenie strefy (z której dochody zostały zwolnione). Dochodem uzyskiwanym bezpośrednio z działalności gospodarczej są dochody w postaci należności uzyskanych od kontrahentów, jeżeli zakres świadczonych w ramach umów czynności objęty jest zakresem zezwolenia.

Oprac. Łukasz Zalewski

@RY1@i02/2011/176/i02.2011.176.086.003a.001.jpg@RY2@

Mirosław Siwiński doradca podatkowy, Kancelaria Prawna Witold Modzelewski

Z tezą wyroku ciężko się zgodzić. W tej sprawie analizowano problem przychodu z tytułu odszkodowania wypłacanego przez zakład ubezpieczeń w związku z umową ubezpieczenia dotyczącą utraty zysków w wyniku przerwania ciągłości dostaw surowców wykorzystywanych do działalności w SSE. Odszkodowanie miało bowiem pokryć straty w działalności wykonywanej na terenie strefy i wyłącznie z tą działalnością jest związane. To ubezpieczyciel prowadzi działalność poza strefą, a nie uzyskujący odszkodowanie. Odszkodowanie wynika z odrębnej umowy, ale zwolnieniem na terenie SSE nie są objęte przychody z umów dotyczących wyłącznie działalności produkcyjnej na jej terenie, ale z działalności prowadzonej w strefie. Pozaprawnym warunkiem postawionym przez WSA jest też wymóg bezpośredniego uzyskania dochodu z działalności w postaci np. należności od kontrahenta. Nie można się też zgodzić, że odszkodowanie nie będzie dochodem z działalności takiego podmiotu. Wynika to zarówno z tytułu tego odszkodowania, jak i z tego, że tego rodzaju podatnik co do zasady nie osiąga przychodów niewynikających z działalności. Na gruncie CIT nie mamy bowiem źródeł przychodów, a te, które nie są zaliczone do działalności, ustawodawca ściśle wyszczególnił. Co więcej, konstrukcja przepisów ustawy o CIT narzuca domniemanie, że osiągnięty przychód związany jest z działalnością, jeżeli podatnik CIT taką działalność prowadzi.